بررسی و تعیین توزیع مکانی نیترات و هدایت الکتریکی در آب زیرزمینی با روش زمین‌آمار (مطالعه موردی : دشت کبودرآهنگ)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه بوعلی سینا همدان

2 کارشناسی ارشد/ دانشگاه بوعلی سینا همدان

10.22034/jest.2018.17405.2606

چکیده

زمینه وهدف: میزان نیترات در آب زیرزمینی دشت کبودرآهنگ که مهمترین منبع تامین آب شرب و کشاورزی در منطقه است در حال افزایش است. گرایش کشاورزان این منطقه به استفاده از انواع کودهای حیوانی و شیمیایی، باعث افزایش میزان نیترات آب زیرزمینی شده است. هدف از انجام این تحقیق، تعیین مناسب‌ترین روش زمین‌آمار جهت بررسی تغییرات مکانی نیترات و هدایت الکتریکی آب زیرزمینی دشت کبودرآهنگ می‌باشد.
روش بررسی: روند تغییرات نیترات و هدایت الکتریکی آب زیرزمینی به ترتیب در 41 و 152 حلقه چاه با استفاده از نرم‌افزار MNITAB16.2 بررسی شد و با نرم‌افزار ARCGIS9.3 مناسب‌ترین روش زمین‌آمار تعیین گردید. از روش‌های زمین‌آمار کریجینگ معمولی (OK)، کریجینگ ساده (SK) و روش‌های معین، عکس فاصله IDW، تابع شعاعی RBF، تخمینگر عامGPI و تخمینگر موضعی (LPI) جهت پهنه‌بندی نیترات و هدایت الکتریکی آب زیرزمینی استفاده گردید
یافته ها: بهترین روش برای تهیه نقشه هدایت الکتریکی روش RBF با 07/837RMSE=، 01/548MAE= و841/0R= و روش کریجینگ ساده با 68/900RMSE=، 8/581MAE= و 699/0R= می‌باشد و بهترین روش برای تهیه نقشه نیترات روش RBF با 76/3RMSE=، 42/2MAE= و 351/0R= و روش کریجینگ معمولی با 86/3RMSE=، 51/2MAE= و 372/0R= می‌باشد.
بحث ونتیجه گیری: بر اساس استاندارد کالیفرنیا، 8 درصد از مساحت دشت، هدایت الکتریکی کمتر از 700 میکروموس بر سانتی‌متر، 77 درصد بین 700 – 3000 میکروموس بر سانتی‌متر و 15 درصد بالاتر از 3000 میکروموس بر سانتی‌متر را دارا بودند و پراکندگی غلظت نیترات نشان داد که، 57/85 درصد از دشت کمتر از 5 میلی‌گرم بر لیتر ، 43/14 درصد بین 30 - 5 میلی‌گرم بر لیتر بود و آلودگی شدیددر منطقه وجود نداشت. بنابر الگوی پراکندگی مکانی مقدار بالای هدایت الکتریکی بیشتر در قسمت‌های غربی و جنوب غربی دشت مشاهده شده است و آب زیرزمینی از نظر میزان نیترات در وضعیت مناسب می‌باشد اما در قسمت‌های جنوب و جنوب‌غربی دشت بالاتر از حد استاندارد است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات