ارزیابی آسیب پذیری مناطق شهری در برابر سیل با منطق فازی (مطالعه موردی: منطقه 22 تهران )

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران

2 استادیار دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران

3 دانشجوی دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران

چکیده

چکیده

زمینه و هدف: به طور کلی در دهه‌های اخیر خسارت‌های ناشی از جاری شدن سیل در نتیجه شهرنشینی در حاشیه رودخانه‌ها همواره متوجه ساکنان این مناطق بوده است. هدف این پژوهش تعیین میزان آسیب‌پذیر بودن مناطق شهری نسبت به خطر سیل جهت کاهش خسارات جانی و مالی می‌باشد.
روش بررسی: بدین منظور از روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی فازی (AHP فازی) چانگ به دلیل بزرگتر بودن درجه احتمال جهت وزن‌دهی به معیارهای شیب، خاک، فاصله از رود، زمین شناسی، ارتفاع، کاربری اراضی و جمعیت استفاده گردید. پس از وزن‌دهی، معیارهای آسیب‌پذیری در محیط ARCGIS فازی‌سازی گردیدند و در نهایت از عملگرهای فازی جهت روی‌هم گذاری لایه‌ها استفاده شد.
یافته ها: برای تعدیل نقشه‌های بدست آمده از عملگرهای ضرب جبری و جمع جبری، از عملگرهای گاما 0.9، گاما 0.7 و گاما 0.5 استفاده شد که نقشه حاصل از عملگر گاما 0.7 به دلیل دستیابی به نتیجه مناسب‌تر به عنوان نقشه ‌نهایی آسیب‌پذیری انتخاب گردید.
بحث و نتیجه گیری: بنابراین با توجه به نقشه نهایی و اینکه درصد تراکم جمعیت در شمال شرقی منطقه، نزدیک رودخانه‌کن از 1.07 درصد بیشتر است احتمال آسیب‌پذیری در آن منطقه بالا پیش‌بینی می‌گردد. همچنین ممکن است ساخت و سازهای غیر مجاز در حریم رود خانه‌های‌کن و وردآورد باعث تجمع آب و رهاسازی یک‌باره آن در منطقه شود و اگر روند ساخت و سازهای غیر مجاز و افزایش جمعیت در منطقه ادامه یابد می‌توان نتیجه گرفت احتمال آسیبپذیری در برابر سیل در منطقه 22 تهران می‌تواند زیاد باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات