تحلیل آلودگی آب زیرزمینی با استفاده از رویکرد رتبه‌بندی شبیه به حل ایده‌ال فازی، مطالعه موردی: دشت زنجان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه شهرکرد معاون پژوهشی دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه شهرکرد

2 دانشکده فنی و مهندسی دانشگاه شهرکرد

چکیده

ارزیابی کیفیت آب در دسترس به خصوص جهت تأمین نیازهای شرب از اهمیت بالایی برخوردار می‌باشد. بر این اساس تهیه و تدوین رویکردی که بتواند با دقت بالاتر و با در نظر گرفتن عدم دقت‌های ناشی از خطاهای ابزاری و اندازه‌گیری، ارزیابی مناسب‌تری را ارائه دهد مهم و قابل توجه است. هدف از این مطالعه ارزیابی کیفیت آب زیرزمینی دشت زنجان بر پایه روش شبیه به حل ایده‌آل فازی است. جهت دستیابی به این هدف، از اطلاعات 57 و 59 نمونه از آبخوان به ترتیب در دو فصل خشک و تر که در هر نمونه 28 پارامتر کیفی مورد آنالیز قرار گرفته است، استفاده گردید. با تعیین وزن هر یک از پارامترهای کیفی در محیط فازی بر اساس نظرات افراد خبره در این زمینه و تعیین ماتریس تصمیم فازی بر مبنای استانداردهای کیفی شرب، ضریب نزدیکی نسبی هر یک از نمونه‌ها تعیین و بر اساس آن رتبه آلودگی هر نمونه مورد محاسبه قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد که نقاط آلوده‌تر عمدتاً در مرکز و شمال غربی دشت متمرکز بوده و این امر با موقعیت مراکز صنعتی (مانند مجتمع‌های سرب و روی) و خصوصیات هیدروژئولوژیکی آبخوان هماهنگی کامل دارد. جهت ارزیابی میزان دقت رتبه‌بندی انجام شده، نتایج روش پیشنهادی با حالت قطعی روش شبیه به حل ایده‌ال مورد مقایسه قرار گرفت. بررسی پارامترهای کیفی مرتبط به رتبه 1 (کمترین میزان آلودگی)، نشان‌دهنده این است که اغلب پارامترها در این رتبه که می‌بایست بیانگر کمترین میزان آلودگی باشند، در روش قطعی نسبت به روش فازی دارای مقادیر بالایی می‌باشند (به عنوان نمونه مقدار پارامتر آرسنیک واقع در رتبه 1 روش قطعی و فازی به ترتیب برابر با 4/0 و 0 میکروگرم در لیتر می‌باشد) و این امر در خصوص رتبه 59 (بیشترین میزان آلودگی) نیز به صورت عکس تکرار شده است که حاکی از دقت بالای روش پیشنهادی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات