ارزیابی توان اکولوژیکی به منظور توسعه جنگل با استفاده از AHP (مطالعه موردی، حوزه آبخیز ارنگه، استان البرز)

نوع مقاله: مستخرج از پایان نامه

نویسندگان

1 سمت ندارم

2 -دانشیار محیط زیست دانشگاه پیام نور -مدیر گروه محیط زیست و منابع طبیعی دانشگاه پیام نور مرکز تهران شرق

3 استادیار پژوهش، مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

10.22034/jest.2019.17176.2601

چکیده

زمینه و هدف: با توجه به روند تخریب جنگلهای طبیعی و افزایش جمعیت انسانی و نیاز روز افزون به خدمات جنگلها، توسعه جنگل و جنگلکاری امری اجتناب ناپذیر خواهد بود. جهت اجرای این مهم می بایست قبل از هر گونه اجرای پروژه جنگلکاری نسبت به مکان یابی مناطق مستعد و ارزیابی توان اکولوژیکی منطقه اقدام نمود. این تحقیق با هدف ارزیابی توان اکولوژیک حوزه آبخیز ارنگه و مکانیابی عرصه های مناسب برای جنگلکاری صورت گرفته است.
روش بررسی: با توجه به هدف تحقیق، معیارهای زیست محیطی اثر گذار در ارزیابی توان منطقه، شامل عوامل فیزیکی (شامل فیزیوگرافی و توپوگرافی، اقلیم وآب وهوا، خاک، زمین و هیدرولوژی) و عوامل زیستی (پوشش گیاهی) شناسایی شدند، سپس اطلاعات منطقه شامل گزارشات و نقشه ها جمع آوری و تولید گردید. در مرحله بعد با رویهم گذاری و تلفیق لایه های اطلاعاتی واحد همگن تولید و با استفاده از منطق بولین، اراضی با محدودیت مطلق و دائمی از روند ارزیابی حذف شدند. در نهایت 108 واحد بدون محدودیت جهت ارزیابی شناسایی گردید. سپس وزن شاخصهای اصلی به روش AHP و از طریق مقایسه زوجی نظرات کارشناسی تعیین شدند. ارزشهای کیفی شاخصهای اصلی با استفاده از مقیاس دو قطبی فاصله ای، به صورت کمی در آمده سپس ارزش نهایی هر واحد همگن توسط SAW محاسبه گردید.
یافته: به این ترتیب قابلیتهای اراضی برای جنگلکاری در سه طبقه عالی به مساحت 9.5 هکتار و طبقه خوب به مساحت 1015.9 هکتار و طبقه متوسط به مساحت 578.5 هکتار کلاسه بندی گردید. در نهایت، نقشه توان اکولوژیک برای توسعه جنگل در منطقه تولیدگردید.
بحث و نتیجه گیری: میتوان به این نتیجه رسید که کلا در 15% از عرصه قابلیت توسعه داریم. پس میتوان گفت که در مساحت کمی از کل عرصه قابلیت توسعه جنگل داریم، و در آن قسمت هم توان اکولوژیکی عرصه در شرایط نسبتا مناسبی قرار دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات