کاربرد روش ماتریس متقابل کی سیم (KSIM ) در ارزیابی اثر ترافیک شهری بر روی کیفیت هوا (مطالعه‌ی موردی : شهر تهران)

نوع مقاله: مستخرج از پایان نامه

نویسندگان

1 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 دانشگاه علوم کشاورزی ومنابع طبیعی گرگان

10.22034/jest.2018.10483.1906

چکیده

شهرنشینی یکی از مهم‌ترین مسائل محیط‌زیستی است. یکی از نگرانی‌های مهم شهرنشینی، افزایش بی‌رویه جمعیت و همچنین مصرف رو به تزاید سوخت‌های فسیلی است. به همراه گسترش شهرها، پدیده تراکم ترافیک به عنوان یکی از بزرگترین مشکلات درون شهری به‌ویژه در ابر شهرها مطرح است که این خود مسبب اصلی آلودگی هوا در شهرهاست. بنابراین ارزیابی و مدیریت کیفیت هوا برای به حداقل رساندن اثرات مضر آلاینده‌های هوا و کاهش اثرات نامطلوب آن، امری ضروری است. گرچه قوانین، برنامه‌ها، طرح‌ها و تمهیدات زیادی برای مدیریت آلودگی هوا در تهران، پایتخت ایران اتخاذ شده است، این شهر کماکان با چالش مدیریت این شرایط مواجه است. تحقیق حاضر به تعیین مناطق آسیب‌پذیر از نظر آلاینده‌های ترافیکی مونواکسید کربن (CO) و دی اکسید نیتروژن (NO2) در شهر تهران پرداخته است. در انجام تحقیق حاضر از شیوه‌ای از روش ارزیابی چند معیاره به نام ترکیب خطی وزن‌دار (WLC)، با به‌کارگیری سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) و روش وزن‌دهی ماتریس متقابل کی‌سیم (KSIM) استفاده شد. معیارهای به کار رفته در مراحل ارزیابی شامل کیفیت هوا، پایداری هوا، ناهمواری‌ها، پوشش خیابان، سرعت باد، آلاینده‌های ناشی از ترافیک و کاربری اراضی بودند. نقشه هر یک از معیارها تهیه و در نهایت با استفاده از روش ماتریس متقابل کی‌سیم (KSIM) طبقات هر یک از لایه‌ها وزن‌دهی شدند. پس از استنتاج درجه اهمیت طبقات و اهمییت لایه‌ها، امتیازات به‌دست آمده در سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) اعمال و با استفاده از روش روی‌هم گذاری موزون، نقشه آسیب‌پذیری منطقه تهیه شد. نتایج این پژوهش نشان داد از میان مناطق 22 گانه شهر تهران مناطق 3، 6، 1 و 7 آسیب‌پذیرترین نواحی از نظر آلاینده NO2 و مناطق 1، 3، 12، 7 و 6 آسیب‌پذیرترین نواحی از نظر آلاینده CO هستند. نتایج این پژوهش می-تواند در فرآیند مدیریت شهری مورد استفاده قرار گیرد.
ارزیابی کیفیت هوا، ماتریس متقابل (KSIM)، ارزیابی چند معیاره.

کلیدواژه‌ها

موضوعات