روشی نوین برای مکان‌یابی لندفیل بر پایه ویژگی‌های فیزیکی خاک (مطالعه موردی: شهرستان زنجان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته فیزیک و حفاظت خاک، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران.

2 استاد گروه خاکشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران.

3 استادیار مؤسسه تحقیقات آب و خاک تهران.

4 عضو هیات علمی و رئیس بخش تحقیقات آبخیزداری- مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان

10.22034/jest.2018.23429.3255

چکیده

زمینه و هدف: انتخاب مکان مناسب برای دفن پسمانده‌های جامد شهری یکی از مهم‌ترین مشکلات زیست‌محیطی می‌باشد، زیرا برای انتخاب مکانی مناسب، معیارهای متعددی بایستی در نظر گرفته شود. از سوئی دیگر، توجه به خصوصیات خاک بویژه خصوصیات فیزیکی خاک از جمله بافت خاک، نفوذ‌پذیری، در بحث مکان‌یابی دفن پسمانده‌ها از اهمیت خاصی برخوردار است. چرا که توجه به ویژگی‌های فیزیکی خاک، در تعیین قابلیت استفاده از آن برای مقاصد گوناگون حائز اهمیت می باشد.
روش بررسی: هدف در این پژوهش، استفاده از معیارهای کمی برای کاهش تعداد معیارهای لازم و ساده‌سازی برای تعیین مناسب‌ترین مکان برای دفن پسمانده ‌های جامد شهر زنجان است. بر این اساس، ابتدا معیارهای مورد نظر به روش AHP، وزن لایه‌های مورد نظر تعیین و سپس با استفاده از نرم‌افزار GIS، مکان‌های مناسب به سه کلاس عالی، مناسب و ضعیف طبقه‌بندی شدند. در نهایت با استفاده از نقشه برخی خصوصیات فیزیکی خاک و همچنین با در نظر گرفتن محدودیت‌های علمی و شرایط منطقه موردنظر، اقدام به تعیین بهترین منطقه جهت دفن پسمانده‌ها گردید.
یافته‌ها: مطابق یافته‌های بدست آمده، تمامی مناطق مشخص شده مناسبت زیادی برای مکان دفن از نظر مساحت و موقعیت را داراست. همچنین در روش پیشنهادی علاوه بر ساده‌سازی معیارها، توان خاک‌ها و تأثیر برخی خصوصیات فیزیکی خاک‌ها در تعیین مکان مناسب جهت دفن پسماند را در نظر می‌گیرد. نتایج نشان داد که روش پیشنهادی از دقت کافی برخوردار می‌باشد و به عنوان روشی نوین در مکان‌یابی دفن پسمانده‌ها می‌تواند به کار گرفته شود.
بحث و نتیجه‌گیری: با توجه به بررسی‌های انجام شده و حصول نتایج مناسب با این روش، می‌توان از روش پیشنهادی جهت مکان‌یابی دفن پسمانده‌های جامد شهری و همچنین برای حصول اطمینان از نتایج بررسی‌ها و کاهش معیارها استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات