مخاطرات اجتماعی-سیاسی و اقتصادی ناشی از پدیده ریزگردها به مثابه مانعی فراروی پایداری توسعه مورد مطالعه: استان کرمانشاه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مدرس دانشگاه تهران

2 مدرس دانشگاه

3 جامعه شناسی دانشگاه اصفهان

10.22034/jest.2018.29411.3798

چکیده

زمینه و هدف: بیش از یک دهه است که استان‌های جنوب غربی ایران با پدیده ریزگردها مواجه هستند. دامنه این پدیده چنان گسترش پیدا کرده است که به عنوان شایع‌ترین عامل آلودگی هوا و محیط زیست در مناطق تبدیل شده است. دولت، جامعه و اقلیم سه بعد اصلی توسعه پایدار هستند که رابطه چندسویه ای با هم دارند. هدف پژوهش حاضر این است که به طور خاص به چالش‌ها و مسائل ناشی از این پدیده به عنوان مانعی درجهت عدم تحقق پایداری توسعه بپردازد.
روش بررسی: این تحقیق با بهره گیری از روش کیفی تحلیل تماتیک با ابزارهایی از قبیل مصاحبه‌های نیمه ساخت-یافته، مشاهده و تجربه زیسته نگارندگان، به بررسی ابعاد اجتماعی، سیاسی و اقتصادی مسئله ریزگردها از منظر مردم پرداخته است. به این منظور بیش از 60 مصاحبه با مردم منطقه مورد مطالعه صورت گرفته است.
یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد پدیده ریزگردها از یک سو در حوزه زیست محیطی باعث بهم خوردن تعادل زیستی گونه‌های گیاهی شده است و از سوی دیگر در حوزه زندگی اجتماعی هم آثار مخربی در ابعاد کسب و کارهای محلی، اجتماعی-روانی و مسائل بهداشتی داشته است. پدیده ریزگردها را می‌توان به عنوان مهم‌ترین عاملی در نظر گرفت که کیفیت عینی و ذهنی زندگی ساکنین منطقه را پایین آورده است.
نتیجه: نتیجه این تحقیق نشان می‌دهد که این پدیده چرخه نامطلوبی از مسائل در زمینه‌های اقتصادی، اجتماعی و بهداشتی را شکل داده که به نوعی سازه چندمعنایی فقر را بازتولید کرده است. در چنین شرایط نامطلوبی، نارضایتی از وضع موجود، بر هم خوردن تعادل نظام زیستی جامعه را شکل داده است. این نوع تغییر اقلیم به حدی بر سبک و کیفیت زندگی مردم تأثیر گذار بوده است که از یکسو بستر بی اعتمادی به نهادهای مسئول را فراهم آورده و از سوی دیگر پایداری توسعه را در ابعاد اجتماعی، اقتصادی و سیاسی بشدت تهدید می‌کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات