کاربرد بیناب نمایی فرو شکست القایی لیزری در پایش زیست محیطی کیفیت آب و خاک

نوع مقاله: سایر موارد

نویسندگان

1 دانشجو/دانشگاه اصفهان

2 معاون پژوهشی/دانشگاه صنعتی مالک اشتر

3 مدرس/دانشگاه صنعتی مالک اشتر

4 دانش آموخته کارشناسی ارشد فیزیک اتمی و مولکولی، گروه فیزیک، دانشگاه اصفهان

10.22034/jest.2018.13294.2246

چکیده

زمینه و هدف: با توجه به اینکه پایش زیست محیطی کیفیت آب و خاک یک بخش حیاتی در مدیریت و حفظ محیط زیست است، بنابراین تعیین کیفی و کمی میزان آلودگی‌ها و نا‌خالصی‌های آب و خاک از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. روش‌های مرسوم متعددی برای آنالیز نمونه‌های آب و خاک مانند بیناب‌نمایی جذبی اتمی (AAS)، بیناب نمایی جرمی پلاسمای جفت شده القایی (ICP-MS) و بیناب‌نمایی گسیل نوری پلاسمای جفت شده القایی (ICP-OES) به کار می‌رود. در این تحقیق بیناب‌نمایی فروشکست القایی لیزری (LIBS) به عنوان یک روش آنالیز جدید با مزایای منحصر به فرد از قبیل عدم نیاز به آماده‌سازی نمونه، قابلیت آنالیز چند عنصری، توانایی شناسایی عناصر با هر عدد اتمی، آنالیز سریع و دارای ویژگی سیار بودن معرفی می‌شود.
روش بررسی: در این تحقیق نمونه‌های آب و خاک تهیه شده از اطراف رودخانه زاینده رود به منظور شناسایی عناصر مفید و غیر مفید موجود در آن توسط روش LIBS مورد آنالیز قرار گرفت. به منظور صحت‌سنجی نتایج بدست آمده از روش ICP-OES استفاده شد.
یافته ها: نتایج این پژوهش نشان داد که روش LIBS برای غلظت سنجی عناصر محلول در آب در محدوده ppm مانند روش ICP-OES کارآمد است. همچنین در نتایج آنالیز نمونه‌های خاک، آلودگی به فلزات سنگین از قبیل سرب، منگنز، جیوه، کروم، مس و روی مشاهده شد.
بحث و نتیجه گیری: نتایج این پژوهش توانایی روش LIBS در پایش زیست محیطی کیفیت آب و خاک را نشان می دهد. با توجه به ویژگی‌های انحصاری روش LIBS از قبیل آنالیز هم‌زمان چند عنصری و ویژگی سیار بودن، از این روش می‌توان در مواردی که امکان جابه‌جایی و آماده‌سازی نمونه وجود ندارد، به خوبی استفاده کرد. عدم محدودیت در حالت ماده (جامد، مایع و گاز) و مقدار آن (حداقل نانو گرم) از دیگر مزایای این روش می‌باشد.

کلیدواژه‌ها