ارزیابی تأثیرپذیری فون درشت بی مهرگان بسترزی بوم سازگان رودخانه ای از پساب کارگاه تکثیر و پرورش ماهی با کاربرد شاخص‌های تنوع آلفا و تجزیه به مؤلفه های اصلی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.

2 دانشیار، گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

3 استاد، گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.

10.22034/jest.2017.11391

چکیده

زمینه و هدف: آثار نامطلوب احتمالی توسعه صنعت آب­زی پروری، لزوم توجه به معیارهای زیست محیطی را آشکار می­سازد. بنابراین این پژوهش با هدف محاسبه شاخص­های تنوع زیستی آلفا برای فون ماکروبنتیک در پاسخ به پساب کارگاه پرورش ماهی قزل­آلا مستقر در رودخانه گاماسیاب در سال 1392 انجام یافت.
روش بررسی: نمونه­برداری از 4 ایستگاه در ورودی، خروجی، 500 و هزار متری کارگاه در سه تکرار از کناره­ها و بخش میانی رودخانه توسط سوربر انجام یافت. پس از شناسایی و شمارش نمونه­ها، شاخص­های تنوع زیستی مارگالف، سیمپسون، شانون-واینر، آلفا، کسول، برگر-پارکر، هیل و هم­چنین شاخص EPT/Chir محاسبه شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که در تمام فصول نمونه­برداری، شاخص EPT/Chir در ایستگاه خروجی کاهش یافت. هم­چنین مقادیر شاخص­های تنوع آلفا بیان­گرکاهش شاخص­های آلفا و هیل در بیش­تر موارد و افزایش شاخص مارگالف در ایستگاه خروجی می­باشد. پردازش PCA ارتباط شاخص­های تنوع را با واحدهای نمونه­برداری در فصول و ایستگاه­های مختلف و هم­چنین شاخص EPT/Chir مشخص کرد. بر این اساس همه واحدهای نمونه­برداری در کنار یک شاخص قرار نگرفته و با برخی ارتباط بیشتری دارند. بنابراین نوع اندیکس بر روی مطالعه مؤثر می­باشد.
بحث و نتیجه‌گیری: بطور­کلی آنالیز داده­های تنوع زیستی نشان داد که این شاخص­ها در فصول مختلف سال و ایستگاه­های متفاوت نمونه­برداری با تغییر شرایط آب رودخانه با هم­دیگر اختلافات معنی­دار دارند و نتیجه واحدی از سلامت بوم­سازگان را نشان نمی­دهند.

کلیدواژه‌ها


 

1-      Whittaker, R.H., 1972. “Evolution and measurement of species diversity”. Taxon, 21, 213-251.

2-      Brown, J.H., Ernest, S.M., Parody, J.M., Haskell, J.P., 2001. “Regulation of diversity: maintenance of species richness in changing environments”. Oecologia, 126(3), 321-332.

3-      Varnosfaderany, M.N., Ebrahimi, E., Mirghaffary, N., Safyanian, A. 2010. “Biological assessment of the Zayandeh Rud River, Iran, using benthic macroinvertebrates”. Limnologica-Ecology and Management of Inland Waters,40(3), 226-232.

4-      Mahboobi Soofiani N., Hatami R., Hemami M.R. and Ebrahimi E. 2012. “Effects of trout farm effluent on water quality and the macrobenthic invertebrate community of the Zayandeh-Roud River, Iran”. North American Journal of Aquaculture, 74(2): 132-141.

5-      Naderi Jolodar,M.,Abdoli,A.,Mirzakhani,M.k.,Sharifi Jolodar,A. 2011. “Benthic Macroinvertebrates Response in the Haraz River to the Trout Farms Effluent”. Iranian Journal of Natral Resources,64(2):163-175.

6-      Selong, J.H., & Helfrich, L.A. 1998. “Impacts of trout culture effluent on water quality and biotic communities in Virginia headwater streams”. The Progressive Fish-Culturist, 60(4), 247-262.

7-      Voelker, D.C., & Renn, D.E. 1994. “Benthic invertebrates and quality of streambed sediments in the White River and selected tributaries in and near Indianapolis”.

8-      Adams, S.M. 2002. “Biological indicators of aquatic ecosystem stress”. American Fisheries Society. Bethesda, Maryland. 644 p.

9-      CostaPierce, B.A. 2002. “Ecological Aquaculture: The evolution of the blue revolution”. Dept. of Fisheries, Animal and Veterinary Science. University of Rhode Island, 501 p.

10-  Loch, D.D., West, J.L., Perlmutter, D.G., 1996. “The effect of trout farm effluent on the taxa richness of benthic macroinvertebrates”. Aquaculture, 147: 37-55.

11-  Wallace, J.B., and Merritt, R.W. 1980. “Filter-feeding ecology of aquatic insects”. Annual Review of Entomology, 25(1): 103-132.

12-  Townswnd, C., Doledec, S., and Scarsbrook, M. 2003. “Species traits in relation to temporal and spatial heterogeneity in streams: a test of habitat templet theory”. Freshwater Biology, 37(2): 367-387.

13-  Zhou, Q., Zhang, J., Fu, J., Shi, J., and Jiang, G. 2008. “Biomonitoring: an appealing tool for assessment of metal pollution in the aquatic ecosystem”. Analytica Chimica Acta, 606(2): 135-150.

14-  Pennak, R. W. 1953. “Fresh-water invertebrates of the United States”. Ronald Press company.769 p.

15-  Clifford, H.F. 1991. “Aquatic invertebrates of Alberta: An illustrated guide”. University of Alberta. CostaPierce, B.A. 2002. Ecological Aquaculture: The evolution of the blue revolution. Dept. of Fisheries, Animal and Veterinary Science. University of Rhode Island, 501 p.

16-  Usinger R.L.(Ed.). 1956. “Aquatic insects of California: with keys to North American genera and California species”. Univ of California Press.

17-  Thorp, J.H., Covich, A.P. (Eds.). 2009. “Ecology and classification of North American freshwater invertebrates”. Academic Press.

18-  Quigley, M. 1977. “Invertebrates of streams and rivers”.Nene collage, Northampton,Edward Arnold , London.

19-  Pipan, T. 2000. “Biological Assesment of Stream Water Quality-the example ofthe Reka river (Slovenia)”. Acta carsologica, 29, 1.

20-  Fries, L.T. and Bowels, D.E. 2002. “Water quality and macro invertebrates community structure associated with a sport fish hatchery outfall”, North American Journal of Aquaculture, 64: 257-266.

21-  Podemski, C.L. and Blanchfield, P.J. 2006. “A Scientific review of the potential environmental effects of aquaculture in aquatic ecosystems”. Fisheries and Oceans Canada, 5: 1-6.

22-  Yokoyama, H., Nishimura, A., & Inoue, M. 2007. “Macrobenthos as biological indicators to assess the influence of aquaculture on Japanese coastal environments”. In Ecological and Genetic Implications of Aquaculture Activities (pp. 407-423). Springer Netherlands.

23-  Gebler, J.B. (1998). “Water-quality of selected effluent-dependent stream reaches in southern Arizona as indicated by concentrations of periphytic chlorophyll a and aquatic-invertebrate communities”. U.S. Geological Survey Water-Resources Investigations Report 98-4199, 12 p.

24-  Washington, H.G. 1984. “Diversity, biotic and similarity indices: a review with special relevance to aquatic ecosystems”. Water research, 18(6), 653-694.

25-  Gebler, J.B. 1998. “Water-quality of selected effluent-dependent stream reaches in southern Arizona as indicated by concentrations of periphytic chlorophyll a and aquatic-invertebrate communities”. U.S. Geological Survey Water-Resources Investigations Report 98-4199, 12 p.

26-  Lydy, M.J., Crawford, C.G., & Frey, J.W. 2000. “A comparison of selected diversity, similarity, and biotic indices for detecting changes in benthic-invertebrate community structure and stream quality”. Archives of Environmental Contamination and Toxicology, 39(4), 469-479.

27-  Shokri, M., Rossaro, B., Rahmani, H. 2014. “Response of macroinvertebrate communities to anthropogenic pressures in Tajan River (Iran)”. Biologia, 69(10), 1395-1409.

28-  Czeniawska-Kuza, I.2005. “Comparing modified Biological monitoring working partly score system and several biological indices based on macroinvertebrates for water quality assessment”. Limnologica 35.pp:169-176.

29-  Mandaville, S.M. 2002. “Benthic macroinvertebrates in freshwaters: Taxa tolerance values, metrics, and protocols” Vol. 128, p. 315. Halifax, Canada: Soil & Water Conservation Society of Metro Halifax.