تعیین مناطق مستعد و اولویت‌بندی مکانی شهرک‌های صنعتی در شهرستان مغان (گرمی)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیای طبیعی ، اقلیم شناسی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی ، دانشگاه محقق اردبیلی،

2 دانشجوی کارشناسی‌ارشد مهندسی آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی

3 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی

10.22034/jest.2018.21521.3055

چکیده

زمینه و هدف: راهبرد صنعتی شدن یکی از روش‌های اساسی است که برنامه‌ر‌یزان کشورهای در حال توسعه با نیل به آن امیدوار هستند که از مشکلاتی مانند فقر، تراکم بیش از اندازه جمعیت و نابرابری‌های فضایی رهایی یابند. با این دید، استقرار شهرک‌های صنعتی به‌عنوان روشی برای رسیدن به اهداف کلی توسعه مورد توجه برنامه‌ریزان کشور قرار گرفته است. تصور بر این است که ایجاد صنایع در روستاها می‌تواند موجب تنوع اقتصادی روستایی شود. در این راستا، افزایش ارزش افزوده تولیدات کشاورزی ، ایجاد اشتغال، افزایش درآمد روستاییان، کاهش مهاجرت روستایی و در نهایت کاهش نابرابری میان شهر و روستا گردید.
روش بررسی: این تحقیق به‌صورت توصیفی _ تحلیلی، مصاحبه‌ای و میدانی، به وضعیت استقرار صنایع و مکان‌یابی شهرک‌های صنعتی در شهرستان مغان (گرمی) استان اردبیل پرداخته شده است. با به‌کارگیری روش تحلیل سلسله‌ مراتبی (AHP) بعد از انتخاب گزینه‌ها و تدوین متغیرها و زیرمتغیرها، از بین سایت‌های منتخب، مناسب‌ترین آن انتخاب شد.
یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد واحدهای صنعتی بدون ملاحظات محیطی و فضایی هم‌چنین عدم رعایت حریم شهری استقرار یافته‌اند. هم‌چنین مکان مناسب برای گسترش آتی صنعت، با به‌کارگیری معیارهای مورد نظر شامل سه منطقه مستعد اولویت اول، دوم، و سوم شهرستان مغان(گرمی) است. سپس موقعیت اولویت اول با امتیاز نهایی 3/12 به‌عنوان مستعدترین سایت برای استقرار صنایع انتخاب شد و موقعیت اولویت شماره دو و سه به‌ترتیب با امتیاز 2/13 و2/10 در رده‌های بعدی قرار گرفتند.
بحث و نتیجه‌گیری: بنابراین ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی مهم‌ترین تأثیر طرح اکتشاف نفت در دشت مغان است. توسعه صنایع جانبی پتروشیمی، احداث پالایشگاه وسایر تأسیسات و فرآورده نفتی از عوامل تأثیرگذار اقتصادی دیگر در وضع معیشتی و اشتغال مردم منطقه خواهد بود. هم‌چنین وجود محصولات کشاورزی و دشت حاصل‎خیز مغان این منطقه را مستعد سرمایه‌گذاری‌ در بخش کشاورزی قرار داده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات