بررسی سطح آلودگی و منشا فلزات سنگین در گردوغبار خیابان و ارزیابی ریسک اکولوژیکی آنها (مطالعه موردی: شهر اهواز)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد/دانشگاه شهیدچمران اهواز

2 ندارم

3 استادیار/دانشگاه شهید چمران اهواز

10.22034/jest.2018.17641.2714

چکیده

مقدمه: فلزات‌ سنگین در گردوغبار خیابان‌های شهری به علت اثرات منفی آنها بر محیط‌زیست و سلامتی انسان باعث افزایش نگرانی‌ها شده‌اند. شهر اهواز به‌دلیل وجود صنایعی اعم از نفت، گاز، لوله سازی، فولادسازی، نیروگاه‌ها، کربن و شهرک‌های صنعتی همواره در معرض آلودگی ناشی از کارخانجات می‌باشد.
روش کار: در این مطالعه 10 نمونه گردوغبار از سطح خیابان‌های مناطق مختلف شهر اهواز برداشته شد. پس از آماده‌سازی‌های اولیه در محیط آزمایشگاه، با استفاده از دستگاه ICP-OES غلظت فلزات سنگین (سرب، مس، روی، نیکل، کروم، منگنز، آهن و وانادیم) اندازه‌گیری شد.
بحث و نتیجه گیری: در مقایسه با دیگر کشورهای توسعه یافته، غلظت سرب، وانادیم، منگنز، آهن و نیکل بالاتر بود. سطح آلودگی فلزات با استفاده از فاکتور آلودگی، شاخص زمین‌انباشت و درجه آلودگی بررسی شد. سطح آلودگی در تمامی مکان‌های نمونه برداری بسیار بالا بود. فلزات نیکل و کروم غنی‌شدگی کم و سرب، روی، منگنز و آهن غنی‌شدگی متوسط و وانادیم غنی‌شدگی زیاد دارد. منشا احتمالی فلزات با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، آنالیز خوشه‌ای و آنالیز مولفه اصلی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این تحلیل‌ها سه منشا را برای این فلزات نشان داد. فلزات سرب، مس و روی منشا ترافیکی و اندکی صنعتی، فلزات منگنز، نیکل، کروم و وانادیم منشا صنعتی ناشی از فعالیت‌های نفتی و اندکی زمین‌زاد و آهن نیز عمدتا ناشی از فعالیت‌های صنعتی منطقه می‌باشد. ریسک اکولوژیکی منطقه نیز با استفاده از روش هاکانسون محاسبه شد. برخی از مناطق (نادری، کیانپارس، امانیه و بیمارستان آریا) ریسک اکولوژیکی متوسط و سایر مناطق، ریسک اکولوژیکی کمی را نشان دادند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات