عناصر چهارگانه (آب، خاک، هوا و آتش)، الگویی ایرانی برای طراحی پارک شهری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مهندسی طراحی محیط، دانشکده محیط زیست و انرژی ، واحد علوم تحقیقادانشگاه آزاد اسلامی تهران

2 استادیار گروه معماری دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس.

3 استادیار مدعو.دانشگاه آزاد واحد پردیس

10.22034/jest.2018.18633.2743

چکیده

زمینه و هدف: چهار عنصر آب، خاک، هوا و آتش در گذشته مبنی تعریف همه پدیده های علم طبیعی بوده اند و دوره های مختلف در ایران مورد احترام بوده اند. این چهار عنصر یکیاز ابعاد و وجوه مشترک بین اساطیر و باورهای ایرانیان در دوره های مختلف بوده اند. تحقیق حاضر سعی دارد که با تاکید بر ارزشهای موجود در فرهنگ گذشته با بازشناساندن مفاهیم این چهار عنصر طبیعی به باززنده سازی ارزش های طبیعت و ارائه مبانی کلی برای طراحی پارک عناصر چهارگانه بپردازد.
روش بررسی: مفاهیم چهار عناصر آب، خاک، هوا و آتش در گذشته تاریخی ایران از دوران ماقبل تاریخ ، دوران ایران باستان و دوران اسلامی (دوره ابن سینا و شکوفایی طب ایرانی – اسلامی) بررسی شده و ویژگی ها و نمادهای استفاده شده برای چهار عنصر مطالعه شده اند. سپس با جمع بندی مفاهیم مذکور و استفاده از نمونه های اجرا شده داخل و خارج از ایران شاخص ها و نمادهایی برای بیان این عناصر در طراحی ارایه و با کمک پرسشنامه از مردم شهرضا به عنوان نمونه موردی برای طراحی چنین پارکی، مورد ارزیابی قرار گرفت. و در ادامه کاربری های متناسب فضاهای آب، خاک، هوا و آتش با توجه به شاخص ها و نمادهایی که برای نمایش این عناصر ارائه گردیده در چهار دسته مذکور تقسیم بندی گردیده اند. نهایتا با تحلیل روابط این عناصر در ایجاد یک سازماندهی فضایی سعی شده با چهارچوبی برای طراحی پارک عناصر چهارگانه ارایه شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات