بررسی تنوع روزنه و کرک‌های پوششی برگ درخت انجیلی (Parrotia persica) در دو رویشگاه جنگلی هیرکانی با اقلیم متفاوت

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه یاسوج

2 عضو هئیت علمی دانشگاه یاسوج

10.22034/jest.2018.21470.3061

چکیده

انجیلی درخت بومی و آندمیک ایران است. یکی از معدود مناطقی از دنیا که هنوز هم این گونه را می‌توان به صورت طبیعی مشاهده نمود، جنگل‌های شمال ایران است. در این مطالعه به منظور بررسی و مقایسه خصوصیات میکرومورفولوژیک روزنه و کرک برگ، از 47 پایه درخت انجیلی در دو رویشگاه جنگلی هیرکانی گیسوم تالش (با اقلیم خیلی مرطوب) و کنده‌لات رودبار (با اقلیم مرطوب) نمونه‌برداری گردید. سپس 17 صفت کمی و کیفی مربوط به کرک و روزنه برگ اعم از ابعاد و تراکم روزنه، ابعاد دهانه روزنه و شاخص هدایت روزنه ای و ... اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که تراکم کرک و روزنه، تعداد برگ‌های کرک‌دار و اندازه دهانه روزنه در رویشگاه کنده‌لات بیشتر از رویشگاه گیسوم است ولی در مقابل اندازه کل روزنه در رویشگاه گیسوم بزرگ‌تر است. همچنین این پارامترها توسط آنالیزهای خوشه‌ای و مولفه‌‌های اصلی (PCA) و تابع تشخیص از صفات موثر در جداسازی دو رویشگاه تعیین گردیدند. نتایج همبستگی نیز نشان داد که صفات مربوط به کرک با اندازه روزنه رابطه منفی معنی‌دار و با اندازه دهانه روزنه رابطه مثبت معنی‌دار دارند. همچنین نتایج این تحقیق نشان داد که پایه‌های موجود در رویشگاه کنده‌لات نسبت به رویشگاه گیسوم از نظر روزنه و کرک از پلاستیستی (انعطاف‌پذیری) بیشتری برخوردارند. بنابراین می‌توان بیان نمود که رویشگاه کنده‌لات تنوع ژنتیکی بالاتر و در نتیجه ارزش حفاظتی بالاتری برای حفظ و احیاء این گونه آندمیک با ارزش دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات