ارزیابی اثرات زیست محیطی صنعت بر کیفیت محیط زیست شهری (مطالعه موردی: استان های کشور)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

صنعت و محیط‌زیست از محورهای اصلی توسعه‌ی پایدار هر کشور است. صنعتی شدن سکه ی دو رو است که یک طرف آن ایجاد اشتغال، رشد اقتصادی، امکانات مدرن برای مردم و طرف دیگر آن اثرات صنعت و صنعتی شدن روی محیط زیست و کیفیت محیط زیست شهری است که امکان حیات و استفاده از محیط زیست سالم را از بشر سلب می کند. از آنجایی که ارزیابی تأثیرات منفی صنعت برمحیط زیست شهری یکی از روش های ضروری برای دستیابی به اهداف توسعة پایدار است پژوهش حاضر با رویکردی نوین سعی دارد تا تاثیر واحدهای صنعتی را بر کیفیت محیط زیست شهری در پهنه سرزمینی ایران مورد ارزیابی قرار دهد. روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی با هدف کاربردی است. جامعه آماری شامل 31 استان کشور بر اساس ویژگی‌های محیط‌زیستی کارگاه‌های صنعتی و معدنی 10 نفر کارکن و بیشتر بر پایه آمارگیری سال 1392 می باشد. برای ارزیابی از40 شاخص ترکیبی مثبت و منفی صنعتی تاثیرگذار در محیط زیست شهری استفاده شده است. جهت بیان اهمیت نسبی هریک از شاخص ها از مدل فرایند تحلیل شبکه ای(ANP) استفاده شده و مدل بکاربرده شده جهت تجزیه و تحلیل داده ها مدل تصمیم گیری چند معیاره پرومته و تحلیل GAIA می‌باشد. نتایج تحقیق نشان می دهدکه استان های خراسان رضوی، آذربایجان غربی و اصفهان به ترتیب با کسب جریان خالص 579/0، 459/0 و 405/0کمترین اثرمنفی صنعتی و معدنی و استان های خراسان شمالی، اردبیل، خراسان جنوبی، هرمزگان، ایلام، یزد، چهارمحال بختیاری،کهکلویه و بویراحمد و لرستان به ترتیب با کسب جریان خالص 207/0-، 254/0-، 271/0-، 293/0-، 363/0-، 408/0-، 425/0-، 493/0- و 504/0-بیشترین اثرمنفی در افزایش آلودگی های محیط زیست شهری داشته اند. به طورکلی با توجه به یافته های حاصل از مدل پرومته از 31 استان کشور در مجموع 15استان امتیاز مثبت(بالای صفر) و 16استان امتیاز منفی(پایین صفر) را بدست آورده اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات