نقش جریانات باد بر منشأ غلظت گاز گلخانه‌ای دی‌اکسید‌کربن در مقیاس استانی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه تربیت مدرس

10.22034/jest.2019.24708.3387

چکیده

زمینه و هدف: امروزه یکی از مهم‌ترین مشکلاتی که جهان با آن روبه‌رو شده افزایش تغییر آب و هوای جهانی به علت انتشار بیش از حد گازهای گل‌خانه‌ای می‌باشد. گاز دی‌اکسیدکربن به عنوان مهم‌ترین گاز گل‌خانه‌ای و اولین عامل در تغییر اقلیم شناخته شده است. عوامل مختلفی از جمله توپوگرافی، بارندگی، جریانات هوا و وجود باد از عوامل مهم در پخش، رقیق کردن و جابه‌جای گازهای گل‌خانه‌ای موجود در اتمسفر محسوب می‌شوند.
روش بررسی: در مطالعه حاضر با استفاده از داده‌های سرعت باد ECMWF و داده های دی‌اکسید‌کربن ماهواره GOSAT به صورت تخصصی به بررسی نقش باد در پی‌بردن به منابع محلی یا منطقه‌ای انتشار گاز دی‌اکسید‌کربن و هم‌چنین پی‌بردن به منابع احتمالی انتشار این گاز در مقیاس استانی پرداخته شد.
یافته‌ها: . بیش‌ترین تجمع گاز گل‌خانه‌ای دی اکسید کربن در هر دو فصل سرد و گرم در منطقه جنوب و جنوب شرق ایران قرار دارد. البته گستره پراکندگی و غلظت بالاتر این گاز در فصل زمستان بیش‌تر از فصل تابستان است. نتایج نشان داد که به طور عمده در اکثر استان‌های ایران منابع محلی عامل افزایش انتشار غلظت گاز دی‌اکسید‌کربن موجود در جو در فصل زمستان می‌باشد.
بحث و نتیجه‌گیری: بالا بودن غلظت گاز دی‌اکسید‌کربن در فصل زمستان می‌تواند نشان‌دهنده مصرف بیش‌تر سوخت‌های فسیلی برای گرمایش نسبت به فصل تابستان و عدم انجام فرایند فتوسنتز توسط گیاهان در فصل سرد باشد. در صورتی‌که در فصل تابستان مطابق با موقعیت جغرافیایی استان‌های مورد مطالعه نقش منابع منطقه‌ای در انتشار دی‌اکسید‌کربن بیش‌تر از منابع محلی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها