جایگاه گیاهان دارویی منطقه پشت‌بند (خنج) در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

هیئت علمی

10.22034/jest.2018.23020.3208

چکیده

زمینه و هدف: این مطالعه با هدف معرفی گیاهان دارویی و تعیین جایگاه منطقه پشت‌بند از لحاظ فرم رویشی گیاهان دارویی و ارتباط آن‌ها با فاکتورهای اقلیمی (دما و بارندگی) انجام شده است.
روش بررسی: ابتدا گیاهان دارویی منطقه پشت‌بند شناسایی شد و سپس با استفاده از اطلاعات محلی و به کار‌گیری منابع لازم مشخصات دارویی آن‌ها تعیین گردید. برای تعیین جایگاه منطقه به لحاظ فرم رویشی در بین مناطق دیگر از جمله چشمه انجیر شیراز، استان گلستان، ابرکوه، نطنز، اراک و طارم علیای زنجان از XLSTAT و آنالیز خوشه‌بندی سلسله مراتبی (AHC) و نیز جهت بررسی ارتباط مناطق با فاکتورهای اقلیمی (دما و بارندگی) از آنالیز مؤلفه‌های اصلی (PCA) استفاده گردید.
یافته‌ها: در مجموع 55 گونه دارویی تشخیص داده شد که به 21 تیره و 43 جنس تعلق دارند. Compositae و Papilionaceae مهم‌ترین تیره‌های دارویی منطقه از نظر فراوانی گونه‌ای می‌باشند. بیشتر گیاهان دارویی منطقه در ارتفاع 680 تا 710 متر از سطح دریا رویش دارند و 69 درصد گونه‌ها به صورت علفی هستند. بیشترین اندام مورد استفاده دارویی برگ گونه‌ها است و حدود 75 درصد برگ گونه‌ها دارای خواص دارویی است. با توجه به نتایج AHC، منطقه مورد مطالعه و مناطق چشمه انجیر شیراز، نطنز، ابرکوه و چهارباغ در یک خوشه قرار می‌گیرند.
بحث و نتیجه‌گیری: در این پژوهش نتایج PCA به طور واضح نتایج حاصل از AHC را تائید نمود و در هر دو آنالیز منطقه مورد مطالعه و مناطقی که دارای بارندگی کمتری بودند در یک گروه قرار گرفتند. بنابراین در این تحقیق مناطق با توجه به عوامل کلیدی اقلیم و نیز گونه‌های گیاهی موجود در آن‌ها در دسته های متفاوتی قرار گرفتند. به عبارت دیگر با استفاده از این دو آنالیز به راحتی می‌توان جایگاه یک منطقه را از لحاظ فرم رویشی گیاهان در بین مناطق دیگر تعیین نمود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات