شاخص‌های توسعه و رابطه آن با عملکرد زیست ‌محیطی (تحلیل ثانویه داده‌های جهانی با تأکید بر وضعیت ایران در جهان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور

2 دبیر آموزش و پرورش - مریوان

10.22034/jest.2018.17657.2636

چکیده

زمینه و هدف: توسعه و ارتقای استانداردها و عملکرد‌های زیست محیطی جوامع وابسته به توسعه‌یافتگی اقتصادی، اجتماعی و سیاسی آنهاست. در این چارچوب پژوهش حاضر ضمن بررسی مهمترین عوامل تاثیرگذار بر عملکرد زیست محیطی، به ارزیابی جایگاه ایران در مقایسه با کشورهای OECD، خاورمیانه و میانگین جهانی پرداخته است.
روش: از نظر روش‌شناختی، این پژوهش با استفاده از تحلیل ثانویه داده‌های آماری جهانی در فاصله سال‌های 2006 تا 2012 به اجرا درآمده است.
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش حاکی از این است که ایران از نظر شاخص عملکرد زیست محیطی(EPI) بعد از کشورهای «OECD» در جایگاه دوم قرار گرفته و عملکردی بهتر از کشورهای «خاورمیانه» و «میانگین جهانی» دارد. کشورهای «OECD» که در همه شاخص‌های توسعه جایگاه برتری دارند، از نظر EPI نیز بهترین عملکرد را دارند. «ایران» در شاخص‌هایی مانند «آموزش»، «درآمد»، «سلامت» و «نرخ رشد جمعیت» پائین‌تر از کشورهای OECD و بالاتر از «خاومیانه و «میانگین جهانی» قرار دارد. با وجود این در شاخص‌هایی مانند «کاربرد ICTها»، شاخص «برابری جنسیتی» و شاخص «دموکراسی» جایگاهی پائین‌تر از همه کشورها دارد.
نتیجه‌گیری: با استناد به نتایج می‌توان استدلال کرد که عملکرد زیست محیطی کشورها متاثر از توسعه‌یافتگی آنها در شاخص‌های اقتصادی (مانند درآمد)، شاخص‌های اجتماعی(از قبیل آموزش، برابری جنسیتی، نرخ رشد جمعیت، سلامت و کاربرد ICT‌ها) و شاخص‌های توسعه سیاسی (مانند شاخص دموکراسی) است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات