چارچوب مفهوم پایداری در طراحی محیط از دیدگاه معماران و معماران منظر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه معماری منظر، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران.

2 استادیار، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی

10.22034/jest.2019.13739

چکیده

زمینه و هدف: پایداری واژه­ای است که امروزه در بسیاری از زمینه­های مربوط به توسعه و ساخت و ساز به صورت مستمر در چارچوب گفتمان حوزه­های مزبور به کار گرفته می‌شود. بررسی مفهوم پایداری با تاکید بر پایداری محیطی رابطه متقابل دو عامل اصلی انسان و محیط را مورد تاکید قرار می‌دهد. سکونت­گاه­های بشری و سیستم‌های اقتصادی انسان با محیطی که در آن زندگی می­کنند به هم آمیخته است. در این پژوهش تلاش شده است با بررسی و درک صحیح و آگاهانه از مولفه­های تاثیرگذار بر موضوع پایداری، به شناسایی اثرگذاری و تحقق­پذیری اصول مطرح در زمینه پایداری در طراحی محیط پرداخته شود.
روش بررسی: متناسب با پژوهش، با روش تحلیل محتوا به تجزیه و تحلیل اطلاعات پرداخته شد، سپس برای سنجش شاخص­های مورد بررسی از روش پیمایشی جهت پاسخ دادن به فرضیات پژوهش استفاده گردید. در این راستا با مطالعه منابع موجود، مولفه­های ­مؤثر بر مقوله پایداری محیطی استخراج گردید. با فرض وجود هم­بستگی مثبت بین متغیرهای مستقل و وابسته، با طرح، توزیع و جمع­آوری پرسش­نامه، آرا و عقاید جامعه متخصصان، مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور، 45 پرسش­نامه در بین اساتید معماری و معماری منظر دانشگاه­های شهیدبهشتی، تهران­، علم و صنعت ایران، تربیت مدرس و بین­المللی امام­خمینی توزیع شد. با حذف پرسش­نامه­های ناقص، در نهایت 31 پرسش­نامه مورد تحلیل قرار گرفت.
یافته‌ها: میزان تأثیر و اولویت مولفه­های ”رابطه انسان-طبیعت“، ”محدودیت­ها“، ”مکان“، ”تنوع“، ”رابطه متقابل“، ”آموزش“ و ”جریان اطلاعات“ به دست آمده در بخش موضوع تحقیق­، توسط متخصصان سنجیده شد. به منظور وزن­دهی هر ­یک از مولفه­های اولویت­بندی شده توسط متخصصین­، وزن هر مولفه با توجه به تعداد دفعات قرارگیری در هر یک از اولویت­ها و با اعمال ضریب مربوط به آن اولویت محاسبه گردید.
بحث و نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که اختلافات آماری معناداری میان اولویت­بندی متخصصان معماری و معماری منظر نسبت به برخی از اصول پایداری در طراحی محیط وجود دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


 

 

 

 

 

علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره بیستم،شماره چهار ، زمستان97

 

چارچوب مفهوم پایداری در طراحی محیط از دیدگاه معماران و معماران منظر

مرتضی ادیب [1]

سعید نوروزیان ملکی[2]  *

s_norouzian@sbu.ac.ir

تاریخ دریافت: 02/11/94

تاریخ پذیرش:04/03/95

چکیده

زمینه و هدف: پایداری واژه­ای است که امروزه در بسیاری از زمینه­های مربوط به توسعه و ساخت و ساز به صورت مستمر در چارچوب گفتمان حوزه­های مزبور به کار گرفته می‌شود. بررسی مفهوم پایداری با تاکید بر پایداری محیطی رابطه متقابل دو عامل اصلی انسان و محیط را مورد تاکید قرار می‌دهد. سکونت­گاه­های بشری و سیستم‌های اقتصادی انسان با محیطی که در آن زندگی می­کنند به هم آمیخته است. در این پژوهش تلاش شده است با بررسی و درک صحیح و آگاهانه از مولفه­های تاثیرگذار بر موضوع پایداری، به شناسایی اثرگذاری و تحقق­پذیری اصول مطرح در زمینه پایداری در طراحی محیط پرداخته شود.

روش بررسی: متناسب با پژوهش، با روش تحلیل محتوا به تجزیه و تحلیل اطلاعات پرداخته شد، سپس برای سنجش شاخص­های مورد بررسی از روش پیمایشی جهت پاسخ دادن به فرضیات پژوهش استفاده گردید. در این راستا با مطالعه منابع موجود، مولفه­های ­مؤثر بر مقوله پایداری محیطی استخراج گردید. با فرض وجود هم­بستگی مثبت بین متغیرهای مستقل و وابسته، با طرح، توزیع و جمع­آوری پرسش­نامه، آرا و عقاید جامعه متخصصان، مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور، 45 پرسش­نامه در بین اساتید معماری و معماری منظر دانشگاه­های شهیدبهشتی، تهران­، علم و صنعت ایران، تربیت مدرس و بین­المللی امام­خمینی توزیع شد. با حذف پرسش­نامه­های ناقص، در نهایت 31 پرسش­نامه مورد تحلیل قرار گرفت.

یافته‌ها: میزان تأثیر و اولویت مولفه­های ”رابطه انسان-طبیعت“، ”محدودیت­ها“، ”مکان“، ”تنوع“، ”رابطه متقابل“، ”آموزش“ و ”جریان اطلاعات“ به دست آمده در بخش موضوع تحقیق­، توسط متخصصان سنجیده شد. به منظور وزن­دهی هر ­یک از مولفه­های اولویت­بندی شده توسط متخصصین­، وزن هر مولفه با توجه به تعداد دفعات قرارگیری در هر یک از اولویت­ها و با اعمال ضریب مربوط به آن اولویت محاسبه گردید.

بحث و نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که اختلافات آماری معناداری میان اولویت­بندی متخصصان معماری و معماری منظر نسبت به برخی از اصول پایداری در طراحی محیط وجود دارد.

واژه­های کلیدی: پایداری، معماری، معماری منظر، روش دلفی.

 

J. Env. Sci. Tech., Vol 20, No.4, Winter 2019

 

 

 

 

 


The Framework of Sustainability in Environmental Design from the Viewpoint of Architects and Landscape Architects

                                                                                                                                                    

Morteza Adib[3]

Saeid Norouzian-Maleki[4]*

s_norouzian@sbu.ac.ir

 

Admission Date: May 24, 2016

Data Received: January 22, 2016

 

Abstract

Background and Objective: Sustainable development with emphasis on environmental sustainability addresses the interaction between humans and the environment. In this study, it has been attempted to investigate and realize a clear understanding of the principles that affect the issue of sustainability in environmental design.

Method: The collected data were analyzed through the content analysis. Following the identification of the criteria, the Delphi study was set up to identify which of them were most important and to derive the priority weightings for each. This study comprised two questionnaire rounds that were sent to two different sets of panel members. 45 invitations were sent out. The experts were selected from the people with substantial knowledge in the field of planning and design. They were from the pool of academics and practitioners involved in environmental design, landscape architecture and urban design. 31 experts agreed to participate and completed the first and second rounds, while 16 architects and 15 landscape architects participated in both rounds, meeting the target.

Findings: “Importance” indicates whether such attributes were deemed important by the expert; “suitability” indicates whether such attributes, while important, were suitable tools to evaluate the sustainability in environmental design. This study represents the results of the ranking and weighting of the factors by the experts according to a set of factors.

Discussion and Conclusion: The results of ANOVA showed statistically significant differences among the architects and landscape architects and their opinions about several factors.

Keywords: Sustainability, Architecture, Landscape architecture, Delphi technique.

 

مقدمه

 

پایداری واژه­ای است که امروزه در بسیاری از زمینه­های مربوط به توسعه و ساخت و ساز به صورت مستمر در چارچوب گفتمان حوزه­های مزبور به کار گرفته می‌شود. «پایداری» حاصل مصدر از مصدر «پاییدن» به معنای توقف کردن، ببودن، بایستادن، ماندن و درنگ کردن است و خود به معنای مقاومت، تاب، استقامت، ایستادگی، پافشاری و دوام می‌باشد. هم­چنین واژه «پایدار» اسم فاعلی مرکب از این مصدر به معنای باثبات، دایم، باقی و استوار است (1). عمدتاً مفهوم «پایداری» در ابعاد حرفه‌ای آن از طریق ادبیات و گفتمان انگلیسی وارد ایران شده است و منظور ما از کاربرد آن عمدتاً متوجه معنای انگلیسی این واژه است. واژه پایداری برگردان فارسی از “sustainability” است که اسم صفت “sustainable” به معنای پایدار از ریشه فعل “sustain” می‌باشد. فعل sustain از ریشه لاتین sustinere تشکیل شده از پیشوند sub_ (به معنای از پایین) و tenere (به معنای نگه داشتن) است (2).

 لغت­نامه آکسفورد معانی زیر را برای sustain بیان کرده است:

  1. به صورت روانی و یا فیزیکی تقویت یا پشتیبانی کردن، تحمل کردن
  2. چیزی را در طول زمان یا به صورت مداوم ادامه دادن
  3. تاب آوردن و تحمل کردن (یک چیز ناخوشایند)
  4. حمایت یا تایید ارزش چیزی

ایجاد آگاهی نسبت به بحران‌های زیست محیطی ناشی از رویکرد صنعتی فعالیت‌های انسانی در دهه 1960 و 1970 میلادی و عدم توجه به نظام طبیعت باعث توجه به مفهوم پایداری گردید. بنابراین «پایداری محیط» و یا «پایداری اکولوژیک»، محوری‌ترین هدف از ایجاد این مفهوم است. با این حال گسترش مباحث در این مورد نشان داد که دست­یابی به این هدف تنها از طریق توجه صرف به موضوع طبیعت و محیط زیست قابل دسترسی نمی‌باشد، چرا که این رویکرد یک جانبه در عمل در تقابل میان خواسته­های انسانی برای توسعه و تأمین نیازها قرارگرفته و مانع پذیرش آن در اجتماع و قدرت‌های سیاسی تأثیر گذار می‌شود. مفهوم توسعه پایدار در دهه 1970 میلادی برای ایجاد رابطه­ای جدید میان مسایل محیطی و اقتصادی، وارد گفتمان مربوط به توسعه گردید. این امر را می‌توان ناشی از رشد آگاهی نسبت به موضوعات زیست محیطی در دهه 1960 و 1970 میلادی، با توجه به هشدار اندیش‌مندانی هم­چون راشل کارسون[5]، سید حسین نصر و آرنه نائس[6] (1973) درباره بحران زیست محیطی و جنبش‌های اجتماعی در این زمان دانست. اولین کنفرانس سازمان ملل درباره محیط زیست و توسعه در سال 1972 و گزارش فینیکس و اعلامیه استکهلم، نقطه آغازی بر ورود تفکرات پایداری در گفتمان بین‌المللی است. تأثیرگذارترین اشاره به این مفهوم، گزارش برانتلند نخست­وزیر سابق نروژ با عنوان «آینده مشترک ما، توسعه پایدار» است که در کمیسیون جهانی محیط زیست سازمان ملل در سال 1987 مطرح گردید (3). او در این گزارش توسعه پایدار را چنین تعریف می‌کند: «توسعه­ای که نیازهای فعلی را برآورده سازد، بدون این­که توانایی نسل­های آینده برای برآوردن نیازهایشان را به خطر بیاندازد» (4). این تعریف تاکنون بیش­ترین ارجاع را در میان سایر نویسندگان داشته و توجه سیاسی در سطح بین‌المللی برای تغییر در فعالیت‌های انسانی با این دیدگاه را جلب نموده است.

پایداری و اخلاقیات محیطی

نکته قابل توجه آن است که «توسعه پایدار» تنها یکی از رویکردهای اخلاقی به موضوع رابطه انسان و محیط است و جایگاه آن در میان سایر اخلاقیات محیطی که به طور مستقیم و یا ضمنی موضوع «پایداری محیطی» را موردتوجه قرار می‌دهند، دارای اهمیت است. به علاوه بررسی اخلاقیات زیست‌محیطی دید وسیع‌تری نسبت به دیدگاه‌های مرتبط با مفهوم پایداری را در مقابل ما قرار می­دهد. در میان اخلاقیات محیطی نظریه‌هایی که انسان را در مرکز نظام اخلاقی قرار می‌دهند به اخلاقیات «مردم محور[7]» معروفند. در مقابل این تفکرات، دیدگاه‌های «غیر مردم­محور[8]» هستند که دیگر موجودات زنده و غیرزنده را نیز دارای ارزش اخلاقی ذاتی می‌دانند و انسان را تنها یکی از اعضای این نظام اخلاقی می‌پندارند. بر اساس نظر لئوپولد، یکی از اشکالات اخلاقیات بوم محور آن است استدلال‌هایی که در این رویکردها صورت می‌گیرد برای بیش­تر دست‌اندرکاران نامفهوم‌تر از آن است که به عنوان راهنمای عمل انسان مورد رد یا قبول قرار بگیرد، لذا او نیز استدلال خود در حفظ منابع طبیعی را بر مبنای توجه به نسل‌های آینده بشری ادامه می‌دهد. از نظر بسیاری از مردم، از جمله بسیاری از تصمیم گیرندگان مهم، توسل به ارزش‌های ذاتی طبیعت و حقوق موجودات غیر زنده، «لطیف»، «ذهنی» و «حدس و گمانی» به شمار می‌آید (5).

ابعاد پایداری

بررسی مفهوم پایداری با تاکید بر پایداری محیطی رابطه متقابل دو عامل اصلی را مورد تاکید قرار می‌دهد: انسان و محیط. سکونت­گاه­های بشری و سیستم‌های اقتصادی انسان با محیطی که در آن زندگی می‌کنند به هم آمیخته است (6 و 7). از این رو برای دست­یابی به پایداری، ابعاد گوناگون این مفهوم باید در یک نظام جامع دیده شود. ابعاد گوناگون پایداری که در بیش­تر منابع مورد توجه قرار گرفته‌اند عبارتند از: محیط، اجتماع و اقتصاد (8 و 9). «شکل 1» رابطه این سه بعد پایداری را که با تطبیق چند دیاگرام مطرح در این زمینه به­دست آمده، نشان می‌دهد.

 

 

 

 

شکل 1- مفهوم جامع پایداری در برقراری رابطه میان ابعاد محیطی، اجتماعی و اقتصادی [تطبیق داده شده از (6)، (8) و (10)]

Figure 1- Comprehensive definition of sustainability and interrelationship of environmental, social and economic components [Adapted from (6), (8) and (10)]

 

 

پایداری یک نظام است که دست­یابی به آن با توجه یک جانبه به یکی از ابعاد، یعنی پایداری محیطی، پایداری اجتماعی و پایداری اقتصادی میسر نمی‌باشد. حقیقت آن است که زندگی بشری نیازمند اکوسیستم‌های طبیعی و خدماتی است که این سیستم‌ها برای او تأمین می­کنند. با تحلیل توان این اکوسیستم‌ها برای ادامه حیات، زندگی بشری با مشکلاتی روبه‌رو می‌شود که ممکن است برای آن‌ها هیچ راه­حلی وجود نداشته باشد. از سوی دیگر حفظ محیط زیست و اکوسیستم‌های طبیعی نیازمند اقتصادی سالم و پایدار می­باشد که تخریب طبیعت برای تأمین نیازهای اقتصادی را متوقف می‌سازد. از سوی دیگر پایداری محیطی و اقتصادی نیازمند وجود جامعه­ای سالم و آگاه و وجود عدالت اجتماعی می‌باشد که از اهداف پایداری اجتماعی است.

چارچوب مبانی نظری

با توجه به ابعاد گوناگون مفهوم پایداری، نظریه­های موجود برای دست­یابی به پایداری از جنبه­های گوناگون مطرح شده‌اند. برای تدوین مدل جامعی از پایداری محیطی و تبیین اصول موضوعه آن، نیاز به شناخت طیف وسیعی از این گونه نظرات وجود دارد. دسته­بندی دیدگاه‌های گوناگون در این زمینه خود یکی از مشکلات این مطالعه است. به طور کلی این مشکلات را به صورت زیر می­توان برشمرد (3):

  1. مشخص کردن بازه وسیعی از تفکرات در مورد پایداری
  2. توجه به نظرات اشخاص، سازمان‌ها و سرویس‌های دولتی
  3. توجه به فرهنگ‌های گوناگون در ارایه نظرات در مورد اصول پایداری
  4. توجه به مقیاس‌های گوناگون در ارایه این نظرات از مقیاس فردی، محلی، منطقه­ای، کشوری و جهانی
  5. توجه به رشته­های گوناگون درگیر با موضوع پایداری همانند فلسفه، علوم تجربی نظیر اکولوژی، علوم اجتماعی و معماری

برخورد با این مشکلات نیازمند مطالعه دیدگاه‌های گوناگون پایداری و دسته‌بندی منظم و نسبتاً فراگیر اصول مطرح آن است. جدول (1) خلاصه­ای از مجموع دیدگاه­ها و اصول مرتبط با پایداری محیطی را به نمایش می­گذارد. با وجود برخی تفاوت­ها در نوع بیان و تمرکز اهداف در چارچوب‌ها و اصول پایداری، شباهت‌هایی میان ارزش‌های اصلی مورد توجه این اصول، وجود دارد. سه جنبه پایداری که پیش از مطرح کردن این اصول معرفی شد، یعنی محیط، اقتصاد و اجتماع، کمابیش در هر دسته از اصول موردبررسی، مدنظر قرار گرفته است. به علاوه وجود هشت زمینه اصلی برای دست­یابی به پایداری محیطی در این اصول قابل تشخیص است که عبارتند از: 1) رابطه انسان و طبیعت، 2) محدودیت (زیستی و انسانی)، 3) محافظت، 4) مکان، 5) تنوع (زیستی و انسانی)، 6) رابطه متقابل (محیطی، اجتماعی و اقتصادی در همه مقیاس‌ها)، 7) جریان اطلاعات و 8) آموزش.

این هشت زمینه بر اساس اصولی که در بر می‌گیرند، در دو دسته زمینه­های فلسفی- نظری و زمینه­های عملی قابل دسته‌بندی هستند. زمینه­های فلسفی – نظری ممکن است راه‌کارهای مستقیم را برای رسیدن به پایداری ارایه نکنند، اما ضرورت و پایه­گذار تفکر دست­یابی به پایداری هستند و باید برای دولت‌ها، تصمیم­گیرندگان، برنامه­ریزان، طراحان و حتی عموم موردتوجه قرار گیرند. زمینه‌هایی مانند رابطه انسان و محیط، محدودیت‌ها، مکان، تنوع و رابطه متقابل را بیش­تر می‌توان از این نوع دانست. زمینه­های عملی بستری برای بیان اصول عملی و راه­کارهای مستقیم‌تر و به‌کارگیری زمینه­های پیشین در اجتماع هستند. زمینه­های محافظت، جریان اطلاعات و آموزش از این جنس می­باشند.

 

 

جدول 1- اصول پیشنهادی برای مقوله­های پایداری محیطی (منبع: نگارندگان)

Table 1- The proposed principles for environmental sustainability (Authors)

زمینه

اصول پیشنهادی

سال

زمینه کلی

منبع

رابطه انسان- طبیعت

-  سلامت و پیشرفت زندگی انسان و حیات دیگر موجودات بر روی زمین به خودی خود دارای ارزش ذاتی است، فارغ از کاربردهای انسان و اهداف او.

-  مداخله کنونی انسان در جهان غیر انسانی افراطی و به سوی تخریب و کاهش کیفیت آن است.

1973

فلسفه

(11)

-  تمامی موجودات دارای ارزش ذاتی در زیست کره هستند.

-  سلامت و رفاه انسان و سایر موجودات وابسته به سلامت زیست کره است.

1994

نهادهای اجتماعی

(2)

-  احترام به زمین و تنوع آن

2002

برنامه سازمان ملل

(12)

-  توجه به طبیعت هم به عنوان مدل و هم زمینه

1994

طراحی منظر

(13)

-  طراحی باید از قوانین حیات پیروی کند.

-  تساوی زیستی باید بر طراحی حکم براند.

-  طراحی باید با جهان طبیعی تکامل یابد.

1994

طراحی بوم­شناسانه

(14)

-  با کار بر روی فرآیندهای زنده، ما به نیازهای تمامی موجودات و در عین حال نیازهای خود احترام  می­گذاریم.

1996

طراحی بوم­شناسانه

(15)، (16) و (17)

-  تاکید بر حقوق بشر و طبیعت برای هم­زیستی در شرایطی سالم، قابل حمایت، متنوع و پایدار.

-  احترام به رابطه میان جوهر و ماده

2002

طراحی

(18)

محدودیت

-  آبادی و ترقی زندگی انسان و فرهنگ‌ها وابسته به کاهش اساسی جمعیت انسان است. حقیقتاً رشد و ترقی دیگر موجودات هم وابسته به چنین کاهشی می­باشد.

1973

فلسفه

(11)

-  توسعه باید در هماهنگی با طبیعت باشد.

-  اختصاص منابع طبیعی و انسانی باید در هماهنگی با محدودیت‌های زیست کره باشد.

1994

نهادهای  اجتماعی

(2)

-  وجود محدودیت‌های رشد در رابطه با ظرفیت برد محیط را تشخیص دهد.

-  استفاده از مواد در چرخه­های مداوم

1994

نهاد اجتماعی

(19) و (20)

-  عدم اتخاذ تصمیماتی که ریسک محیطی بالا دارند.

-  ایجاد محدودیت‌های فردی برای استفاده از منابع طبیعی

2000

برنامه ملی

(2)

-  هماهنگ کردن الگوهای تولید، مصرف و تولید مجدد بر اساس توان باززایندگی زمین

2002

برنامه سازمان ملل

(12)

-  استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر بدون از بین بردن تعادل اکولوژیک

1994

طراحی منظر

(21)

-  پروژه­ها باید بر اساس منابع تجدیدپذیر انرژی شکل بگیرند.

1994

طراحی بوم­شناسانه

(14)

-  از بین بردن مفهوم اتلاف.

-  درک محدودیت‌های طراحی: هیچ ساخته انسانی برای همیشه باقی نمی‌ماند و طراحی نمی‌تواند حلال تمام مشکلات باشد.

2002

طراحی

(18)

محافظت

-  فعالیت‌های انسانی نباید به هزینه­های غیرقابل‌برگشت از موجودات و اکوسیستم‌ها منجر شود.

-  توسعه پایدار یکپارچگی سرمایه طبیعی را حفظ کرده و ارتقاء می‌بخشد و به این طریق به بهبود رفاه تمام موجودات کمک می‌کند.

1994

نهادهای اجتماعی

(2)

-  آسیب به محیط طبیعی را به حداقل برساند.

1994

نهاد اجتماعی

(2)

-  محافظت از فرآیندهای بوم­شناسانه، تنوع زیستی و اکوسیستم‌های تأمین‌کننده زندگی، استفاده درست از منابع تجدیدپذیر و تجدیدناپذیر

1998

برنامه ایالتی

(22)

-  حفظ کیفیت شرایط محیطی در شرایط کنونی کاهش آلودگی‌ها در منبع تولید آن

-  جلوگیری از هدر رفت منابع

-  حفظ چرخه­های طبیعی مواد و انرژی

2000

برنامه ملی

(2)

-  حفظ فراوانی زیبایی‌های زمین برای نسل کنونی و آینده

-  محافظت و بازگرداندن یکپارچگی سیستم‌های بوم­شناسانه زمین با تاکید بر تنوع زیستی و فرآیندهای طبیعی که زندگی را پایدار می‌کنند.

2002

برنامه سازمان ملل

(12) و (23)

-  افزایش حداکثری بازیافت منابع، عناصر مغذی، مواد بازیافتی و کاهش هدر رفتن منابع.

1994

طراحی منظر

(21)

مکان

-  از منابع و فرصت‌های محلی بهترین استفاده را ببرد.

1994

نهاد اجتماعی

(19) و (20)

-  طراحی باید منعکس­کننده مناطق زیستی باشد.

1994

طراحی بوم­شناسانه

(14)

-  راه‌حل‌ها از مکان بر می‌خیزند. طراحی اکولوژیک با دانش خاص یک مکان آغاز می‌گردد.

1996

طراحی بوم­شناسانه

(15)

تنوع

-  غنا و تنوع و گوناگونی برای همه اشکال زندگی وابسته به تشخیص ارزش‌های ذاتی موجودات است و در عین حال این غنا و تنوع خود یک ارزش به شمار می‌آید.

1973

فلسفه

(11)

-  برای تفاوت‌های فرهنگ‌ها ارزش قایل شود.

-  به دیگر اشکال حیات و تنوع زیستی احترام بگذارد.

1994

نهاد اجتماعی

(19) و (20)

-  احترام به زمین و تنوع آن.

2002

برنامه سازمان ملل

(12) و (24)

-  نگه­داری و مراقبت از ساختار و عمل­کردهای محلی بدون کاهش تنوع زیست محیطی

-  حفظ و به‌کارگیری اجتماعات انسانی محلی و بومی به جای تغییر یا نابودی آن‌ها

1994

طراحی منظر

(21)

رابطه متقابل

-  سلامت یک ملت بر سلامت دیگر ملت‌ها موثر است.

-  پایداری دیگر جوامع را به خطر نیاندازد.

1994

نهادهای اجتماعی

(2)

-  مسایل محیطی را در تمام سطوح تصمیم­گیری اجتماعی، دولتی و شخصی وارد نماید.

1994

نهادهای اجتماعی

(2)

-  رابطه متقابل در سطح جهانی: اقتصاد، سلامت اکوسیستم­ها، آزادی و عدالت به هم وابسته‌اند و تصمیمات باید با توجه به زمینه منطقه­ای و جهانی گرفته شوند.

1998

برنامه ایالتی

(22)

-  پیوسته سازی به جای جداسازی

1994

طراحی منظر

(13)

-  درک رابطه متقابل میان طراحی انسان با جهان طبیعی در مقیاس‌های گوناگون

2002

طراحی

(18)

جریان اطلاعات

-  استفاده از اهداف مشخص و شاخص­های قابل اندازه­گیری بر اساس اطلاعات مطمئن برای هدایت خط مشی‌های عمومی و فردی به سوی رونق اقتصادی، حیات اجتماعی، تنوع فرهنگی و اکوسیستم‌های سالم

1998

برنامه ایالتی

(22)

-  استفاده از بهترین تکنولوژی‌های ممکن

2000

برنامه ملی

(2)

-  جستجوی سطوح بهینه برای کارکردهای چند وجهی به جای حداکثر یا حداقل سطوح برای هر کارکرد

-  تطابق تکنولوژی با نیاز

-  بهره­گیری از اطلاعات برای جایگزینی نیرو

-  تدارک مسیرهای چند سویه

-  جستجوی راه­حل‌های مشترک برای برخورد با مسایل گوناگون

1994

طراحی منظر

(13)

-  بررسی بوم­شناسانه، طراحی را آگاهانه می‌کند. دنبال کردن تأثیرات محیطی در طراحی‌های موجود و پیشنهادی، اطمینان از میزان بوم­شناسانه بودن طراحی را ممکن می­سازد.

1996

طراحی بوم­شناسانه

(15)

آموزش

-  ارزش‌ها را در میان افراد جامعه از طریق آموزش پایداری به اشتراک بگذارد.

1994

نهاد اجتماعی

(19)، (20) و (25)

-  پیشرفت مطالعه پایداری بوم­شناسانه و تضمین تبادل آزاد و گسترده دانش به دست آمده

2002

برنامه سازمان ملل

(12) و (26)

-  شکل­دهی فرم برای آشکارسازی فرآیند

1994

طراحی منظر

(13)

-  طبیعت را مشاهده­پذیر کنیم. محیط‌های غیرطبیعی نیاز و توان­مندی ما را برای یادگیری نادیده می­گیرند.

1996

طراحی بوم­شناسانه

(15)، (27) و (28)

 

 

با توجه به جدول (1)، فرضیه اصلی پژوهش بر اساس تاثیر مولفه­های ”رابطه انسان-طبیعت“، ”محدودیت­ها“، ”محافظت“، ”مکان“، ”تنوع“، ”رابطه متقابل“، ”جریان اطلاعات“ و ”آموزش“ پایه­گذاری گردیده و به شناسایی اثرگذاری و تحقق­پذیری اصول مطرح در زمینه پایداری در طراحی محیط می­پردازد.

مواد و روش­ها

وقتی محققان به موضوعی خاص علاقه­مندند و یا متوجه اختلاف عقیده در موضوعی خاص می­شوند و می­خواهند فارغ از رویکرد خاصی، نظر متخصصان را درباره آن موضوع بدانند و در آن به یک اجماع دست یابند، در عین حال منابع کافی برای جمع کردن این متخصصان در یک جلسه را ندارند، روش دلفی[9]راهی را پیش روی متخصصان می­گذارد که بدون نیاز به تعامل رویارویی به اجماع دست یابند (29 و 30).

این روش بر مبنای رویکرد «بررسی دیالکتیکی» استوار است: تز (ارایه نظر یا دیدگاه)، آنتی­تز (به چالش کشیدن نظر) و سنتز (توافق یا اجماع جدید). سنتز در نهایت تبدیل به تز جدیدی می­شود. این کار به حصول اجماع روی یک موضوع پیچیده و خاص کمک می­کند. روش دلفی بر مبنای این فرض منطقی استوار است: «چند فکر بهتر از یک فکر است». این روش برای نمونه­گیری گروهی از متخصصان و به منظور رسیدن به اجماع بر سر موضوعی خاص طراحی شده است (29). روش تحقیق دلفی به ارتباطات ساختار می­دهد و با فراهم کردن زمینه بحث و تبادل­نظر بین شرکت­کنندگانی که نظرات خود را بدون نام ابراز می­کنند، فرصتی را ایجاد می­کند تا آن­ها دیدگاه­های دیگران را درباره عقیده خود بیابند و فرصتی را برای اصلاح دیدگاه­های خود داشته باشند.

سوالات پژوهشی که به بهترین نحو توسط این روش شناسایی و پاسخ داده می­شوند، آن­هایی هستند که محققان از آن­ها برای دست­یابی به اجماع­نظر در حوزه خاص علمی خود استفاده می‌کنند. به خصوص در حوزه­هایی که دست­خوش تغییرات مداوم و چالش­های نظری چند رشته­ای و بین رشته­ای زیادی می­شوند، یکی از بهترین حوزه­ها برای بهره­گیری از این روش است. فایده دیگر این روش آن است که در یک حوزه یا تخصص مرتبط با یک پدیده به ارایه خط­مشی می­پردازد. هم­چنین شامل ارایه ایده­های خاص یا مجموعه­ای از عقاید در ادبیات تحقیق هر حوزه می­باشد (30).

انتخاب گروه داوران بخش بسیار مهمی از روش تحقیق دلفی می­باشد. آگاهی گروه داوران از موضوع موردنظر، تضمین خوبی برای کیفیت بالای نتایج دلفی است. بنابراین گروه داوران دلفی بر اساس تخصص انتخاب می­شود و نه از روی فرآیند انتخاب تصادفی. محقق، گروه داوران را بر مبنای آگاهی­شان از موضوع موردنظر انتخاب می­کند (29). با افزایش تعداد متخصصان خطا کاهش می­یابد، اما چنان­چه تعداد متخصصان خیلی زیاد شود، تحلیل داده­ها را با مشکل مواجه می­سازد.

در این تحقیق، بعد از انتخاب گروه داوران، چهار مرحله جداگانه دنبال گردید. در مرحله اول و با نظرخواهی از متخصصان و اساتید به بررسی ابتدایی موضوع و ارایه هر گونه اطلاعات مرتبط با موضوع پرداخته شد. نظرخواهی نخست حاوی چند سوال باز درباره موضوعی خاص بود. دستورالعمل­های عرضه شده برای جمع­بندی سوالات، نوع سوالات و تعداد سوالات مدنظر قرار گرفت (31).

هدف مرحله دوم رسیدن به محل توافق یا عدم­توافق اعضاست (29). نظرخواهی دوم از پاسخ­های نظرخواهی اول به دست آمد. پاسخ­های نظرخواهی اول بررسی، جمع­بندی، اصلاح و دسته‌بندی شده و پاسخ­های تکراری حذف گردیدند. بعد از کدبندی و گروه­بندی، پاسخ­ها به گروه متخصصان برگردانده شد. از متخصصان درخواست گردید که اهمیت گزینه­ها را با توجه به سوال اصلی نظرخواهی اول روی یک مقیاس لیکرتی، درجه­بندی کنند.

مرحله سوم، ارزش­یابی مجدد پاسخ­ها و بررسی اختلاف‌نظرهاست. این داده­ها با استفاده از میانه و فاصله­های بین چارک­ها تحلیل شدند. اطلاعات آماری مستخرج به متخصصان ارایه و درجه­بندی­های آن­ها در مورد هر یک از گزینه­ها به آن­ها داده شد. در این مرحله، به متخصصان فرصت دیگری برای درجه­بندی گزینه­های نظرخواهی دوم داده ­شد. مرحله سوم می­تواند به طور نامحدودی تکرار شود تا جایی که متخصصان به این نتیجه برسند که اجماع حاصل شده یا این که هیچ گونه اجماعی به دست نخواهد آمد (32). در طول مرحله نهایی، به تحلیل داده­ها پرداخته و نتایج به گروه داوران بازخورد داده شد. در این مرحله، نتیجه گرفته شد که توافق، حاصل شده است.

در این تحقیق، به منظور ارزیابی دیدگاه متخصصان در حیطه معماری منظر، معماری و طراحی شهری، در مورد عوامل استخراج شده حاصل از مرور ادبیات موضوع­، با استفاده از روش دلفی[10] پرسش­نامه­ای به صورت محقق ساخت­ تنظیم شد و پیش از توزیع نهایی، با 5 تن از اساتید مورد مطالعه آزمایشی قرار گرفت. پس از تعیین روایی آن­، 45 پرسش­نامه از طریق ارسال
آنلاین، در بین اساتید دانشگاه­های شهیدبهشتی، تهران­، علم و صنعت ایران، تربیت مدرس و بین­المللی امام­خمینی قزوین توزیع شد که در آن، اولویت مولفه­های ”رابطه انسان-طبیعت“، ”محدودیت­ها“، ”محافظت“، ”مکان“، ”تنوع“، ”رابطه متقابل“، ”جریان اطلاعات“ و ”آموزش“ به دست آمده در بخش موضوع تحقیق­، توسط متخصصان سنجیده شد. هدف این مرحله تعیین میزان روایی پاسخ­ها و دست­یابی به مولفه­های مؤثرتربود. از این میان 31 پرسش­نامه جمع­آوری و موردارزیابی قرار گرفت. به جهت تعدیل مؤلفه­ها مطابق با نظرمتخصصان در سه مرحله به بررسی داده­ها پرداخته شد. به منظور وزن­دهی هر ­یک از مولفه­های اولویت­بندی شده توسط متخصصین­، وزن هر مولفه با توجه به تعداد دفعات قرارگیری در هر یک از اولویت­ها و با اعمال ضریب مربوط به آن اولویت محاسبه گردید. در نهایت با جمع تعداد پاسخ­های مربوط به هر اولویت و اختصاص ضریب متناظر، وزن هر مولفه به دست آمد.

یافته­ها

در مقوله رابطه انسان-طبیعت، اصولی که متخصصان معماری در زمینه پایداری در طراحی محیط بر آن­ها تأکید داشتند به ترتیب اهمیت عبارتند از: ”توجه به طبیعت به عنوان الگو و زمینه“ (میانگین= 31/4)، ”پیروی طراحی از قوانین طبیعت“ (میانگین= 19/4)، ”توجه به ارزش ذاتی موجودات فارغ از کاربرد و اهداف انسان“ (میانگین= 81/3)، ”احترام به زمین و تنوع آن“ (میانگین= 31/3)، ”وابستگی سلامت انسان به سلامت زیست کره“ (میانگین= 81/2)، و ”تاکید توامان به حقوق بشر و طبیعت“ (میانگین= 56/2).

 

 

شکل 2- میزان اهمیت اصول «رابطه انسان-طبیعت» از دیدگاه متخصصان معماری و معماری منظر

Figure 2- The importance of the principles of “Human-Nature Relationship” from the perspective of architecture and landscape architecture experts

 

 

از دیدگاه متخصصان معماری منظر، ”احترام به زمین و تنوع آن“ (میانگین= 90/4)، ”توجه به طبیعت به عنوان الگو و زمینه“ (میانگین= 80/4)، ”وابستگی سلامت انسان به سلامت زیست کره“ (میانگین= 00/3)، ”تاکید توامان به حقوق بشر و طبیعت“ (میانگین= 00/3)، ”پیروی طراحی از قوانین طبیعت“ (میانگین= 80/2)، و ”توجه به ارزش ذاتی موجودات فارغ از کاربرد و اهداف انسان“ (میانگین= 50/2)، به ترتیب دارای بیش‌ترین اهمیت هستند.

 

 

جدول2- آماره­های توصیفی میزان اهمیت اصول «رابطه انسان-طبیعت»از دیدگاه متخصصان معماری و معماری منظر

Table 2- Descriptive statistics of the importance of the principles of “Human-Nature Relationship” from the perspective of architecture and landscape architecture experts

 

 

فراوانی

میانگین

انحراف معیار

توجه به ارزش ذاتی موجودات فارغ از کاربرد و اهداف انسان

معمار

16

81/3

682/1

معمار منظر

15

50/2

080/1

وابستگی سلامت انسان به سلامت زیست کره

معمار

16

81/2

642/1

معمار منظر

15

00/3

633/1

احترام به زمین و تنوع آن

معمار

16

31/3

621/1

معمار منظر

15

90/4

568/0

توجه به طبیعت به عنوان الگو و زمینه

معمار

16

31/4

448/1

معمار منظر

15

80/4

814/1

پیروی طراحی از قوانین طبیعت

معمار

16

19/4

834/1

معمار منظر

15

80/2

229/1

تاکید توامان به حقوق بشر و طبیعت

معمار

16

56/2

504/1

معمار منظر

15

00/3

055/2

 

 

نتایج آزمون تحلیل واریانس یک­طرفه نشان داد که اختلافات آماری معناداری میان رتبه­بندی متخصصان معماری و معماری منظر نسبت به سه عامل وجود دارد: ”توجه به ارزش ذاتی موجودات فارغ از کاربرد و اهداف انسان“ (038/0=p و 806/4=F)، ”احترام به زمین و تنوع آن“ (007/0=p و 791/8=F) و ”پیروی طراحی از قوانین طبیعت“ (046/0=p و 440/4=F).


جدول 3- نتایج تحلیل واریانس برای مقایسه میزان اهمیت اصول «رابطه انسان-طبیعت»

Table 3- Analysis of variance to compare differences between the groups on the “Human-Nature Relationship” principles

 

df

Mean Square

F

Sig.

توجه به ارزش ذاتی موجودات فارغ از کاربرد و اهداف انسان

بین گروهی

1

601/10

806/4

038/0

درون گروهی

29

206/2

وابستگی سلامت انسان به سلامت زیست کره

بین گروهی

1

216/0

081/0

779/0

درون گروهی

29

685/2

احترام به زمین و تنوع آن

بین گروهی

1

509/15

791/8

007/0

درون گروهی

29

764/1

توجه به طبیعت به عنوان الگو و زمینه

بین گروهی

1

462/1

575/0

456/0

درون گروهی

29

543/2

پیروی طراحی از قوانین طبیعت

بین گروهی

1

847/11

440/4

046/0

درون گروهی

29

668/2

تاکید توامان به حقوق بشر و طبیعت

بین گروهی

1

178/1

393/0

537/0

درون گروهی

29

997/2

 

 

 

در مقوله محدودیت، ”استفاده از انرژی­های تجدیدپذیر“ (میانگین= 60/4)، مهم­ترین عاملی بود که معماران منظر بر آن تأکید داشتند. سایر اصول به ترتیب اولویت عبارتند از: ”استفاده از مواد در چرخه­های بازیافت مداوم“ (میانگین= 80/2)، ”هماهنگی الگوهای تولید، مصرف و تولید مجدد بر اساس توان باززایندگی زمین“ (میانگین= 70/2)، ”ایجاد محدودیت­های فردی و اخلاقی برای استفاده از زیست کره“ (میانگین= 50/2)، و ”اختصاص منابع در هماهنگی با محدودیت­های زیست کره“ (میانگین= 40/2).

 

 

 

 

شکل 3- میزان اهمیت اصول «محدودیت» از دیدگاه متخصصان معماری و معماری منظر

Figure 3- The importance of the principles of “Limitation” from the perspective of architecture and landscape architecture experts

 

از دیدگاه معماران، ”هماهنگی الگوهای تولید، مصرف و تولید مجدد بر اساس توان باززایندگی زمین“ (میانگین= 94/3)، ”ایجاد محدودیت­های فردی و اخلاقی برای استفاده از زیست کره“ (میانگین= 19/3)، ”استفاده از انرژی­های تجدیدپذیر“ (میانگین= 13/3)، ”استفاده از مواد در چرخه­های بازیافت مداوم“ (میانگین= 38/2)، و ” اختصاص منابع در هماهنگی با محدودیت­های زیست کره“ (میانگین= 38/2)، به ترتیب دارای بیش­ترین اهمیت در زمینه پایداری در طراحی محیط هستند.


 

جدول 4-آماره­های توصیفی میزان اهمیت اصول «محدودیت» از دیدگاه متخصصان معماری و معماری منظر

Table 4- Descriptive statistics of the importance of the principles of “Limitation” from the perspective of architecture and landscape architecture experts

 

فراوانی

میانگین

انحراف معیار

 
 

اختصاص منابع در هماهنگی با محدودیت­های زیست کره

معمار

16

38/2

360/1

 

معمار منظر

15

40/2

350/1

 

استفاده از مواد در چرخه­های بازیافت مداوم

معمار

16

38/2

088/1

 

معمار منظر

15

80/2

033/1

 

ایجاد محدودیت­های فردی و اخلاقی برای استفاده از زیست کره

معمار

16

19/3

642/1

 

معمار منظر

15

50/2

434/1

 

هماهنگی الگوهای تولید، مصرف و تولید مجدد بر اساس توان باززایندگی زمین

معمار

16

94/3

124/1

 

معمار منظر

15

70/2

337/1

 

استفاده از انرژی­های تجدیدپذیر

معمار

16

13/3

360/1

 

معمار منظر

15

60/4

843/0

 

 

 

 

نتایج آزمون تحلیل واریانس نشان داد که اختلافات معناداری میان رتبه­بندی متخصصان معماری و معماری منظر نسبت به دو اصل وجود دارد: ”استفاده از انرژی­های تجدیدپذیر“ (005/0=p و 409/9=F)، و ”هماهنگی الگوهای تولید، مصرف و تولید مجدد بر اساس توان باززایندگی زمین“ (018/0=p و 455/6=F).


 

جدول 5- نتایج تحلیل واریانس برای مقایسه میزان اهمیت اصول «محدودیت»

Table 5- Analysis of variance to compare differences between the groups on the “Limitation” principles

 

df

Mean Square

F

Sig.

اختصاص منابع در هماهنگی با محدودیت­های زیست کره

بین گروهی

1

004/0

002/0

964/0

درون گروهی

29

840/1

      استفاده از مواد در چرخه­های بازیافت مداوم

بین گروهی

1

112/1

975/0

333/0

درون گروهی

29

140/1

ایجاد محدودیت­های فردی و اخلاقی برای استفاده از زیست کره

بین گروهی

1

909/2

184/1

287/0

درون گروهی

29

456/2

هماهنگی الگوهای تولید، مصرف و تولید مجدد بر اساس توان باززایندگی زمین

بین گروهی

1

424/9

455/6

018/0

درون گروهی

29

460/1

استفاده از انرژی­های تجدیدپذیر

بین گروهی

1

388/13

409/9

005/0

درون گروهی

29

423/1

 

 

 

در مقوله محافظت، اصولی که متخصصان معماری منظر در زمینه پایداری در طراحی محیط بر آن­ها تأکید داشتند به ترتیب اهمیت عبارتند از: ”محافظت از فرآیندهای بوم­شناسانه“ (میانگین= 90/3)، ”حفظ یکپارچگی و کیفیت محیط“ (میانگین= 30/3)، ”عدم اعمال هزینه­های غیرقابل­برگشت به طبیعت“ (میانگین= 90/2)، ”کاهش یا حذف اتلاف مواد و انرژی“ (میانگین= 60/2)، و ”حفظ زیبایی­های زمین برای نسل‌های آینده“ (میانگین= 30/2).

 

 

شکل4- میزان اهمیت اصول «محافظت» از دیدگاه متخصصان معماری و معماری منظر

Figure 4- The importance of the principles of “Conservation” from the perspective of architecture and landscape architecture experts

 

 

”کاهش یا حذف اتلاف مواد و انرژی“ (میانگین= 81/3)، مهم‌ترین عاملی بود که معماران بر آن تأکید داشتند. سایر اصول به ترتیب اولویت عبارتند از: ”حفظ یکپارچگی و کیفیت محیط“ (میانگین= 25/3)، ”عدم اعمال هزینه­های غیرقابل‌برگشت به طبیعت“ (میانگین= 25/3)، ”محافظت از فرآیندهای بوم­شناسانه“ (میانگین= 38/2)، و ”حفظ زیبایی­های زمین برای نسل­های آینده“ (میانگین= 31/2).

نتایج آزمون تحلیل واریانس یک­طرفه نشان داد که اختلافات آماری معناداری میان اولویت­بندی متخصصان معماری و معماری منظر نسبت به دو عامل وجود دارد: ”محافظت از فرآیندهای بوم­شناسانه“ (003/0=p و 206/11=F)، و ”کاهش یا حذف اتلاف مواد و انرژی“ (026/0=p و 591/5=F).


 

جدول 6- آماره­های توصیفی میزان اهمیت اصول «محافظت» از دیدگاه متخصصان معماری و معماری منظر

Table 6- Descriptive statistics of the importance of the principles of “Conservation” from the perspective of architecture and landscape architecture experts

 

 

فراوانی

میانگین

انحراف معیار

کاهش یا حذف اتلاف مواد و انرژی

معمار

16

81/3

223/1

معمار منظر

15

60/2

350/1

عدم اعمال هزینه­های غیرقابل­برگشت به طبیعت

معمار

16

25/3

528/1

معمار منظر

15

90/2

449/1

حفظ یکپارچگی و کیفیت محیط

معمار

16

25/3

390/1

معمار منظر

15

30/3

567/1

محافظت از فرآیندهای بوم­شناسانه

معمار

16

38/2

204/1

معمار منظر

15

90/3

994/0

حفظ زیبایی­های زمین برای نسل­های آینده

 

معمار

16

31/2

302/1

معمار منظر

15

30/2

418/1

 

 

 

جدول 7- نتایج تحلیل واریانس برای مقایسه میزان اهمیت اصول «محافظت»

Table 7- Analysis of variance to compare differences between the groups on the “Conservation” principles

 

df

Mean Square

F

Sig.

کاهش یا حذف اتلاف مواد و انرژی

بین گروهی

1

047/9

591/5

026/0

درون گروهی

29

618/1

عدم اعمال هزینه­های غیرقابل­برگشت به طبیعت

بین گروهی

1

754/0

336/0

568/0

درون گروهی

29

246/2

حفظ یکپارچگی و کیفیت محیط

بین گروهی

1

015/0

007/0

933/0

درون گروهی

29

129/2

محافظت از فرآیندهای بوم­شناسانه

بین گروهی

1

312/14

206/11

003/0

درون گروهی

29

277/1

حفظ زیبایی­های زمین برای نسل­های آینده

بین گروهی

1

001/0

001/0

982/0

درون گروهی

29

814/1

 

 

در مقوله مکان، ”انتخاب راه­حل­های طراحی از پتانسیل­های مکان“ (میانگین= 70/2)، مهم­ترین عاملی بود که معماران منظر بر آن تأکید داشتند. سایر اصول به ترتیب اولویت عبارتند از: ”استفاده بهینه از منابع و فرصت­های محلی“ (میانگین= 00/2)، و ”انعکاس شرایط مناطق زیستی در طراحی“ (میانگین= 30/1).

از دیدگاه معماران، ”استفاده بهینه از منابع و فرصت­های محلی“ (میانگین= 13/2)، ”انعکاس شرایط مناطق زیستی در طراحی“ (میانگین= 00/2)، و ”انتخاب راه­حل­های طراحی از پتانسیل‌های مکان“ (میانگین= 88/1)، به ترتیب دارای بیش‌ترین اهمیت در زمینه پایداری در طراحی محیط هستند.

 

 

 

شکل 5- میزان اهمیت اصول «مکان» از دیدگاه متخصصان معماری و معماری منظر

Figure 5- The importance of the principles of “Place” from the perspective of architecture and landscape architecture experts

 

 

نتایج آزمون تحلیل واریانس نشان داد که اختلافات معناداری میان رتبه­بندی متخصصان معماری و معماری منظر نسبت به دو اصل وجود دارد: ”انتخاب راه­حل­های طراحی از پتانسیل­های مکان“ (008/0=p و 483/8=F)، و ”انعکاس شرایط مناطق زیستی در طراحی“ (045/0=p و 495/4=F).


 

جدول 8- آماره­های توصیفی میزان اهمیت اصول «مکان» از دیدگاه متخصصان معماری و معماری منظر

Table 8- Descriptive statistics of the importance of the principles of “Place” from the perspective of architecture and landscape architecture experts

 

فراوانی

میانگین

انحراف معیار

 
 

استفاده بهینه از منابع و فرصت­های محلی

معمار

16

13/2

719/0

 

معمار منظر

15

00/2

816/0

 

انعکاس شرایط مناطق زیستی در طراحی

معمار

16

00/2

966/0

 

معمار منظر

15

30/1

483/0

 

انتخاب راه­حل­های طراحی از پتانسیل­های مکان

معمار

16

88/1

806/0

 

معمار منظر

15

70/2

483/0

 

 

جدول 9- نتایج تحلیل واریانس برای مقایسه میزان اهمیت اصول «مکان»

Table 9- Analysis of variance to compare differences between the groups on the “Place” principles

 

df

Mean Square

F

Sig.

استفاده بهینه از منابع و فرصت­های محلی

بین گروهی

1

096/0

168/0

686/0

درون گروهی

29

573/0

انعکاس شرایط مناطق زیستی در طراحی

بین گروهی

1

015/3

495/4

045/0

درون گروهی

29

671/0

انتخاب راه­حل­های طراحی از پتانسیل­های مکان

بین گروهی

1

188/4

483/8

008/0

درون گروهی

29

494/0

 

 

در مقوله تنوع، اصولی که متخصصان معماری منظر بر آن­ها تأکید داشتند به ترتیب اهمیت عبارتند از: ”محافظت و بازگرداندن تنوع زیستی و فرآیندهای طبیعی“ (میانگین= 00/4)، ”محافظت و حفظ ساختارها و عمل­کردهای محلی“ (میانگین= 00/4)، ”احترام به غنا و تنوع زیستی به عنوان یک ارزش“ (میانگین= 50/2)، ”حفظ و به کارگیری اجتماعات انسانی محلی و بومی“ (میانگین= 30/2)، و ”ارزش قایل شدن برای تفاوت فرهنگ­ها“ (میانگین= 20/2).

 

 

 

شکل 6- میزان اهمیت اصول «تنوع» از دیدگاه متخصصان معماری و معماری منظر

Figure 6- The importance of the principles of “Diversity” from the perspective of architecture and landscape architecture experts

 

 

”ارزش قایل شدن برای تفاوت فرهنگ­ها“ (میانگین= 69/3)، مهم­ترین عاملی بود که معماران در زمینه پایداری در طراحی محیط بر آن تأکید داشتند. سایر اصول به ترتیب اولویت عبارتند از: ”حفظ و به کارگیری اجتماعات انسانی محلی و بومی“ (میانگین= 94/2)، ”محافظت و بازگرداندن تنوع زیستی و فرآیندهای طبیعی“ (میانگین= 88/2)، ”احترام به غنا و تنوع زیستی به عنوان یک ارزش“ (میانگین= 75/2)، و ”محافظت و حفظ ساختارها و عمل­کردهای محلی“ (میانگین= 75/2).

 

 

جدول 10-آماره­های توصیفی میزان اهمیت اصول «تنوع» از دیدگاه متخصصان معماری و معماری منظر

Table 10- Descriptive statistics of the importance of the principles of “Diversity” from the perspective of architecture and landscape architecture experts

 

 

فراوانی

میانگین

انحراف معیار

احترام به غنا و تنوع زیستی به عنوان یک ارزش

معمار

16

75/2

571/1

معمار منظر

15

50/2

269/1

ارزش قایل شدن برای تفاوت فرهنگ­ها

معمار

16

69/3

195/1

معمار منظر

15

20/2

919/0

محافظت و بازگرداندن تنوع زیستی و فرآیندهای طبیعی

معمار

16

88/2

204/1

معمار منظر

15

00/4

054/1

محافظت و حفظ ساختارها و عمل­کردهای محلی

معمار

16

75/2

612/1

معمار منظر

15

00/4

054/1

حفظ و به کارگیری اجتماعات انسانی محلی و بومی

معمار

16

94/2

436/1

معمار منظر

15

30/2

636/1

 

 

 

نتایج آزمون تحلیل واریانس یک­طرفه نشان داد که اختلافات آماری معناداری میان اولویت­بندی متخصصان معماری و معماری منظر نسبت به سه عامل وجود دارد: ”ارزش قایل شدن برای تفاوت فرهنگ­ها“ (003/0=p و 254/11=F)، ”محافظت و بازگرداندن تنوع زیستی و فرآیندهای طبیعی“ (023/0=p و 887/5=F)، و ”محافظت و حفظ ساختارها و عمل­کردهای محلی“ (040/0=p و 710/4=F).


 

جدول 11- نتایج تحلیل واریانس برای مقایسه میزان اهمیت اصول «تنوع»

Table 11- Analysis of variance to compare differences between the groups on the “Diversity” principles

 

df

Mean Square

F

Sig.

احترام به غنا و تنوع زیستی به عنوان یک ارزش

بین گروهی

1

385/0

179/0

676/0

درون گروهی

29

146/2

ارزش قایل شدن برای تفاوت فرهنگ­ها

بین گروهی

1

616/13

254/11

003/0

درون گروهی

29

210/1

محافظت و بازگرداندن تنوع زیستی و فرآیندهای طبیعی

بین گروهی

1

788/7

887/5

023/0

درون گروهی

29

323/1

محافظت و حفظ ساختارها و عمل­کردهای محلی

بین گروهی

1

615/9

710/4

040/0

درون گروهی

29

042/2

حفظ و به کارگیری اجتماعات انسانی محلی و بومی

بین گروهی

1

501/2

091/1

307/0

درون گروهی

29

293/2

 

در مقوله رابطه متقابل، ”وارد نمودن مسایل محیطی در تمام سطوح تصمیم­گیری“ (میانگین= 60/2)، مهم­ترین عاملی بود که معماران منظر بر آن­ها تأکید داشتند. سایر اصول به ترتیب اولویت عبارتند از: ”اعتقاد به تاثیر سلامت یک جامعه بر سایر جوامع انسانی“ (میانگین= 90/1)، و ”رابطه متقابل اقتصاد، سلامت، آزادی و عدالت در سطح جهانی“ (میانگین= 50/1).

 

 

 

شکل 7- میزان اهمیت اصول «رابطه متقابل» از دیدگاه متخصصان معماری و معماری منظر

Figure 7- The importance of the principles of “Mutual Interaction” from the perspective of architecture and landscape architecture experts

 

 

از دیدگاه معماران، ”رابطه متقابل اقتصاد، سلامت، آزادی و عدالت در سطح جهانی“ (میانگین= 25/2)، ”وارد نمودن مسایل محیطی در تمام سطوح تصمیم گیری“ (میانگین= 88/1)، و ”اعتقاد به تاثیر سلامت یک جامعه بر سایر جوامع انسانی“ (میانگین= 88/1)، به ترتیب دارای بیش­ترین اهمیت در زمینه پایداری در طراحی محیط هستند. نتایج آزمون تحلیل واریانس نشان داد که اختلافات معناداری میان رتبه­بندی متخصصان معماری و معماری منظر نسبت به دو اصل وجود دارد: ”رابطه متقابل اقتصاد، سلامت، آزادی و عدالت در سطح جهانی“ (021/0=p و 154/6=F)، و ”وارد نمودن مسایل محیطی در تمام سطوح تصمیم­گیری“ (038/0=p و 807/4=F).


 

جدول 12-آماره­های توصیفی میزان اهمیت اصول «رابطه متقابل» از دیدگاه متخصصان معماری و معماری منظر

Table 12- Descriptive statistics of the importance of the principles of “Mutual Interaction” from the perspective of architecture and landscape architecture experts

 

 

فراوانی

میانگین

انحراف معیار

اعتقاد به تاثیر سلامت یک جامعه بر سایر جوامع انسانی

معمار

16

88/1

885/0

معمار منظر

15

90/1

568/0

وارد نمودن مسایل محیطی در تمام سطوح تصمیم گیری

معمار

16

88/1

885/0

معمار منظر

15

60/2

699/0

رابطه متقابل اقتصاد، سلامت، آزادی و عدالت در سطح جهانی

معمار

16

25/2

683/0

معمار منظر

15

50/1

850/0

 

 

جدول 13- نتایج تحلیل واریانس برای مقایسه میزان اهمیت اصول «رابطه متقابل»

Table 13- Analysis of variance to compare differences between the groups on the “Mutual Interaction” principles

 

df

Mean Square

F

Sig.

اعتقاد به تاثیر سلامت یک جامعه بر سایر جوامع انسانی

بین گروهی

1

004/0

006/0

937/0

درون گروهی

29

610/0

وارد نمودن مسایل محیطی در تمام سطوح تصمیم گیری

بین گروهی

1

235/3

807/4

038/0

درون گروهی

29

673/0

رابطه متقابل اقتصاد، سلامت، آزادی و عدالت در سطح جهانی

بین گروهی

1

462/3

154/6

021/0

درون گروهی

29

563/0

 

 

در مقوله جریان اطلاعات، ”ایجاد پیوستگی به جای تفکیک (ایجاد شبکه­های پیوسته اطلاعات به جای تفکیک موضوعات و دیسیپلین­ها از یک­دیگر)“ (میانگین= 60/2)، مهم­ترین عاملی بود که معماران منظر بر آن­ها تأکید داشتند. سایر اصول به ترتیب اولویت عبارتند از: ”استفاده از بهترین تکنولوژی­های ممکن“ (میانگین= 80/1)، و ”نیاز به اهداف مشخص و قابل اندازه­گیری برای هدایت خط­مشی­ها“ (میانگین= 60/1). از دیدگاه معماران، ”نیاز به اهداف مشخص و قابل اندازه­گیری برای هدایت خط­مشی­ها“ (میانگین= 31/2)، ”ایجاد پیوستگی به جای تفکیک (ایجاد شبکه­های پیوسته اطلاعات به جای تفکیک موضوعات و دیسیپلین­ها از یک­دیگر)“ (میانگین= 88/1)، و ”استفاده از بهترین تکنولوژی­های ممکن“ (میانگین= 81/1)، به ترتیب دارای بیش­ترین اهمیت در زمینه پایداری در طراحی محیط هستند.

 

 

 

شکل (8)- میزان اهمیت اصول «جریان اطلاعات» از دیدگاه متخصصان معماری و معماری منظر

Figure 8- The importance of the principles of “Information Flow” from the perspective of architecture and landscape architecture experts

 

نتایج آزمون تحلیل واریانس نشان داد که اختلافات معناداری میان رتبه­بندی متخصصان معماری و معماری منظر نسبت به دو اصل وجود دارد: ”ایجاد پیوستگی به جای تفکیک (ایجاد شبکه­های پیوسته اطلاعات به جای تفکیک موضوعات و دیسیپلین­ها از یک­دیگر)“ (005/0=p و 525/9=F)، و ”نیاز به اهداف مشخص و قابل اندازه­گیری برای هدایت خط­مشی­ها“ (040/0=p و 734/4=F).


جدول 14-آماره­های توصیفی میزان اهمیت اصول «جریان اطلاعات» از دیدگاه متخصصان معماری و معماری منظر

Table 14- Descriptive statistics of the importance of the principles of “Information Flow” from the perspective of architecture and landscape architecture experts

 

 

فراوانی

میانگین

انحراف معیار

ایجاد پیوستگی به جای تفکیک (ایجاد شبکه­های پیوسته اطلاعات به جای تفکیک موضوعات و دیسیپلین­ها از یک­دیگر)

معمار

16

88/1

619/0

معمار منظر

15

60/2

516/0

نیاز به اهداف مشخص و قابل اندازه­گیری برای هدایت خط­مشی­ها

معمار

16

31/2

873/0

معمار منظر

15

60/1

699/0

استفاده از بهترین تکنولوژی­های ممکن

معمار

16

81/1

911/0

معمار منظر

15

80/1

919/0

 

 

جدول 15-نتایج تحلیل واریانس برای مقایسه میزان اهمیت اصول «جریان اطلاعات»

Table 15- Analysis of variance to compare differences between the groups on the “Information Flow” principles

 

df

Mean Square

F

Sig.

ایجاد پیوستگی به جای تفکیک (ایجاد شبکه­های پیوسته اطلاعات به جای تفکیک موضوعات و دیسیپلین­ها از یک­دیگر)

بین گروهی

1

235/3

525/9

005/0

درون گروهی

29

340/0

نیاز به اهداف مشخص و قابل اندازه­گیری برای هدایت خط­مشی­ها

بین گروهی

1

124/3

734/4

040/0

درون گروهی

29

660/0

استفاده از بهترین تکنولوژی­های ممکن

بین گروهی

1

001/0

001/0

973/0

درون گروهی

29

835/0

 

 

 

در مقوله آموزش، اصولی که متخصصان معماری منظر بر آن­ها تأکید داشتند به ترتیب اهمیت عبارتند از: ”افزایش آگاهی محیطی-بوم­شناسی“ (میانگین= 50/4)، ”تکنولوژی به عنوان ابزار و نه هدف“ (میانگین= 00/3)، ”جستجوی سطوح بهینه برای کارکردهای چندوجهی (پاسخ بهینه برای مسایل مختلف) “ (میانگین= 70/2)، ”جستجوی راه­حل­های مشترک برای مسایل (تعمیم­پذیر کردن راه­حل­ها) “ (میانگین= 70/2)، و ”ایجاد زمینه تبادل آزاد و گسترده دانش“ (میانگین= 10/2).

 

 

 

شکل 9- میزان اهمیت اصول «آموزش» از دیدگاه متخصصان معماری و معماری منظر

Figure 9- The importance of the principles of “Education” from the perspective of architecture and landscape architecture experts

جدول 16- آماره­های توصیفی میزان اهمیت اصول آموزش از دیدگاه متخصصان معماری و معماری منظر

Table 16- Descriptive statistics of the importance of the principles of “Education” from the perspective of architecture and landscape architecture experts

 

 

فراوانی

میانگین

انحراف معیار

جستجوی سطوح بهینه برای کارکردهای چندوجهی (پاسخ بهینه برای مسایل مختلف)

معمار

16

38/2

408/1

معمار منظر

15

70/2

059/1

تکنولوژی به عنوان ابزار و نه هدف

معمار

16

25/3

000/1

معمار منظر

15

00/3

563/1

جستجوی راه­حل­های مشترک برای مسایل (تعمیم­پذیر کردن راه­حل­ها)

معمار

16

44/2

548/1

معمار منظر

15

70/2

337/1

افزایش آگاهی محیطی-بوم­شناسی

معمار

16

56/3

209/1

معمار منظر

15

50/4

707/0

ایجاد زمینه تبادل آزاد و گسترده دانش

معمار

16

38/3

586/1

معمار منظر

15

10/2

287/1

 

 

”افزایش آگاهی محیطی-بوم­شناسی“ (میانگین= 56/3)، مهم‌ترین عاملی بود که معماران نیز بر آن تأکید داشتند. سایر اصول به ترتیب اولویت عبارتند از: ”ایجاد زمینه تبادل آزاد و گسترده دانش“ (میانگین= 38/3)، ”تکنولوژی به عنوان ابزار و نه هدف“ (میانگین= 25/3)، ”جستجوی راه­حل­های مشترک برای مسایل (تعمیم­پذیر کردن راه­حل­ها) “ (میانگین= 44/2)، و ”جستجوی سطوح بهینه برای کارکردهای چندوجهی (پاسخ بهینه برای مسایل مختلف) “ (میانگین= 38/2).

نتایج آزمون تحلیل واریانس یک­طرفه نشان داد که اختلافات آماری معناداری میان اولویت­بندی متخصصان معماری و معماری منظر نسبت به دو عامل وجود دارد: ”افزایش آگاهی محیطی-بوم­شناسی“ (036/0=p و 910/4=F)، و ”ایجاد زمینه تبادل آزاد و گسترده دانش“ (043/0=p و 560/4=F).


 

جدول 17- نتایج تحلیل واریانس برای مقایسه میزان اهمیت اصول آموزش

Table 17- Analysis of variance to compare differences between the groups on the “Education” principles

 

df

Mean Square

F

Sig.

جستجوی سطوح بهینه برای کارکردهای چندوجهی (پاسخ بهینه برای مسایل مختلف)

بین گروهی

1

650/0

391/0

537/0

درون گروهی

29

660/1

تکنولوژی به عنوان ابزار و نه هدف

بین گروهی

1

385/0

249/0

622/0

درون گروهی

29

542/1

جستجوی راه­حل­های مشترک برای مسایل (تعمیم­پذیر کردن راه­حل­ها)

بین گروهی

1

424/0

196/0

662/0

درون گروهی

29

168/2

افزایش آگاهی محیطی-بوم­شناسی

بین گروهی

1

409/5

910/4

036/0

درون گروهی

29

102/1

ایجاد زمینه تبادل آزاد و گسترده دانش

بین گروهی

1

004/10

560/4

043/0

درون گروهی

29

194/2


 

 

بحث و نتیجه­گیری

 

با توجه به اهمیت انسان به عنوان هدف توسعه از یک سو و محیط‌زیست به عنوان بستر فعالیت انسانی از سوی دیگر، موضوع داشتن حق محیط زیستی سالم برای نسل فعلی و آینده موضوعیت یافت. وجود هشت زمینه اصلی 1) رابطه انسان و طبیعت، 2) محدودیت (زیستی و انسانی)، 3) محافظت، 4) مکان، 5) تنوع (زیستی و انسانی)، 6) رابطه متقابل (محیطی، اجتماعی و اقتصادی در همه مقیاس‌ها)، 7) جریان اطلاعات و 8) آموزش، برای دست­یابی به پایداری محیطی قابل­تشخیص است. مطالعه تطبیقی داده­ها نشان می­دهد ترتیب قرارگیری مولفه­ها در مواردی، مشابه یک­دیگر نیست. در مقوله رابطه انسان-طبیعت، میان رتبه­بندی متخصصان معماری و معماری منظر نسبت به سه عامل”توجه به ارزش ذاتی موجودات فارغ از کاربرد و اهداف انسان“، ”احترام به زمین و تنوع آن“ و ”پیروی طراحی از قوانین طبیعت“ اختلافات معناداری وجود دارد. در مقوله محدودیت، در میزان اهمیت دو اصل ”استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر“ و ”هماهنگی الگوهای تولید، مصرف و تولید مجدد بر اساس توان باززایندگی زمین“ از دیدگاه متخصصان معماری و معماری منظر تفاوت وجود دارد.

در مقوله محافظت، تأکید اصلی متخصصان معماری منظر بر روی محافظت از فرآیندهای بوم­شناسانه بوده و متخصصان معماری به اصل کاهش یا حذف اتلاف مواد و انرژی توجه عمده­ای داشته­اند. این اختلاف می­تواند ناشی از تفاوت ماهیت بین دو رشته تخصصی باشد. در مقوله مکان، میان رتبه­بندی متخصصان معماری و معماری منظر نسبت به دو اصل ”انتخاب راه­حل­های طراحی از پتانسیل­های مکان“ و ”انعکاس شرایط مناطق زیستی در طراحی“ اختلافات معناداری وجود دارد.

در مقوله تنوع، در میزان اهمیت سه اصل ”ارزش قایل شدن برای تفاوت فرهنگ­ها“، ”محافظت و بازگرداندن تنوع زیستی و فرآیندهای طبیعی“ و ”محافظت و حفظ ساختارها و عمل‌کردهای محلی“ از دیدگاه متخصصان معماری و معماری منظر تفاوت وجود دارد. تأکید اصلی متخصصان معماری بر روی ارزش قایل شدن برای تفاوت فرهنگ­ها بوده و متخصصان معماری منظر بر اصل محافظت و بازگرداندن تنوع زیستی و فرآیندهای طبیعی و محافظت و حفظ ساختارها و عمل­کردهای محلی توجه عمده­ای داشته­اند.

نتایج تحقیق نشان داد که در مقوله رابطه متقابل، اختلافات معناداری میان رتبه­بندی متخصصان معماری و معماری منظر نسبت به دو اصل ”رابطه متقابل اقتصاد، سلامت، آزادی و عدالت در سطح جهانی“ و ”وارد نمودن مسایل محیطی در تمام سطوح تصمیم‌گیری“ وجود دارد. در مقوله جریان اطلاعات، ”ایجاد پیوستگی به جای تفکیک (ایجاد شبکه­های پیوسته اطلاعات به جای تفکیک موضوعات و دیسیپلین­ها از یک‌دیگر)“، مهم­ترین عاملی بود که معماران منظر بر آن­ها تأکید داشتند. از دیدگاه معماران، ”نیاز به اهداف مشخص و قابل اندازه­گیری برای هدایت خط­مشی­ها“، دارای بیش­ترین اهمیت در زمینه پایداری در طراحی محیط می­باشد. در مقوله آموزش، ”افزایش آگاهی محیطی-بوم­شناسی“، مهم­ترین عاملی بود که معماران و معماران منظر بر آن تأکید داشتند. آموزش محیطی به شناسایی ارزش­ها و توضیح مفاهیم برای درک و شناخت وابستگی­های میان انسان، فرهنگ و محیط‌زیست پیرامون او می­پردازد. آگاه­سازی و نهادینه کردن این مقوله در فرهنگ و رفتارهای اجتماعی بسیار مهم و چشم­گیر می­باشد. هم­چنین اختلافات آماری معناداری میان اولویت­بندی متخصصان معماری و معماری منظر نسبت به عامل ”ایجاد زمینه تبادل آزاد و گسترده دانش“ وجود دارد. روش­های نوین آموزش و انتقال اطلاعات و آشنایی با روش­های ترویج این دانش در سطح محلی و ملی برای آگاهی افراد اهمیت اساسی دارد. می­توان این نکته را بیان داشت که از دیدگاه متخصصان، عوامل تأثیرگذار مقوله­های پایداری، با درجات متفاوتی از اهمیت، می­توانند در برنامه­ریزی و طراحی محیط به کار گرفته شوند.

Reference

1-     Dehkhoda, A. A., 2011. Persian encyclopedia of Dehkhoda. Iran: Tehran University Publication.

2-     Soanes, C. and Stevenson, A. 2008. Concise Oxford English Dictionary. Clarendon Press.

3-     Edwards, A. R., 2005. The sustainability revolution: portrait of a paradigm shift. Gabriola, BC: New Society Publishers.

4-     WCED. 1987. Our common future. Oxford; New York: Oxford University Press.

5-     Benson, J., 2013. Environmental Ethics: An introduction with readings. Routledge.

6-     Bass, S. and Dalal-Clayton, B., 2012. Sustainable development strategies: a resource book. Routledge.

7-     Klumpp, M., de Leeuw, S., Regattieri, A. and de Souza, R., 2015. Humanitarian Logistics and Sustainability. Springer.

8-     Whitehead, M., 2007. Spaces of sustainability: geographical perspectives on the sustainable society. London; New York: Routledge.

9-     Williams, D. E., 2007. Sustainable design: ecology, architecture, and planning. Hoboken: Wiley.

10-  Rodríguez, S. I., Roman, M. S., Sturhahn, S. and Terry, E. H., 2002. Sustainability assessment and reporting for the University of Michigan's Ann Arbor campus. Master Thesis of Science in Natural Resources and Environment. University of Michigan.

11-  Naess, A. and Sessions, G., 1995. Platform Principles of the Deep Ecology Movement. In A. R. Drengson & Y. Inoue (Eds.), The deep ecology movement : an introductory anthology (pp. 49-53). Berkeley, Calif. North Atlantic Books.

12-  Wege, P. M., 2006. The Earth charter preamble. Grand Rapids, Mich. Wege Foundation.

13-  Lyle, J. T., 1994. Regenerative design for sustainable development. New York: John Wiley.

14-  Todd, N. J. and Todd, J., 1994. From eco-cities to living machines: principles of ecological design. Berkeley, Calif. North Atlantic Books.

15-  Van der Ryn, S. and Cowan, S., 1996. Ecological design. Washington, D.C. Island Press.

16-  McHarg, I. L., 1992. Design with Nature. New York: John Wiley & Sons.

17-  Orr, D. W., 2002. The nature of design: ecology, culture, and human intention. Oxford; New York: Oxford University Press.

18-  McDonough, W. and Braungart, M., 2010. Cradle to cradle: Remaking the way we make things. MacMillan.

19-  Mehta, M. D. and Ouellet, É., 1995. Environmental sociology: theory and practice. North York, Ont. Captus Press.

20-  Milton, K., 1993. Environmentalism: the view from anthropology. London; New York: Routledge.

21-  Thayer, R. L., 1994. Gray world, green heart: Technology, nature, and sustainable landscape. New York: Wiley.

22-  MPEQB, Minnesota Planning Environmental Quality board. 1998. Investing In Minnesota’s future: an agenda for sustaining our quality of life.

23-  Mahmoudi, H., and Veisi, H., 2005. An Environmental Extension and Education Approach to Primary Environmental Care. Environmental Sciences, 8, pp. 57-64.

24-  Eltyaminia, R. and Hosseini, A., 2015. Hegemonic worldview and its relationship with environmental Crises in the world. Journal of Human and Environment, 13 (2), pp. 77-92.

25-  Karimi Pour Zarei, A. A., Babaie Semiromi, F. and Yousefi, H., 2013. Investigation the Role of Environmental Instructions in Reduction the Use of polyethylene Material (Case study: District 9 of Tehran). Journal of Environmental Education & Sustainable Development, 1 (4), pp. 58-68.

26-  Devall, B. and Sessions, G. 1985. Deep ecology. Salt Lake City: Gibbs Smith.

27-  Resource Renewal Institute. 2001. The Netherlands National Environmental Policy Plan. Retrieved 27, Dec, 2009 http://www.rri.org/greenplans_netherlands.html

28-  Thompson, I. 2007. The ethics of sustainability. Landscape and sustainability (pp. 16-37). New York: Routledge.

29-  Linstone, H. A. and Turoff, M., 2002. The Delphi method: Techniques and application [on-line]. Available: http://is.njit.edu/pubs/delphibook/.

30-  Stone Fish, L. and Busby, D. M., 2005. The Delphi method. In D.H. Sprenkle and F.P. Piercy (Eds.), Research Methods in Family Therapy. (2nd Edition), (pp. 238-253), New York: Guilford Press.

31-  Jenkins, D. A. and Smith, T. E., 1994. Applying Delphi methodology in family therapy research. Contemporary Family Therapy, 16 (5), pp. 411-430.

32-  Norouzian-Maleki, S., Bell, S., Hosseini, S. B. and Faizi, M., 2015. Developing and testing a framework for the assessment of neighbourhood liveability in two contrasting countries: Iran and Estonia. Ecological Indicators, 48, pp. 263-271.

 

 

 

 



1- استادیار گروه معماری منظر، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران.

2- استادیار گروه معماری منظر، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران. * (مسوول مکاتبات)

1- Assistant Professor, Department of Landscape Architecture, Faculty of Architecture and Urban Planning, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.

2- Assistant Professor, Department of Landscape Architecture, Faculty of Architecture and Urban Planning, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran. * (Corresponding Author)

1-Rachel Carson

2-Arne Naess

3-Anthropocentric

4-Non-anthropocentric

[9]- روش دلفی در سال 1953، توسط تی جی گوردون، اولاف هلمر و نورمن دالکی به منظور ساختاردهی به فرآیند ارتباط گروهی برای حل یک مشکل ابداع شد.

1-Delphi Technique

1-     Dehkhoda, A. A., 2011. Persian encyclopedia of Dehkhoda. Iran: Tehran University Publication.

2-     Soanes, C. and Stevenson, A. 2008. Concise Oxford English Dictionary. Clarendon Press.

3-     Edwards, A. R., 2005. The sustainability revolution: portrait of a paradigm shift. Gabriola, BC: New Society Publishers.

4-     WCED. 1987. Our common future. Oxford; New York: Oxford University Press.

5-     Benson, J., 2013. Environmental Ethics: An introduction with readings. Routledge.

6-     Bass, S. and Dalal-Clayton, B., 2012. Sustainable development strategies: a resource book. Routledge.

7-     Klumpp, M., de Leeuw, S., Regattieri, A. and de Souza, R., 2015. Humanitarian Logistics and Sustainability. Springer.

8-     Whitehead, M., 2007. Spaces of sustainability: geographical perspectives on the sustainable society. London; New York: Routledge.

9-     Williams, D. E., 2007. Sustainable design: ecology, architecture, and planning. Hoboken: Wiley.

10-  Rodríguez, S. I., Roman, M. S., Sturhahn, S. and Terry, E. H., 2002. Sustainability assessment and reporting for the University of Michigan's Ann Arbor campus. Master Thesis of Science in Natural Resources and Environment. University of Michigan.

11-  Naess, A. and Sessions, G., 1995. Platform Principles of the Deep Ecology Movement. In A. R. Drengson & Y. Inoue (Eds.), The deep ecology movement : an introductory anthology (pp. 49-53). Berkeley, Calif. North Atlantic Books.

12-  Wege, P. M., 2006. The Earth charter preamble. Grand Rapids, Mich. Wege Foundation.

13-  Lyle, J. T., 1994. Regenerative design for sustainable development. New York: John Wiley.

14-  Todd, N. J. and Todd, J., 1994. From eco-cities to living machines: principles of ecological design. Berkeley, Calif. North Atlantic Books.

15-  Van der Ryn, S. and Cowan, S., 1996. Ecological design. Washington, D.C. Island Press.

16-  McHarg, I. L., 1992. Design with Nature. New York: John Wiley & Sons.

17-  Orr, D. W., 2002. The nature of design: ecology, culture, and human intention. Oxford; New York: Oxford University Press.

18-  McDonough, W. and Braungart, M., 2010. Cradle to cradle: Remaking the way we make things. MacMillan.

19-  Mehta, M. D. and Ouellet, É., 1995. Environmental sociology: theory and practice. North York, Ont. Captus Press.

20-  Milton, K., 1993. Environmentalism: the view from anthropology. London; New York: Routledge.

21-  Thayer, R. L., 1994. Gray world, green heart: Technology, nature, and sustainable landscape. New York: Wiley.

22-  MPEQB, Minnesota Planning Environmental Quality board. 1998. Investing In Minnesota’s future: an agenda for sustaining our quality of life.

23-  Mahmoudi, H., and Veisi, H., 2005. An Environmental Extension and Education Approach to Primary Environmental Care. Environmental Sciences, 8, pp. 57-64.

24-  Eltyaminia, R. and Hosseini, A., 2015. Hegemonic worldview and its relationship with environmental Crises in the world. Journal of Human and Environment, 13 (2), pp. 77-92.

25-  Karimi Pour Zarei, A. A., Babaie Semiromi, F. and Yousefi, H., 2013. Investigation the Role of Environmental Instructions in Reduction the Use of polyethylene Material (Case study: District 9 of Tehran). Journal of Environmental Education & Sustainable Development, 1 (4), pp. 58-68.

26-  Devall, B. and Sessions, G. 1985. Deep ecology. Salt Lake City: Gibbs Smith.

27-  Resource Renewal Institute. 2001. The Netherlands National Environmental Policy Plan. Retrieved 27, Dec, 2009 http://www.rri.org/greenplans_netherlands.html

28-  Thompson, I. 2007. The ethics of sustainability. Landscape and sustainability (pp. 16-37). New York: Routledge.

29-  Linstone, H. A. and Turoff, M., 2002. The Delphi method: Techniques and application [on-line]. Available: http://is.njit.edu/pubs/delphibook/.

30-  Stone Fish, L. and Busby, D. M., 2005. The Delphi method. In D.H. Sprenkle and F.P. Piercy (Eds.), Research Methods in Family Therapy. (2nd Edition), (pp. 238-253), New York: Guilford Press.

31-  Jenkins, D. A. and Smith, T. E., 1994. Applying Delphi methodology in family therapy research. Contemporary Family Therapy, 16 (5), pp. 411-430.

32-  Norouzian-Maleki, S., Bell, S., Hosseini, S. B. and Faizi, M., 2015. Developing and testing a framework for the assessment of neighbourhood liveability in two contrasting countries: Iran and Estonia. Ecological Indicators, 48, pp. 263-271.