مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه شوکا (Capreolus Capreolus) در منطقه حفاظت‌شده بوزین و مرخیل با استفاده از روش آنتروپی بیشینه (MaxEnt)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده منابع طبیعی ومحیط زیست دانشگاه ملایر

2 کارشناس اداره کل محیط زیست کرمانشاه

10.22034/jest.2018.16628.2519

چکیده

چکیده
امروزه حفاظت و مدیریت حیات‌وحش بدون توجه به زیستگاه‌ها امکان‌پذیر نیست. نابودی زیستگاه نابودی قطعی گونه را در پی خواهد داشت، بنابراین تعیین زیستگاه بالقوه گونه دارای اهمیت فراوانی است. مدل‌های ارزیابی زیستگاه، محدوده توزیع گونه‌ها و زیستگاه‌هایشان را پیش‌بینی می‌کنند، بنابراین می‌توانند به‌عنوان ابزاری مناسب برای اهداف حفاظتی و مدیریتی به کار روند. شوکا (Capreolus Capreolus)کوچک‌ترین گوزن ایران است که در سراسر نوار شمالی کشور و در منطقه حفاظت شده بوزین و مرخیل در غرب استان کرمانشاه پراکنش دارد. در این مطالعه مطلوبیت زیستگاه گونه در این منطقه با استفاده از روش MaxEnt مدل‌سازی گردید. از نقاط حضور گونه در دو فصل تابستان و پاییز و متغیرهای شیب، جهت، ارتفاع، فاصله از چشمه ، فاصله از رودخانه، فاصله از روستا و فاصله از جاده‌های منطقه استفاده شد. مدل 10 بار اجرا شد و نقشه میانگین به‌عنوان نقشه پیش‌بینی ارائه شد. نتایج حاصل از اعتبار سنجی با استفاده از ROC تائید کننده مدل بود (95/0=AUC). بر اساس نتایج زیستگاه مطلوب گونه در منطقه دارای پیوستگی نبوده و به شکل لکه‌های در مرکز و شمال غرب منطقه قرار دارند. نتایج حاصل از حساسیت سنجی با استفاده از روش جک نایف نشان داد که به ترتیب متغیرهای فاصله از روستاهای مجاور، ارتفاع و فاصله از جاده بیشترین تأثیر و متغیرهای شیب و جهت کمترین تأثیر را بر روی گونه داشته‌اند. تکه تکه شدن جنگل‌های منطقه و ورود دام در منطقه می‌تواند از عوامل تخریب زیستگاه گونه در منطقه باشد.

کلیدواژه‌ها