ارزیابی تغییرات کاربری اراضی در حوضه آبخیز رودخانه تجن با تکیه بر سنجه‌های سیمای سرزمین

نوع مقاله: مستخرج از پایان نامه

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 دانشگاه تهران

10.22034/jest.2018.16325.2477

چکیده

چکیده
مقدمه: تغییرات کاربری اراضی و تخریب پوشش‌های طبیعی سبب اختلال در اکوسیستم و کاهش تنوع زیستی می‌شود. کاهش جنگل-های هیرکانی ، متعلق به دوره ژوراسیک از ارزشمندترین جنگل‌های جهان، یکی از مهمترین مشکلات در سال‌های اخیر است.
روش تحقیق: ازاین‌رو در پژوهش حاضر با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای به بررسی تغییرات کاربری اراضی و تجزیه‌وتحلیل سیمای سرزمین در دوره‌های زمانی مختلف، شامل سال‌های 1984، 2001 و 2010 پرداخته شد. جهت بررسی چگونگی روند تغییرات کاربری و سیمای سرزمین در افق زمانی آینده از مدل‌ساز تغییر سرزمین (LCM) استفاده شد. سنجه‌های سیمای سرزمین در نرم‌افزار 2/4 FRAGSTATS استخراج شدند.
نتایج و بحث: نتایج نشان می‌دهد که جنگل، کاربری غالب (72 درصد از مساحت منطقه در سال 1984 و 46 درصد در سال 2040) در منطقه موردمطالعه است. در سال 1984 مساحت جنگل‌ها 4/8 برابر کاربری کشاورزی بود و این میزان به 8/1 برابر در سال 2040 خواهد رسید. شاخص بزرکترین لکه (LPI) نشان داد اراضی جنگلی پوشش غالب در کل دوره است. همچنین شاخص نزدیکی (PROX) در کاربری کشاورزی و مرتع در دوره 1984-2010 روند افزایشی داشته و این میزان در سال 2040 افزایش بیشتری خواهد یافت. همچنین از افزایش سنجه تراکم حاشیه (ED) در طی دوره آینده در هر سه کاربری مرتع، جنگل و کشاورزی می‌توان استنباط کرد که حوضه تجن خیلی متفاوت‌تر از حال حاضر خواهد شد . این نتایج می‌توانند دیدگاه‌هایی در جهت اولویت‌بندی تصمیمات ملی و منطقه‌ای با هدف کاهش تخریب جنگلها در اختیار مدیران قرار دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات