تأثیر آبیاری با فاضلاب تصفیه شده بر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی گیاه ذرت علوفه‌ای (Forage Sorghum.)(مطالعه موردی: شهر قم)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیئت علمی دانشگاه کاشان

2 مربی/ دانشگاه پیام نور

10.22034/jest.2018.17537.2620

چکیده

کمبود آب یکی از مهم‌ترین موانع حفظ و توسعه کشاورزی در مناطق خشک و نیمه خشک ایران است. یکی از راه‌های تعدیل بحران آب استفاده از منابع آب نامتعارف مانند فاضلاب های شهری است. هدف از انجام این پژوهش، مقایسه اثر کاربرد پساب فاضلاب خانگی و آب چاه بر میزان خصوصیات ظاهری، میزان تجمع عناصر شیمیایی (سدیم، فسفر، پتاسیم، کلسیم و منیزیم) درصد پوشش تاجی، تنوع، یکنواختی و غنای گیاهی می‌باشد. برای انجام این پژوهش از پساب حاصل از تصفیه‌خانه فاضلاب حصارسرخ واقع در قم، استفاده شد. به منظور بررسی تاثیر استفاده از فاضلاب تصفیه شده بر خصوصیات شیمیایی گیاه، به صورت تصادفی از شاخه‌های هر گیاه (آبیاری شده با پساب و آب چاه) پنج برگ چیده و پس از انجام آزمایش‌های لازم، تجزیه و تحلیل‌های آماری داده ها در قالب طرح فاکتوریل، با استفاده از آزمون دانکن (احتمال 5 درصد) صورت گرفت. نتایج نشان داد میزان کلسیم تجمع یافته در برگ گیاه ذرت علوفه‌ای، در نمونه‌های تحت تیمار با پساب و شاهد به ترتیب برابر 64/0 و 17/0 میلی گرم در لیتر بود. همچنین میزان منیزیم انباشته شده در نمونه‌های تیمارشده با پساب در حدود 2 برابر بیشتر از نمونه گیاهان آبیاری شده با آب چاه بود. البته در فاکتور سدیم اختلاف معنی‌داری بین دو تیمار مشاهده نشد. هم‌چنین نتایج نشان داد که کاربرد پساب در مقایسه با آب معمولی باعث افزایش معنی دار شاخص پوشش، ارتفاع ساقه گیاه، درصد پوشش تاجی، تنوع و غنای گیاهی شده است .لذا با توجه به مشکل تأمین آب گیاهان در مناطق بیابانی، این روش می تواند نقش قابل توجهی در پایداری گیاهان، کاهش هزینه‌های آبیاری و کوددهی و احیاء بیولوژیک این مناطق داشته باشد.

کلیدواژه‌ها