شبیه سازی مواد جامد محلول مخزن سد شهریار با استفاده از مدل CE-QUAL-W2

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه خوارزمی تهران

2 کارشناسی ارشد مهندسی عمران- محیط زیست، دانشگاه خوارزمی تهران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران- محیط زیست، دانشگاه خوارزمی تهران

10.22034/jest.2018.16226.2539

چکیده

زمینه و هدف: مواد حمل شده توسط جریان‌های سطحی در مخازن جمع شده و مخازن سدها باعث تعدیل تغییرات مواد محلول در آب می‌شوند. مواد جامد محلول (TDS) را می‌توان پارامتر کیفی در نظر گرفت که افزایش آن از یک حد مجاز تعیین‌شده توسط استانداردها موجب محدودیت مصرف آب در زمان بهره‌برداری خواهدشد.
روش بررسی: مخزن مورد مطالعه در این مقاله مربوط به سد شهریار می‌باشد که در شهرستان میانه بر روی رودخانه قزل اوزن در استان آذربایجان شرقی واقع شده است. پارامتر TDS این مخزن در سه سال معرف دوره‌های خشک، نرمال و تر در مدل CE-QUAL-W2 شبیه‌سازی گردید تا بتوان اثر بهره‌برداری از سد را در شرایط آبدهی مختلف بررسی نمود. بدین منظور پس از قطعه‌بندی و تعیین هندسه مخزن و کالیبراسیون آن، نتایج مدل لایه‌بندی شوری مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت.
یافته‌ها: بررسی‌ها، اثر تعدیل‌کنندگی مخزن را در کاهش میزان شوری خروجی از مخزن نسبت به ورودی آن نشان می‌دهد. به‌طوری‌که حداکثر غلظت آب ورودی مخزن در 6 ماهه‌ی اول سال نرمال حدود 2100 میلی‌گرم بر لیتر می‌باشد و حداکثر غلظت مخزن در محل دریچه خروجی حدود 1650 میلی‌گرم بر لیتر است؛ این مسئله بهبود کیفیت مخزن را در زمان مصادف با کشاورزی به اثبات می‌رساند.
بحث و نتیجه‌گیری: مطابق با استاندارد آبیاری FAO در صورت عدم حضور سد، به‌طورکلی در سه سال نرمال، تر و خشک در فصل تابستان و مهرماه ازلحاظ TDS محدودیت مصرف وجود خواهد داشت، درحالی‌که با حضور سد در هیچ بازه زمانی در سه سال مذکور چنین محدودیتی وجود ندارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات