سنجش سطح پایداری در فعالیت‌های کارآفرینانه کشاورزی استان کرمانشاه

نوع مقاله: مستخرج از پایان نامه

نویسندگان

1 کارشناس‌ارشد مدیریت کارآفرینی، دانش آموخته دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران *(مسوول مکاتبات)

2 استادیار،گروه ترویج و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3 استادیار، گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

4 معاون پارک علم وفناوری کرمانشاه

10.22034/jest.2019.25946.3489

چکیده

چکیده
زمینه: بررسی و شناخت وضعیت و تنگناهای توسعه‌ی فعالیت­های کارآفرینانه به لحاظ پایداری، از‌جمله مسایلی است که امروزه در برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری کسب‌ و کارهای کارآفرینانه مورد توجه قرار گرفته است.
هدف: پژوهش حاضر با هدف سنجش سطح پایداری در فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی در استان کرمانشاه انجام شد.
روش بررسی: این تحقیق از نوع کاربردی و روش انجام آن توصیفی ـ پیمایشی است. به منظور جمع­آوری داده­های مورد نیاز از دو روش اسنادی و میدانی (پرسش نامه) استفاده شد که روایی محتوایی آن توسط تعدادی از کارشناسان و اساتید گروه کشاورزی و کارآفرینی دانشگاه رازی کرمانشاه مورد بررسی، اصلاح و تایید قرار گرفت. ضریب اعتبار پرسشنامه کارآفرینان کشاورزی و کارشناسان 72/0 و 82/0 به دست آمد. سطح تحلیل پژوهش فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی و واحد تحلیل کارآفرینان کشاورزی (72) و کارشناسان و متخصصان (27) است. برای تجزیه و تحلیل داده­ها از روش­های آماری و الگوی ISDM استفاده شده است.
یافته­ها: واحدهای کارآفرینی استان کرمانشاه به دلیل رعایت کردن شاخص‌های مهمی مانند توجه به منابع طبیعی، استفاده از دانش بومی، استفاده از سموم کم، مشارکت و همکاری، ارتباط با مراکز مشاوره، وابستگی به کمک و یارانه دولتی و آگاهی نداشتن خریداران از محصولات در حالت نسبتاً پایدار قرار گرفته‌اند. بر اساس نتایج به ‌دست آمده از شاخص ترکیبی کل، از میان 72 واحد کارآفرینی بررسی شده، 14 واحد در حالت ناپایدار، 22 واحد نسبتاً ناپایدار، 23 واحد نسبتاً پایدار و 13 واحد در حالت پایدار قرار دارند.
بحث و نتیجه گیری: نتایج به دست آمده نشان می­دهند که توسعه فعالیت­های کارآفرینانه در فعالیت­های کشاورزی مطالعه شده در مجموع در سطح نسبتاً پایداری قرار دارند که بین ابعاد بررسی شده، بعد اقتصادی و اجتماعی به ترتیب بهترین و بدترین وضعیت پایداری را دارند.  

کلیدواژه‌ها


 

 

 

 

 

علوم و تکنولوژی محیط زیست، دورهبیست و یکم، شماره شش، شهریورماه 98

                                        

 

سنجش سطح پایداری در فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی استان کرمانشاه

 

 

تهمینه احسانی­فر [1] *

Tahmineh.ehsanifar@gmail.com

فرحناز رستمی[2]

نادر نادری[3]

شهاب خوش­خوی[4]

 

تاریخ دریافت:17/1/96

تاریخ پذیرش:7/3/96

 

چکیده

زمینه: بررسی و شناخت وضعیت و تنگناهای توسعه‌ی فعالیت­های کارآفرینانه به لحاظ پایداری، از‌جمله مسایلی است که امروزه در برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری کسب‌ و کارهای کارآفرینانه مورد توجه قرار گرفته است.

هدف: پژوهش حاضر با هدف سنجش سطح پایداری در فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی در استان کرمانشاه انجام شد.

روش بررسی: این تحقیق از نوع کاربردی و روش انجام آن توصیفی ـ پیمایشی است. به منظور جمع­آوری داده­های مورد نیاز از دو روش اسنادی و میدانی (پرسش نامه) استفاده شد که روایی محتوایی آن توسط تعدادی از کارشناسان و اساتید گروه کشاورزی و کارآفرینی دانشگاه رازی کرمانشاه مورد بررسی، اصلاح و تایید قرار گرفت. ضریب اعتبار پرسشنامه کارآفرینان کشاورزی و کارشناسان 72/0 و 82/0 به دست آمد. سطح تحلیل پژوهش فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی و واحد تحلیل کارآفرینان کشاورزی (72) و کارشناسان و متخصصان (27) است. برای تجزیه و تحلیل داده­ها از روش­های آماری و الگوی ISDM استفاده شده است.

یافته­ها: واحدهای کارآفرینی استان کرمانشاه به دلیل رعایت کردن شاخص‌های مهمی مانند توجه به منابع طبیعی، استفاده از دانش بومی، استفاده از سموم کم، مشارکت و همکاری، ارتباط با مراکز مشاوره، وابستگی به کمک و یارانه دولتی و آگاهی نداشتن خریداران از محصولات در حالت نسبتاً پایدار قرار گرفته‌اند. بر اساس نتایج به ‌دست آمده از شاخص ترکیبی کل، از میان 72 واحد کارآفرینی بررسی شده، 14 واحد در حالت ناپایدار، 22 واحد نسبتاً ناپایدار، 23 واحد نسبتاً پایدار و 13 واحد در حالت پایدار قرار دارند.

بحث و نتیجه گیری: نتایج به دست آمده نشان می­دهند که توسعه فعالیت­های کارآفرینانه در فعالیت­های کشاورزی مطالعه شده در مجموع در سطح نسبتاً پایداری قرار دارند که بین ابعاد بررسی شده، بعد اقتصادی و اجتماعی به ترتیب بهترین و بدترین وضعیت پایداری را دارند.  

واژههایکلیدی: توسعه پایدار، فعالیت کارآفرینی، کارآفرینی پایدار، کشاورزی پایدار.

 

J. Env. Sci. Tech., Vol 21, No.6,August, 2019

 

 

 

 

 

 


Assessing the Level of Sustainability in Agricultural Entrepreneurial Activities of Kermanshah Province

 

Tahmineh Ehsanifar [5] *

Tahmineh.ehsanifar@gmail.com

Farahnaz Rostami[6]

Nader Naderi[7]

Shahab khoshkhouy[8]

 

Admission Date:May 28, 2017

Date Received: April 6, 2017

 

Abstract

Background and Objective: Examining and identifying the conditions and bottlenecks in the sustainable development of entrepreneurial units are one of the most important issues of today’s planning and policy on entrepreneurial business. According to this point this study aimed to investigate the level of sustainability in agricultural entrepreneurial activities in Kermanshah province.

Method: This research is an applied and descriptive-survey way of doing it. In order to collect the required data, the two methods of documentary and field (questionnaire) were used. Content validity was evaluated, approved and modified by a group of experts and professors from the Razi University in Kermanshah Department of Agriculture and Entrepreneurship. The validity coefficient for agricultural entrepreneurs and experts questionnaires were calculated, 0.72 and 0.82, respectively.

Discussion and Conclusions: The analysis level of entrepreneurial research activity and Analysis Unit and agricultural entrepreneur’s analysis unit was 72 and professionals was 27. To analyze the data, the statistical method and pattern ISDM is used. The results show that the development of entrepreneurial activities in agricultural activities is relatively in a stable level and among the investigated dimensions, economic and social dimensions had the best and the worst stability respectively.

 

Keywords: Sustainable Development, entrepreneurial activities, sustainable entrepreneurship, Sustainable agriculture

 

 

مقدمه


از دهه 1970 توسعه پایدار به عنوان یک هدف اجتماعی وسیع با تمرکز بر ضرورت تلفیق و پیگیری رفاه انسانی همراه با توقف تخریب محیط زیست مطرح شده است. بحث اصلی توسعه پایدار این است که منابع طبیعی محدود است و تامین رفاه انسانی باید  در قالب این محدودیت­ها صورت گیرد. هر چند بهره­برداری از منابع تجدیدپذیر در توسعه پایدار محدود نشده است اما بهره­برداری از منابع غیرقابل تجدید باید به نحوی کاهش یابد که سهم نسل آینده را حفظ کند. این جنبه­های بین نسلی توسعه پایدار باعث پیوند اهداف اجتماعی، اقتصادی و محیط­زیستی شده و چالش­های مختلفی را ایجاد کرده است. در واقع در فرآیند توسعه پایدار کسب و کارها باید برای اهداف محیط­زیستی و اجتماعی در مقابل اهداف اقتصادی اهمیت یکسانی قایل شوند. هر چند پیش از این اقتصاد و محیط­زیست به عنوان دو جنبه­ای رقابت­کننده با یکدیگر شناخته می­شدند

 به نحوی رشد اقتصادی بدون تخریب محیط­زیست امکان­پذیر نبود اما در قالب توسعه پایدار فرصت­های اقتصادی باید به نحوی  سازگار با دو هدف دیگر توسعه یابد (1). با توجه به اهمیت موضوع توسعه پایدار سعی شده است تا به این موضوع در حوزه فعالیت­های کارآفرینی نیز پرداخته شود، چرا که توسعه پایدار در سیاست‌های مربوط به فعالیت‌های کارآفرینی یک مفهوم چالشی و تاثیرگذار می‌باشد و هرچه یک فعالیت کارآفرینی از منابع تجدید ناپذیر بیش­تر استفاده کند و بر اکوسیستم تاثیر مخرب بیش­تری بگذارد، از مفهوم توسعه پایدار فاصله بیش­تری می‌گیرد.

یکی از مهم‌ترین بخش‌هایی که توسعه پایدار در آن از اهمیت به‌سزایی برخوردار است (2)، بخش فعالیت‌های کارآفرینی کشاورزی می‌باشد. کشاورزان یکی از مهم­ترین کنش­گران در اقتصاد کشورهای در حال توسعه به شمار می­آیند کشورهای جهان سوم یا در حال توسعه، دنیایی از بیکاری مزمن، عقب ماندگی، فقر اقتصادی و فرهنگی هستند و در مفهوم کلی می‌توان گفت: "توسعه نیافتگی" گریبان­گیر این کشورها شده است (3). با توجه به مطالب گفته شده، کارآفرینان به خصوص کارآفرینان کشاورزی برای حل این مشکلات به دنبال نوآوری‌هایی هستند که محصولات و خدمات پایداری را تولید کنند (4)، تا بتوانند به سمت توسعه پایدار حرکت کنند چرا که حرکت به سمت توسعه پایدار نیازمند نوآوری پایدار می‌باشد (5) و کارآفرینان با ایجاد نوآوری و ارتباط آن با اهداف زیست‌محیطی، اثرات مثبت اجتماعی و اقتصادی کارآفرینی پایدار را شکل می‌دهند (6). فعالیت‌های پایدار کارآفرینی، به فعالیت‌هایی گفته می‌شود که خسارت‌های زیست محیطی را کاهش می‌دهند و مسؤولیت‌های اجتماعی را می‌پذیرند و امکان تولید کالاهای متناسب با محیط زیست را فراهم می‌کنند. دیدگاه کارآفرینی پایدار بیان­گر این است که چطور رهیافت‌های مرسوم کارآفرینی می‌تواند نیازهای اکولوژیکی و انسانی از قبیل؛ نیاز به آب تصفیه شده، خدمات بهداشتی، غذای سالم را تامین کند. در واقع این دیدگاه بیان می‌کند که تامین رضایت بخش نیازهای مربوط به کیفیت زندگی اجتماعی، منبع وسیعی از فرصت‌ها را ایجاد می‌کند. چنین شیوه‌ای از مشارکت کارآفرینی در مسیر توسعه پایدار منجر به بازی برد ـ برد برای کارآفرینان از یک سو و جامعه و محیط زیست از سوی دیگر می‌شود (7). از سوی دیگر، موضوع اصلی کارآفرینی پایدار شامل این مسأله می‌باشد که کارآفرینان چگونه در حفظ عوامل اقتصادی، زیست ­محیطی، اجتماعی و فرهنگی می‌توانند فعالیت داشته باشند تا به یک فعالیت کارآفرینانه نوآور و خلاق، ریسک­پذیر و سودآور برسند. لذا کارآفرینی پایدار در راستای بهره‌برداری از فرصت‌های خلاقانه برای کسب منافع اقتصادی، عدالت در جامعه، کیفیت محیط زیست و حفظ فرهنگ است (5). کارآفرینی پایدار می‌تواند با بهروری بیش­تر از منابع منجر به کاهش ریسک و خطرات زیست محیطی، کاهش ضایعات و تضمین کیفیت اجتماعی شود (8). با توجه به مطالب گفته شده و اهمیت کارآفرینی پایدار و اثرات مثبتی که بر جامعه دارد و هم‌چنین کمبود دانش در خصوص پایداری فعالیت‌های کارآفرینانه لزوم توجه به این مساله احساس می‌شود. بنابراین در این پژوهش سعی شده است که به مساله پایداری با تاکید بر فعالیت‌های کارآفرینانه کشاورزی استان کرمانشاه پرداخته شود، چرا که بسیاری از مشکلات فعالیت‌های کارآفرینی این استان به دلیل رعایت نکردن شاخص‌های پایداری می‌باشد. همان­طور که گزارشات پارک علم و فناوری استان کرمانشاه نشان می‌دهد؛ 9/51 درصد فعالیت‌های کارآفرینی به دلیل رعایت نکردن شاخص‌های اقتصادی مانند؛ حمایت نشدن از طرف جهاد کشاورزی، نداشتن امکانات مالی برای تأسیس شرکت یا خریداری زمین و عدم بازپرداخت اقساط وام فعالیت های کارآفرینی غیرفعال شده­اند. هم‌چنین 6/32 درصد فعالیت‌های کارآفرینی شاخص‌های اجتماعی را رعایت نکردند که از جمله این شاخص‌ها می‌توان به؛ نداشتن گروه کاری مناسب و متخصص، مهاجرت، ازدواج و از هم‌‌ پاشیده شدن گروه کاری اشاره کرد و 3/15 درصد فعالیت‌های کارآفرینی هم به دلیل رعایت نکردن شاخص های اقتصادی مانند؛ خشک­سالی و نرسیدن آب کافی، نبود بذر مناسب کشاورزی و وجود آفت‌ها در سطح مزرعه دچار شکست شده‌اند (9). بنابراین گام برداشتن در مسیر توسعه پایدار فعالیت­های کارآفرینانه نیازمند درک و شناخت جامعی از وضعیت پایداری این فعالیت­ها است. نداشتن شناخت کافی از وضعیت پایداری فعالیت­های کارآفرینانه می­تواند منجر به تشدید آثار و پیامدهای نامطلوب اکولوژیکی، اقتصادی و اجتماعی شود و بیش از پیش آینده توسعه فعالیت­های کارآفرینی را با چالش و مشکلات متعدد رو­به­رو سازد. بنابراین، آگاهی از وضعیت پایداری این فعالیت­ها و ابعاد آن در این مناطق الزامی و اجتناب­ناپذیر می­نماید و می­تواند راهنمای مؤثری پیش­روی برنامه­ریزان و دست­اندرکاران این حوزه باشد. هدف اصلی پژوهش حاضر این است که، فعالیت­های کارآفرینانه استان کرمانشاه در چه سطحی از پایداری قرار دارند؟

