آشکارسازی روند دما در حوضه دریاچه ارومیه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیأت علمی دانشگاه پیام نور

2 مدرس دانشگاه پیام نور

10.22034/jest.2018.19643.2850

چکیده

زمینه و هدف: تحلیل روند یکی از روشهای متداول برای ارزیابی شرایط اقلیمی در حوضه های آبریز است که برای بررسی تغییرات یک متغیر در طول زمان مورد استفاده قرار می گیرد. وجود روند و تغییرات دمایی در هر منطقه‌ای دارای اهمیت است، از این رو مطالعات روندیابی بر این موضوع می‌تواند راه کارهای مقابله و آمادگی را به ارمغان آورد.
روش بررسی: در این پژوهش با استفاده از روش ناپارامتریک من-کندال به واکاوی روند دمای کمینه و دمای بیشینه فصلی، بر روی حوضه دریاچه ارومیه پرداخته شد. بدین منظور، از پایگاه داده‌های یاخته‌ای موجود در تارنمای http://hydro.engr.scu.edu/files/، داده‌های روزانه دمای بیشینه و کمینه با تفکیک مکانی 5/0*5/0 درجه در بازه 2008-1958 اخذ و با بهره گیری از نرم‌افزار Grads به فایل (.TXT) قابل اجرا در نرم‌افزار Mat lab تبدیل شد. در ادامه، برنامه من-کندال، برای محاسبه روند آستانه 95% در Mat lab برای ماتریسی به ابعاد 27*21550 اجرا گردید. برای خروجی گرافیکی نتایج نیز از نرم‌افزار Arc GIS استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که دمای شبانه در فصل بهار روندی افزایشی در طول دوره آماری مورد مطالعه دارد؛ این در حالی است که دمای بیشینه در این فصل روند معناداری را در سطح اطمینان 95درصد نشان نمی‌دهد. در تابستان نیز دمای کمینه در تمامی گستره حوضه روندی افزایشی دارد؛ در حالی که، دمای بیشینه در این فصل فقط در قسمت جنوبی و جنوبغربی حوضه روندی افزایشی را نشان می دهد و در سایر قسمت‌ها بدون روند است. بخش‌های غربی و جنوبغربی حوضه آبریز دریاچه ارومیه در فصل پاییر، فاقد روند معنادار و بخش‌های شمالی، شمال‌شرقی، شرقی و جنوب‌شرقی حوضه روندی افزایشی را در دمای کمینه تجربه می کند. این در حالی است که دمای بیشینه پاییزه بدون روند معنادار است.
بحث نتیجه‌گیری: روند افزایشی دمای کمینه زمستان در حوضه نیز نشان از گرم تر شدن این فصل دارد

کلیدواژه‌ها