تأثیر عامل وراثت و فرآیندهای تشکیل خاک بر توزیع عناصر سنگین و ویژگی-های فیزیکی و شیمیایی خاک‌ها

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 استادیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران * (مسوول مکاتبات)

3 استادیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

چکیده

زمینه و هدف: این تحقیق به­منظور ارزیابی ویژگی­های فیزیکی و شیمیایی و توزیع عناصر سنگین در خاک­های با مواد مادری متفاوت در بخش مرکزی استان زنجان انجام گرفت.
روش بررسی: در این پژوهش 15 خاک­رخ تحول­یافته بر روی سنگ­های گرانیت، بازالت، آندزیت، پورفیریت، توف­های آتشفشانی، سنگ آهک، کنگلومرا-شیل، شیل، فیلیت، ماسه سنگ، دولومیت و رسوبات آبرفتی حفر شد. سپس خاک­رخ­ها با­توجه­به دستورالعمل اداره حفاظت خاک وزارت کشاورزی آمریکا تشریح گردیدند و افق­های مشخصه و رده­بندی آن­ها تا سطح گروه بزرگ، مطابق با استانداردهای رده­بندی آمریکایی (2014) تعیین شد. خاک­ها در سه رده مالی­سول، اینسپتی­سول و انتی­سول طبقه­بندی شدند. از تمامی افق­های ژنتیکی خاک­رخ­ها و سنگ بستر آن­ها (به غیر از مواد آبرفتی) نمونه­برداری صورت­گرفت. کلیه تجزیه­های مربوط به خصوصیات فیزیکوشیمیایی و عناصر سنگین با روش­های متداول آزمایشگاهی انجام شد.
یافته­ها: در خاک­های آهکی مقدار آهک (3/49%) و اسیدیته (0/8)، در خاک­های آندزیتی مقدار ماده آلی (6/1%)، در خاک­های پورفیریتی، ظرفیت تبادل کاتیونی (cmol(+)kg soil-1) 0/26، در خاک­های با مواد مادریِ توف، مقدار رس (4/24%) و در خاک­های دولومیتی، مقدار سیلت (9/61%) مشاهده شد که حداکثر مقدار را داشتند. مقدار متوسط نیکل، سرب و کادمیم در خاک­های دولومیتی (به ترتیب 0/56، 1/74 و 23/0 میلی­گرم بر کیلوگرم خاک)، کروم و آهن در خاک­های حاصل از شیل (به ترتیب 3/41، 34800 و 5/27 میلی­گرم بر کیلوگرم خاک)، مس در خاک­های پورفیریتی و روی و کبالت در خاک­های بازالتی (به ترتیب 2/47، 3/130 و 3/28 میلی­گرم بر کیلوگرم خاک) بیش­ترین مقدار را نشان داد.
بحث و نتیجه­گیری: الگوریتم تحلیل خوشه­ای، افق­های ژنتیکی A و B را در سه گروه طبقه­بندی کرد: گروه اول خاک­های حاصل از ترکیب کنگلومرا - شیل، شیل و سنگ آهک است. گروه دوم خاک­های پورفیریتی، بازالتی، آندزیتی و گرانیتی می­باشد و گروه سوم خاک­های حاصل از توف، فیلیت و آبرفتی است. نتایج با اضافه کردن افق­های مواد مادری (C و Cr) تغییر نکرد. لذا محتوی عناصر اصلی مذکور در افق­های خاک­ساز تا حد بسیار زیادی تحت کنترل عامل وراثت می­باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


 

 

 

 

 

علوم و تکنولوژی محیط زیست، دورهبیست و یکم، شماره نه، آذر ماه 98

                                        

 

تأثیر عامل وراثت و فرآیندهای تشکیل خاک بر توزیع عناصر سنگین و ویژگی­های فیزیکی و شیمیایی خاک­ها

علی افشاری[1]

کامران مروج[2]*

kmoravej@znu.ac.ir

پریسا علمداری[3]

تاریخ دریافت:22/2/95

تاریخ پذیرش:4/8/95

 

چکیده

زمینه و هدف: این تحقیق به­منظور ارزیابی ویژگی­های فیزیکی و شیمیایی و توزیع عناصر سنگین در خاک­های با مواد مادری متفاوت در بخش مرکزی استان زنجان انجام گرفت.

