نیازسنجی و تعیین اولویتهای آموزشی دانش آموزان مقطع متوسطه در زمینه محیط زیست و توسعه پایدار

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

چکیده

   در تحقیق حاضر نیازسنجی و تعیین اولویت­های آموزشی دانش­آموزان مقطع متوسطه در زمینه­ محیط زیست مدنظر قرار گرفته شده است. بدین منظور سه فرضیه در نظر گرفته شد تا صحت و سقم آن­ها مورد ارزیابی قرار گیرد. فرضیه­های در نظر گرفته شده به ترتیب عبارتند از 1- آگاهی گروه سنی هدف نسبت به مسایل زیست محیطی، سبب حساسیت آن­ها نسبت به این مسایل می­شود، 2- برنامه­ آموزشی موجود محیط زیست، پاسخ­گوی نیازهای مقطع سنی هدف می­باشد، و 3- آموزش مسایل زیست محیطی در مقطع سنی دبیرستان اثربخشی بیشتری دارد. سپس نظرسنجی­های لازم از میان دانش­آموزان مقطع متوسطه­ چهار منطقه از مناطق آموزش و پرورش شهر تهران، که به­طور کاملاً تصادفی انتخاب شده بودند، صورت گرفت. دانش­آموزانی که مورد نظرسنجی قرار گرفتند 5/7 % تعداد دانش­آموزان هر منطقه را تشکیل می­دهند. بدین ترتیب 516 دانش­آموز مورد نظر سنجی قرار گرفتند که توزیع آن­ها در میان مناطق منتخب عبارت است از 134 نفر از منطقه 1، 206 نفر از منطقه­ 4، 69 نفر از منطقه­ 7 و 107 نفر از منطقه­ 12. همچنین جهت تعیین  اولویت­های آموزشی از سی نفر از محققان، کارشناسان و معلمان ذی­ربط نظرخواهی شد.
اطلاعات جمع­آوری شده از طریق نرم­افزار SPSS14.0 مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در این تحقیق از پارامترهای آمار توصیفی نظیر فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار و از پارامترهای آمار استنباطی حاصل از آزمون ویل­کاکسون، آزمون خی دو (مربع کای) و ضریب همبستگی کرامر جهت تجزیه و تحلیل آماری سوال­های پرسشنامه و در نهایت پاسخ­دهی به فرضیه­های تحقیق استفاده و نتایج زیر حاصل شد:
نتایجی که از تحلیل توصیفی و استنباطی فرضیۀ اول به­دست آمد نشان می­دهد که دانش­آموزان مقطع متوسطه وضعیت موجود آموزش محیط زیست را جهت ایجاد حساسیت ناکارآمد تشخیص داده و ایجاد تغییر در برنامه­های آموزشی را ضروری می­دانند. با توجه به این یافته­ها فرضیۀ اول مورد تأیید قرار می­گیرد.
نتایجی که از تحلیل توصیفی و استنباطی فرضیۀ دوم به­دست آمد نشان می­دهد که دانش­آموزان مقطع متوسطه وضعیت موجود برنامه­ آموزش محیط زیست را پاسخ­گوی نیازهای مقطع سنی دانش­آموزان مقطع متوسطه تشخیص نداده­اند و ایجاد تغییر در برنامه­های آموزشی را ضروری می­دانند. بدین ترتیب فرضیۀ دوم این پژوهش مردود بوده و ایجاد تغییر در برنامه­های آموزشی ضروری  می­باشد.
همچنین بر اساس یافته­های مربوط به فرضیۀ سوم مشخص می­گردد که با افزایش سن هم آگاهی و حساسیت و هم علاقه به محافظت از محیط زیست افزایش پیدا می­کند. گرچه این یافته به تنهایی برای صادق بودن فرضیۀ سوم کفایت نمی­کند، ولی اگر همین روند در تمامی دوره­ آموزشی صادق باشد می­توان این­گونه انتظار داشت که تأثیر آموزش محیط زیست در مقطع متوسطه کارآیی بیشتری داشته باشد

کلیدواژه‌ها