ارزیابی توان اکولوژیک حوضه آبخیز سد تاجیار برای کاربری تفرج با استفاده از روش تجزیه و تحلیل سلسله مراتبی (AHP )

نوع مقاله: مستخرج از پایان نامه

نویسندگان

1 دانشجو/ دانشگاه پیام نور مرکز تهران شرق

2 استادیار/ دانشگاه پیام نور

10.22034/jest.2018.14233.2287

چکیده

زمینه و هدف: در عصر حاضر که ناگزیر به انجام انواع توسعه هستیم، موظف به برنامه ریزی بر اساس توان محدوده مطالعاتی از سرزمین هستیم تا به توسعه پایدار دست یابیم. ارزیابی توان اکولوژیک یکی از راهکارهای دستیابی به توسعه پایدار است. با توجه به اینکه توریسم از جمله فعالیت‌های در حال رشد جهان محسوب می‌شود و توسعه این کاربری نقش موثری در بهبود وضعیت اقتصادی خواهد داشت، بنابراین استفاده از ظرفیت‌های زیستی کشور باید با در نظر گرفتن حفاظت از منابع طبیعی و توجه به فعالیت گردشگری همراه باشد. هدف از این مطالعه ارزیابی توان اکولوژیک برای کاربری تفرج در حوضه آبخیز سد تاجیار می‌باشد.
روش بررسی: در این پژوهش، ابتدا با بررسی منابع مختلف، معیارها و زیرمعیارها انتخاب شدند. معیارهای اصلی مورد استفاده در این مطالعه، عبارتند از: نقشه های خاکشناسی، سنگ شناسی، توپوگرافی، اقلیم، پوشش گیاهی، کاربری اراضی، گسل، جاده های موجود، فاصله از آب های سطحی و موقعیت جاذبه های فرهنگی. سپس، پرسشنامه‌ی دلفی برای جمع آوری نظرات کارشناسان تدوین گردید و از فرایند تحلیل سلسله مراتبی برای وزن دهی به معیارها بهره گرفته شد. درنهایت، کلیه‌ی لایه‌ها با استفاده از روش ترکیب خطی وزن‌دار تلفیق شدند و نقشه ی نهایی توان اکولوژیک منطقه به دست آمد.
یافته ها: با توجه به بررسی های انجام یافته از 10898 هکتاری که مساحت متعلق به کل آبخیز مورد مطالعه می باشد، تفرج متمرکز طبقه1: 35 %، طبقه2: 34 % و طبقه 3: 31 % و تفرج گسترده طبقه1: 29 %، طبقه2: 38 % و طبقه3: 33 % از مساحت مناطق مطلوب را به خود اختصاص داده‌اند.
بحث و نتیجه گیری: حوضه آبخیز سد تاجیار دارای پتانسیل لازم برای ایجاد امکانات و تاسیسات برای توسعه فعالیت‌های گردشگری می‌باشد و در صورت بهره برداری متناسب با توان اکولوژیک، مردم بومی منطقه از اثرات رونق اقتصادی این فعالیت‌ها منتفع خواهند گردید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات