بررسی اثرات مواجهه مستقیم با نانو ذرات اکسید مس بر عملکرد نرخ فیلتراسیون دوکفه‌ای آب شیرینAnodonta cygnea

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه گرگان

2 هیئت علمی دانشگاه گرگان

3 عضو هیئت علمی دانشگاه گرگان

4 هیئت علمی دانشگاه گیلان

5 کارشناس آزمایشگاه دانشگاه تهران

10.22034/jest.2018.11059.1962

چکیده

دوکفه‌ایها گروهی از بی‌مهر‌گان آبزی هستند که به طور گسترده در پایش‌های محیطی به عنوان اندیکاتور‌های زیستی مورد استفاده قرار می‌گیرند. نرخ فیلتراسیون یکی از شاخص‌های فیزیولوژیکی در این موجودات است که نشان‌دهنده میزان اثرپذیری عملکرد فیلتراسیون موجود در مواجهه با آلاینده‌هاست. در این مطالعه تغییرات نرخ فیلتراسیون دوکفه‌ای آب شیرینAnodonta cygnea پس از دو دوره مواجهه 7 و 14 روزی با نانوذرات اکسید مس مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور نمونه‌های زنده دوکفه‌ای (طول: cm 0.9 ± 11.5؛ وزن: g 6 ± 84.5) از مصب رودخانه تجن، به آزمایشگاه انتقال یافتند. جهت توزیع و پراکند-گی، ذرات نانو ذره در آب مخازن، نمونه‌ های آبی نانو ذره با دستگاه DLS تست شد. در آزمایشگاه دوکفه‌ای‌ها در مواجهه با غلظت‌های 25/0، 5/2 و ppm 25 از نانوذرات اکسید مس به مدت 7 و 14 روز قرار گرفتند. پس از اتمام دوره‌های مواجهه وضعیت نرخ فیلتراسیون در تیمارهای مورد مطالعه با نمونه‌های شاهد، تغییرات قابل‌توجهی را نشان داد به طوری که بیشترین نرخ فیلتراسیون در گروه شاهد مشاهده گردید، در روز هفتم بالاترین نرخ فیلتراسیون در تیمارهای اول و دوم و کمترین نرخ فیلتراسیون در تیمار سوم به دست آمد. همچنین در روز هفتم تفاوت معنی‌داری در مقدار نرخ فیلتراسیون تیمارهای اول و دوم با شاهد مشاهده نشد (P > 0.05)، اما نرخ فیلتراسیون در تیمار سوم به صورت معنی‌داری (P < 0.05) کمتر از سایر غلظت‌ها و گروه شاهد بود. مقادیر نرخ فیلتراسیون محاسبه شده در روز چهاردهم نیز تفاوت‌هایی مشابه روز هفتم را نشان داد به طوری که نرخ فیلتراسیون در بالاترین غلظت مواجهه کمتر از سایر گروه‌ها بود (P < 0.05). تغییرات نرخ فیلتراسیون در دوکفه‌ای آب شیرین A. cygnea به عنوان شاخص بسیار مناسبی جهت پایش اثرات نانو ذرات اکسید مس در محیط‌های آبی پیشنهاد می-گردد و روند زمانی ظهور تغییرات، دقت این شاخص را افزایش می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات