کاهش عدم قطعیت در تعیین میزان تناسب اکولوژیکی توسعه شهری (نمونه موردی: شهرستان دماوند)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه تهران

10.22034/jest.2018.15752.2427

چکیده

زمینه و هدف: جمعیت کشور برطبق پیش بینی‌ها در سال 1400 به‌130 میلیون نفرخواهد رسید که برای گسترش شهرها حداقل به 2 برابر مساحت کنونی نیاز‌خواهد بود. مکان‌یابی جهات رشد یکی از‌‌ارکان اساسی برنامه‌ریزی صحیح جهت کنترل گسترش شهرهاست. شهرستان دماوند باتوجه به مهاجرت‌ از‌بیرون، نزدیکی به جاده اصلی تهران، شمال و گسترش جمعیت نیازمند توسعه کالبدی می‌باشد و جمعیت آن در بخش شهری در‌فاصله بین سال 75تا‌90 از 45309 به 73497رسیده است. تعیین جهات توسعه در نیل به اهداف مدیریتی غیرقابل انکار می‌باشد.
روش بررسی: روش تحقیق با رویکرد کاهش عدم قطعیت تناسب اکولوژیکی بااستفاده از‌منطق فازی و مقایسه‌ی زوجی می‌باشد. ابتدا با‌استفاده از‌مرور منابع 11 پارامتر موثر‌بر مکانیابی با‌تاکید بر‌پارامترهای طبیعی استخراج‌، سپس مقایسه‌ی زوجی معیارها در نرم افزار‌Expert Choice و فازی‌سازی معیارها با استفاده از‌توابع مختلف و نوع معیار در GIS10.3انجام گردید.
یافته: به دست آوردن‌ ارجحیت‌ها ‌از نظرات کارشناسی در‌قالب پرسشنامه و تحلیل نتایج، فازی‌سازی معیارها، تهیه‌ی ‌نقشه‌ی مکان‌های نهایی بعد از‌ضرب وزن معیارهای حاصل از‌AHP در هرکدام از‌لایه‌های عملگر ضرب، جمع و گامای فازی و‌تقسیم‌بندی گامای بهینه(9/0)‌براساس الویت‌های مکانی به5کلاس ‌از یافته‌های پژوهش می‌باشد.
نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد بهترین پهنه‌های توسعه مربوط به قسمت‌های جنوب و جنوب شرقی دماوند و حدفاصل میان دماوند‌و بخش مرکزی می‌باشد که در شیب مناسب ساخت وساز، حریم مناسب گسل و‌آبراهه قرارگرفته‌اند. هرچقدر‌از‌سمت رودهن و‌دماوند‌به سمت شمال و‌شرق نزدیک شویم نزدیکی به گسل و‌شیب افزایش یافته واز‌مساحت پهنه‌های مساعد‌‌کاسته می‌شود‌. -بااستفاده از چنین نتایجی در تصمیم‌گیری‌های مربوط به برنامه‌ریزان می توان از گسترش ناهمگون، غیر‌اصولی‌ و خارج از‌حریم دماوند جلوگیری نمود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات