برنامه‌ریزی محیط‌ زیست جهت توسعه کالبدی- فضایی شهرستان شهریار با روش فرایند برنامه ریزی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه برنامه‌ریزی مدیریت و آموزش محیط‌زیست، دانشکدۀ محیط‌زیست، دانشگاه تهران

10.22034/jest.2018.19972.2899

چکیده

زمینه و هدف : برنامه‌ریزی محیط‌زیست زمانی ضرورت پیدا می‌کند که توسعه بی‌رویه فعالیت‌های اقتصادی انسان، افزایش جمعیت و بهره‌برداری قشر کثیری از مردم از طبیعت، محدودیت‌های بیشتری برای بقای طبیعت و منابع زنده به وجود می‌آورد. شهرستان شهریار به دلیل واقع شدن در نزدیکی کلان‌شهر تهران و وجود کارگاه‌ها و کارخانجات متعدد در این شهرستان از مهاجر‌پذیرترین مناطق اطراف تهران محسوب می‌گردد. این مهاجرت بی‌رویـه باعث گسترش ناموزون شهر شهریار و تخریب اراضـی کشـاورزی آن گردیده است. این مطالعه با هدف برنامه‌ریزی محیط‌زیست برای توسعه کالبدی - فضایی شهرستان شهریار در جهت سامان‌دهی به نظام انسان، مکان، فعالیت و بهره‌برداری منطقی و بهینه از امکانات منابع و حفظ محیط‌زیست بود.
روش بررسی: در این تحقیق برنامه‌ریزی محیط‌زیستی و بررسی تغییرات پوشش زمین در در طول 13سال برای شهرستان شهریار با استفاده از روش فرایند برنامه‌ریزی و بهره‌گیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی و تصاویر ماهواره‌ای صورت پذیرفت. این فرایند در سه مرحله شناخت شهر‌ستان، تجزیه و تحلیل رابطه متقابل عناصر طبیعی و انسان‌ساخت و مرحله ترکیب شامل(ترسیم چشم‌انداز، اهداف عملیاتی و ارائه راه‌حل‌های توسعه) انجام گرفت.
یافته‌ها: برای هریک از سه محیط طبیعی، اقتصادی- اجتماعی و انسان‌ساخت شهرستان شهریار راه‌حل‌ها‌یی چون حفاظت از باغات و مزارع موجود، توسعه مراکز شهری، ناحیه‌ای و محلی منطبق با شبکه ارتباطی و... ارائه گردید و طرح‌ها و برنامه توسعه کالبدی– فضایی برای توسعه شهرستان در قالب نقشه بیان شد.
بحث و نتیجه‌گیری: روش فرایند برنامه‌ریزی با ارائه راه‌حل‌های توسعه طرح‌ها و برنامه‌های کالبدی- فضایی روشی مؤثر و کارآمد به منظور توسعه هماهنگ و متناسب بود. همچنین ابزارهای سنجش‌ازدور و GIS در مراحل مختلف پژوهش موجب افزایش دقت در نتایج و نقشه‌های حاصل شد. این تحقیق می‌تواند به عنوان الگویی برای ارائه راه‌حل‌های توسعه برنامه‌ریزی فضایی و برنامه‌ریزی شهری و روستایی به کار رود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات