مدل‌سازی مطلوبیت زیستگاه کل و بز (Capra aegagrus) در منطقه حفاظت‌شده و پناهگاه حیات‌وحش بیستون با استفاده از روش آنتروپی بیشینه (MaxEnt)

نوع مقاله: مستخرج از پایان نامه

نویسندگان

1 استادیار گروه محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر

2 کارشناس اداره کل محیط زیست کرمانشاه

3 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد محیط‌زیست، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان

10.22034/jest.2018.18120.2696

چکیده

چکیده
کل و بز (Capra aegagrus) در اکثر مناطق کوهستانی کشور پراکنش دارد. مجموعه بیستون (پناهگاه حیات‌وحش و منطقه حفاظت‌شده) استان کرمانشاه با داشتن زیستگاه‌های غنی از دیرباز به‌عنوان یکی از مناطق مهم پراکنش این‌گونه در غرب کشور برشمرده شده است. این در حالی است که از جمعیت این‌گونه در دهه گذشته به‌شدت کاسته شده است. هدف از این مطالعه مدل‌سازی پراکنش گونه مذکور در مجموعه بیستون با استفاده از روش آنتروپی بیشینه (MAXENT) است. مدل‌سازی پراکنش در دو فصل پاییز 1394 و بهار 1395 انجام گرفت. از نقاط حضور گونه به‌عنوان متغیر وابسته و به ترتیب برای فصول پاییز و بهار 12 و 13 متغیر به‌عنوان متغیر مستقل و تأثیرگذار استفاده شد. اعتبار سنجی مدل با استفاده از آماره ROC و مساحت سطح زیر منحنی آن AUC برای فصول پاییز و بهار به ترتیب برابر 77/0 و 90/0 محاسبه گردید که تائید کننده اجرای موفق مدل است. نتایج حاصل از حساسیت سنجی مدل با استفاده از روش جک نایف نشان داد که در فصل پاییز فاصله از رودخانه، ارتفاع و فاصله از طعمه خوار و در فصل بهار نیز متغیرهای ارتفاع، شاخص تراکم پوشش گیاهی و فاصله از رودخانه بیشترین تأثیر را بر روی پراکنش گونه داشته‌اند. نتایج حاصل از مدل‌سازی بیانگر کاهش محدوده پراکنش یا به عبارتی زیستگاه مطلوب گونه در فصل بهار است. توانایی جابه‌جایی بین دو منطقه برای گونه وجود دارد اما برخی عوامل مانند دام روستاییان و عشایر از مهم‌ترین مشکلات پیش روی جابه‌جایی‌های این‌گونه در مجموعه بیستون است.

کلیدواژه‌ها