روش بررسی: در این پژوهش 15 خاک­رخ تحول­یافته بر روی سنگ­های گرانیت، بازالت، آندزیت، پورفیریت، توف­های آتشفشانی، سنگ آهک، کنگلومرا-شیل، شیل، فیلیت، ماسه سنگ، دولومیت و رسوبات آبرفتی حفر شد. سپس خاک­رخ­ها با­توجه­به دستورالعمل اداره حفاظت خاک وزارت کشاورزی آمریکا تشریح گردیدند و افق­های مشخصه و رده­بندی آن­ها تا سطح گروه بزرگ، مطابق با استانداردهای رده­بندی آمریکایی (2014) تعیین شد. خاک­ها در سه رده مالی­سول، اینسپتی­سول و انتی­سول طبقه­بندی شدند. از تمامی افق­های ژنتیکی خاک­رخ­ها و سنگ بستر آن­ها (به غیر از مواد آبرفتی) نمونه­برداری صورت­گرفت. کلیه تجزیه­های مربوط به خصوصیات فیزیکوشیمیایی و عناصر سنگین با روش­های متداول آزمایشگاهی انجام شد.

یافته­ها: در خاک­های آهکی مقدار آهک (3/49%) و اسیدیته (0/8)، در خاک­های آندزیتی مقدار ماده آلی (6/1%)، در خاک­های پورفیریتی، ظرفیت تبادل کاتیونی (cmol(+)kg soil-1) 0/26، در خاک­های با مواد مادریِ توف، مقدار رس (4/24%) و در خاک­های دولومیتی، مقدار سیلت (9/61%) مشاهده شد که حداکثر مقدار را داشتند. مقدار متوسط نیکل، سرب و کادمیم در خاک­های دولومیتی (به ترتیب 0/56، 1/74 و 23/0 میلی­گرم بر کیلوگرم خاک)، کروم و آهن در خاک­های حاصل از شیل (به ترتیب 3/41، 34800 و 5/27 میلی­گرم بر کیلوگرم خاک)، مس در خاک­های پورفیریتی و روی و کبالت در خاک­های بازالتی (به ترتیب 2/47، 3/130 و 3/28 میلی­گرم بر کیلوگرم خاک) بیش­ترین مقدار را نشان داد.

بحث و نتیجه­گیری: الگوریتم تحلیل خوشه­ای، افق­های ژنتیکی A و B را در سه گروه طبقه­بندی کرد: گروه اول خاک­های حاصل از ترکیب کنگلومرا - شیل، شیل و سنگ آهک است. گروه دوم خاک­های پورفیریتی، بازالتی، آندزیتی و گرانیتی می­باشد و گروه سوم خاک­های حاصل از توف، فیلیت و آبرفتی است. نتایج با اضافه کردن افق­های مواد مادری (C و Cr) تغییر نکرد. لذا محتوی عناصر اصلی مذکور در افق­های خاک­ساز تا حد بسیار زیادی تحت کنترل عامل وراثت می­باشد.

 

واژه­های کلیدی : توزیع عمودی، عناصر سنگین، مواد مادری و ویژگی­های خاک.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

J. Env. Sci. Tech., Vol 21, No.9,November, 2019

 

 

 

 

 


Influence of Inheritance Factor and Soil Formation Processes on Heavy Metal Distribution and Physical and Chemical Properties of Soils

 

Ali Afshari[4]

Kamran Moravej[5]*

kmoravej@znu.ac.ir

Parisa Alamdari[6]

Admission Date:October 23, 2016

 

Date Received: May 11, 2016

 

Abstract

Background and Objective: This research aimed to evaluate the physical and chemical properties and distribution of heavy metals in soils with different parent materials in the central part of Zanjan province.

Method: In this study, 15 developed soil profiles were excavated on Granite, Basalt, Andesite, Porphyrite, Volcanic tuff Limeston, Conglomerates, Shale, Phyllites, Sandstone, Dolomite and Alluvium parent materials. Then, Pedons were described according to the USDA Soil Conservation Services instruction and diagnostic horizons and their classification were conducted up to the great group category, in accordance with soil taxonomy (2014). Soils were classified in Mollisols, Inceptisols and Entisols orders. All of the genetic horizons of pedons and their bedrock (apart from alluvial deposits) were sampled. Also, whole of the laboratory analysis related to the physicaochemical properties of heavy elements was conducted by conventional and standard methods.

Findings: The amount of CaCO3 (49.3%) and pH (0.8) in Calcareous soil, organic matter (1.6%), cation exchange capacity (26 cmol(+)kg soil-1), clay (24.4%) and silt (61.9%) was maximized in soils with Andesite, Porphyrite, Tuff and Dolomite parent materials, respectively. The average of nickel, lead and cadmium were the highest value (56, 74.1 and 0.23 mg/kg soil, respectively) in dolomite parent materials soils. Chromium and iron showed the highest value (41.3, 34800, 27.5 mg/kg soil, respectively) in soils formed from Shale parent materials. Copper also indicated the highest value (47.2, 130.3 and 28.3 mg/kg soil, respectively) in Porphyrite parent materials soil. Finally, zinc and cobalt were the highest value (47.2, 130.3 and 28.3 mg/kg soil, respectively) in basaltic parent material soils.

Discussion and Conclusion: Cluster analysis algorithm was classified the pedogenic A and B soil horizons in three groups: the first group consists of soils formed from Conglomerate-Shale, Shale and Limestone parent materials. Second group includes Porphyrite, Basalt, and Andesite parent materials soils and the third group consists of soils formed from Tuff, Phyllites, and Alluvium parent materials. The results did not change by adding the parent material horizon (C and Cr). So, the amount of major elements in pedogenic soil horizons is largely controlled by soil heredity.

Key words: Heavy metal, Parent material, Soil properties, Vertical distribution.

 

مقدمه


فاکتورهای خاک­سازی به علت موقعیت محوری خاک، مهم­ترین نقش را در تجمع یا تحرک عناصر سنگین در داخل اکوسیستم­ها دارند. تجمع فلزات در خاک را با توجه به فراوانی عناصر در مواد مادری می­توان پیش­بینی کرد (1). ترکیب شیمیایی عناصر در خاک به نوع مواد مادری، عوامل پدوژنیک، فرآیندهای خاک­سازی و فعالیت­های انسانی نیز بستگی دارد (2). توزیع عناصر در اعماق مختلف پروفیل خاک در اثر توسعه و پیشرفت پروفیل با گذشت زمان صورت می­پذیرد. زیرا عناصر تحت تأثیر فرآیندهای مختلف خاک­سازی قرار می­گیرند. ویژگی­های ژئوشیمیایی خاک نیز در توزیع فلزات مهم هستند (3). پالمبو و همکاران (2000) در سیسیل ایتالیا به بررسی تأثیر فرآیندهای خاک­سازی و ماده مادری بر توزیع عناصر سنگین پرداختند. عناصری مانند کروم، آلومینیم و آهن از افق A به سمت افق Bt روند افزایشی داشتند. درحالی­که عناصری مانند سرب، کادمیم و منگنز در افق سطحی نیز غلظت بالایی را نشان دادند. ایشان غلظت بالای عناصر سنگین در افق سطحی را حاصل فعالیت­های انسانی و فرآیندهای خاک­سازی و میزان افزایش با عمق را نتیجه فرآیندهای خاک­سازی و توزیع مجدد بیان کردند (1). نائل و همکاران (2010) اشاره داشتند مقدار و توزیع عناصر کمیاب در خاک­ها وابستگی زیادی به ماده مادری، نوع عنصر و شدت فرآیندهای تشکیل خاک دارد (5). بی و همکاران (2006) بیان­داشتند که ماده مادری یکی از مهم­ترین عوامل خاک­سازی در مناطق خشک و نیمه خشک است (2). زیرا مواد مادری می­تواند بر اجزاء بافت خاک، اشباع بازی، اسیدیته خاک و برخی دیگر تأثیر بگذارد (7). اولیائی و همکاران (2006) با بررسی شرایط پدولوژیکی و کانی­شناسی خاک­های حاصل از مواد آهکی و گچی ترانسکت­های جنوب غربی ایران، خواص فیزیکی و شیمیایی خاک­های واقع در اقلیم خشک و نیمه خشک را تابع سنگ مادر آهکی آن دانسته که به مرور زمان تحت تأثیر انواع هوادیدگی قرار گرفته و خاک­هایی سرشار از آهک را به وجود می­آورند (7). این مطالعه با هدف بررسی پراکنش عناصر سنگین و برخی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی در خاک­های تحول­یافته بر روی مواد مادری مختلف در بخش مرکزی استان زنجان صورت پذیرفت.

روش بررسی

منطقه مورد مطالعه

استان زنجان یکی از استان­های نیمه کوهستانی کشور به حساب می­آید. رژیم رطوبتی و حرارتی خاک در شمال شرقی منطقه به ترتیب زریک و فریجید و بخش­های پایین­تر به ترتیب زریک خشک و مزیک می­باشد. زمین­شناسی استان زنجان متعلق به دوران­هایی از پرکامبرین تا دوران سوم زمین­شناسی است. همچنین در منطقه مطالعاتی سنگ­های آذرین مربوط به دوره ائوسن-کامبرین، سنگ­های رسوبی مربوط به دوره ژوراسیک-کرتاسه و رسوبات آبرفتی در دوره کواترنری می­باشد (13). از سوی دیگر در این پژوهش 11 خاک­رخ تحول­یافته روی سنگ­های گرانیــت (Gr)، بازالت (Ba)، آندزیت (An)، پورفیریت (Pr)، توف­های سبز آتشفشانی (Tu)، سنگ آهک (Li)، کنگلومرا-شیل (Cg)، شیـل (Sh)، فیلیت (Ph)، ماسه سنگ (Sa) و دولومیــت (Do) و چهار خاک­رخ بر روی رسوبات آبرفتـی (Qa1 تا Qa4) که همگی دارای کاربری کشاورزی بودند، حفر شد (شکل 1). با­توجـه­بـه عدم وجود انقطاع سنگی و درشت­شدن نسبی بافت خاک از سطح به عمق در طول خاک­رخ­های مطالعه­شده بر روی سنگ بسترهای آذرین و رسوبی، مواد مــادری خاک­های آن­ها درجا بودند (5). خاک­رخ­های حفر شده با توجه به دستورالعمل اداره حفاظت خاک وزارت کشاورزی آمریکا تشریح گردیده­اند (8) و افق­هـــای مشخصـــه و رده­بندی آن­هـــا تا سطح گروه بزرگ، مطابق با استانداردهـای رده­بندی آمریکایی (2014) تعیین شد (9).

مطالعات آزمایشگاهی و محاسبات

از کلیه افق­های ژنتیکی خاک­رخ­ها و سنگ بستر آن­هــا (به غیر از مواد آبرفتی) نمونه­برداری شد. نمونه­های سنگ برای تعیین غلظت کل عناصر سنگین به طور کامل آسیاب شدند. تجزیه­های فیزیکی و شیمیایی خاک شامل توزیع اندازه ذرات با روش پیپت، هدایت الکتریکی خاک و pH در سوسپانسیون 2:1 خاکــ به آب، مواد آلـــی خاک به روش والکــی و بلک، کربنات کلسیم معادل به روش تیتراسیون اسید و بـــاز، ظرفیت تبادل کاتیونی، پتاسیم و سدیم تبادلی به روش استات آمونیوم و فسفر تبادلی با روش اولسن اندازه­گیری شدند (5). مقدار عناصر سنگین با استفاده از روش اسپوزیتو و همکاران (1982) عصاره­گیری (11) و غلظت کل آن­ها (Fe، Mn، Ni، Co، Cr، Pb، Zn و Cu) با کمک دستگاه جذب اتمی مدل پرکین المر 200 و غلظت کل کادمیــم به خاطر این­که زیر دامنه تشخیص دستگاه مذکور بود با دستگاه جذب اتمی مجهز به کوره گرافیتی مدل ریلایت 1 قرائت گردیــد. بـرای تعیین شدت تأثیر مواد مادری بر غلظت فلزات سنگین از تحلیل چند متغیره خوشه­ای برای گروه­بندی خاک­ها استفاده شد که در دو مرحله انجام­گرفت. ابتدا نمونه­هـای مربوط به افق­هــــای خاک­ساز (A و B) گروه­بندی شدند، سپس نمونه­های مربوط به افق­های مواد مادری (C و Cr) وارد تحلیل خوشه­ای شدند تا بتوان تأثیر عامل وراثت را در فراوانی عناصر مورد بررسی تعیین نمود.

 

 

 

شکل 1- منطقه مطالعاتی و محل حفر هر یک از خاک­رخ­ها در مواد مادری مختلف

Figure 1. Study area and location of soil profiles in different parent materials

 

یافته­ها

 

خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک­رخ­های مختلف

جدول 1، 2 و 3 نتایج مربوط به اندازه­گیری برخی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک­رخ­های تشکیل­شده بر روی مواد مادری مختلف و جدول 4 ارتباط بین این پارامترها نسبت به هم در خاک­رخ­های مختلف را نشان می­دهد. با توجه به منابع مختلف (6 و 14) و نتایج مربوط به جداول فوق، مشاهده می­شود که تنوع در مواد مادری باعث تغییر قابل توجه در برخی از ویژگی­های خاک به وجود آمده از آن­ها می­شود. خاک­های تحول­یافته بر روی مواد مادری از جنس فیلیت، توف و چهار خاک­رخ مربوط به مواد آبرفتی و کنگلومرا - شیل، شیل و گرانیت در رده اینسپتی­سول­هـا، خاک­های تشکیل شده روی مواد مادری پورفیریت و دولومیت و بازالت در رده مالی­سول­ها و خاک­های حاصل از سنگ آهک و ماسه سنگ و آندزیت در رده انتی­سول­ها طبقه­بندی می­شوند. بیش­ترین میانگین آهک در خاک­های حاصل از مواد مادری سنگ آهک و کنگلومرا - شیل به ترتیب با 3/49 و 3/39 درصد و کم­ترین مقدار آن در خاک­های حاصل از مواد مادری پوفیریت، آندزیت و شیل به ترتیب با 5/11، 5/10 و 2/8 درصد مشاهده شد که دارای اختلاف معنی­دار نسبت به سایر خاک­ها بودند (جدول 4). بالاترین مقادیر اسیدیته در خاک­هــای حاصل از مواد مادری سنگ آهک و پایین­ترین آن در خاک­های مشتق از مواد مادری آندزیت و شیل به ترتیب با 0/8 و 1/7 و 1/7 دیده شد. در مطالعه نائل و همکاران (2011) در خاک­های با مواد مادری مختلف، اسیدیته خاک­ها بین 3/5 تا 3/8 در نوسان بود که بیش­ترین آن در خاک­های آهکی (میانگین 5/7) و کم­ترین آن در خاک­های شیلی (میانگین 0/6) و در سایر خاک­ها به استثنای افق­های حاوی کربنات­ها، در حدود نزدیک به 7 بدست آمد. ایشان، آب­شویی مؤثر بیش­تر، به دلیل شیب نسبتاً کم و دریافت نزولات جوی بیش­تر را از عوامل مؤثر بر کاهش pH خاک­ها می­دانند (14). مطالعه شکل­آبادی (2000) نشان داد که بالاترین مقادیر آهک در خاک­های تشکیل شـده بر روی سازندهای آهکی و دولومیتی (30 تا 40%) و کم­ترین مقدار آن در خاک­های حاصل از سازندهای آذرین (7 تا 15%) دیده می­شود (13). در بین سنـگ­های آذرین، به دلیـــل بازیک بودن سنگ بازالت (آذرین بیرونی)، خاک حاصله از آن درصد آهک بیش­تری نسبت به خاک تشکیل شده از گرانیت (آذرین درونی) نشان داد که یک سنگ اسیـــدی محسوب می­شود. در این مطالعه نیز، در بین سنگ­های آذرین چنین روندی مشاهده شد. میزان ماده آلی و هدایت الکتریکی خاک در خاک­رخ­های مختلف تفاوت معنی­داری نشان نداد. بالاترین مقدار ماده آلی در خاک­های تحول_یافته با مواد مادری آندزیت (6/1%)، دولومیت (5/1%) و کم­ترین مقدار آن در خاک­های حاصل از مواد مادری فیلیت (5/0%) و ماسـه سنگ (2/0%) دیده شد. در شرایط طبیعی ویژگی­های حاصـل­خیزی خاک و به دنبال آن شرایط رشد گیاه وابسته به مواد مادری خاک است (16). خاک­های با مواد مادری آبرفتی با 33/0 دسی­زیمنس بر متر بیش­ترین مقدار EC را در بین خاک­رخ­های مختــلف نشان دادند. ظرفیت تبادل کاتیونی (CEC) در خاک­رخ­های با مواد مادری سنگ­های آذرین، بالاترین مقادیر را نشـــان داد (به طور متوسط 4/22 سانتی­مول بار مثبت بر کیلوگرم خاک).

 

 

جدول 1- ویژگی­های فیزیکی و شییایی خاک­رخ در رسوبات آبرفتی

Table 1. Physical and chemical soil profile properties in Alluvial sediments

 

نیم­رخ

افق

عمق

OM

CaCo3

EC

pH

CEC

Sand

Clay

Silt

K

P

Na

 

 

cm

%

%

dS/m

 

cmol(+)/kg

%

%

%

mg/kg

mg/kg

mg/kg

 

 

 

 

 

 

Typic calcixerepts

 

 

 

 

 

 

Ap

24-0

07/1

1/18

30/0

4/7

4/21

1/15

3/3

6/81

6/598

4/32

2/792

 

Bw

44-

75/0

0/21

29/0

3/7

6/20

1/18

6/4

3/77

9/489

4/31

7/761

1Qa

Bk1

74-

51/0

6/33

25/0

5/7

0/17

1/24

2/13

7/62

5/368

-

2/777

 

Bk2

118-

33/0

2/46

25/0

5/7

0/17

6/21

3/4

1/74

4/280

6/27

2/729

 

 

 

 

 

 

Typic calcixerepts

 

 

 

 

 

 

Ap

30-0

07/1

4/21

17/0

2/7

9/19

9/20

7/24

4/54

8/539

9/27

5/589

 

Bk

75-

81/0

8/29

16/0

3/7

4/21

3/32

2/10

5/57

5/368

-

5/589

2Qa

Bkk1

127-

39/0

3/35

18/0

4/7

0/17

3/44

8/27

9/27

5/295

4/30

1/579

 

 

 

 

 

 

Typic calcixerepts

 

 

 

 

 

 

Ap

21-0

81/0

3/20

24/0

3/7

4/21

8/20

9/35

4/43

6/527

-

2/658

 

Bk1

80-

39/0

0/37

22/0

6/7

2/16

4/23

5/33

1/43

8/249

9/27

8/648

3Qa

Bk2

134-

21/0

4/39

23/0

6/7

7/17

3/22

3/34

4/43

5/170

-

5/589

 

 

 

 

 

 

Typic calcixerepts

 

 

 

 

 

 

Ap

33-0

21/2

8/11

23/0

1/7

2/19

9/34

7/22

4/42

9/663

4/33

1/558

 

Bk1

72-

81/0

7/30

26/0

2/7

6/20

5/35

2/27

3/37

0/424

9/27

7/599

4Qa

Bk2

116-

65/0

6/49

24/0

5/7

0/20

9/36

7/28

4/34

-

-

-

 

Bk3

160-

47/0

5/48

19/0

5/7

8/19

4/37

4/27

2/35

-

-

-

 

 

جدول 2- ویژگی­های فیزیکی و شیمیایی خاک­رخ­ها در مواد مادری آذرین

Table 2. Physical and chemical soil profile properties in igneous parent materials

نیم­رخ

افق

عمق

OM

CaCo3

EC

pH

CEC

Sand

Clay

Silt

K

P

Na

 

 

cm

%

%

dS/m

 

cmol(+)/

kg

%

%

%

mg/kg

mg/kg

mg/kg

 

 

 

 

 

 

Typic haploxerepts

 

 

 

 

 

 

A

33-0

03/2

3/11

15/0

7/7

2/16

6/43

7/34

8/21

5/368

-

1/558

 

Bw1

64-

81/0

2/12

15/0

6/7

4/21

3/45

5/29

2/25

6/396

-

7/568

Gr

Bw2

134-

75/0

1/15

16/0

6/7

4/22

7/56

9/19

4/23

2/354

3/28

5/480

 

 

 

 

 

 

Typic calcixerolls

 

 

 

 

 

 

A

25-0

83/2

9/2

24/0

0/7

1/22

9/28

0/29

1/42

8/609

9/32

4/547

 

Bw1

70-

92/0

5/10

16/0

1/7

8/22

0/29

2/28

8/42

0/424

5/33

6/536

Ba

Bw2

125-

78/0

1/11

18/0

1/7

8/22

9/30

7/26

4/42

-

-

-

 

 

 

 

 

 

Lithic xerorthents

 

 

 

 

 

 

A

25-0

40/1

7/9

15/0

0/7

4/21

2/35

6/23

1/41

1/477

4/31

7/568

An

AC

40-

76/1

3/11

25/0

2/7

2/19

4/36

1/21

6/42

9/489

3/30

7/568

 

R

+40

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

 

 

 

 

 

 

Typic haploxerolls

 

 

 

 

 

 

A

30-0

85/1

6/7

13/0

2/7

1/22

7/46

6/23

8/29

0/464

-

1/558

 

Bw

67-

81/0

2/12

10/0

3/7

7/28

9/55

9/15

2/28

7/202

-

7/568

Pr

C

103-

57/0

7/14

15/0

9/7

3/27

9/64

4/7

7/27

1/70

4/18

9/468

 

R

+103

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

 

 

 

 

 

 

جدول 3- ویژگی­های فیزیکی و شیمیایی خاک­رخ­ها در مواد مادری رسوبی

Table 3. Physical and chemical soil profile properties in deposit parent materials

نیم­رخ

افق

عمق

OM

CaCo3

EC

pH

CEC

Sand

Clay

Silt

K

P

Na

 

 

cm

%