اصطلاح کارآفرینی پایدار یک مفهوم در پیوند توسعه پایداری به کارآفرینی است. کارآفرینی پایدار به عنوان یک اصطلاح جمعی برای کارآفرینی محیط­زیست، کارآفرینی سبز و کارآفرینی اجتماعی در نظر گرفته می­شود (10). با توجه به این­که، شرایط این نوع کارآفرینی با هم در تداخل است شناسایی آن دشوار است (1). در بررسی کارآفرینی پایدار، بیش­تر مطالعات بر کارآفرینی زیست محیطی تمرکز دارد(10- 16). آبراهامسون (2007) در تعریف کارآفرینی پایدار بیان می­کند که مفهوم آن بر سه بعد تکیه دارد: الف: جستجوکردن، پیدا کردن و ایجاد نوآوری برای حل مشکلات مربوط به پایداری، ب: کشف راه­حل براساس سازمان­دهی خلاق، ج: ایجاد ارزش­گذاری پایداری و احترام به محیط­زیست (17). اونیل و همکاران (2009) توضیح می­دهند که کارآفرینی پایدار روند ایجاد سرمایه­گذاریی است که به ظهور توسعه پایدار اجتماعی و زیست­محیطی در سیستم کارآفرینی کمک می­کند. آن­ها معتقدند که ویژگی­های فرهنگی نقش مهم و مؤثری بر ایجاد پایداری دارد(18). در خصوص این تعریف نرس (2006)، عنوان می­کند که فرهنگ در کارآفرینی پایدار همراه با عدالت اجتماعی، مسؤولیت در مقابل محیط زیست و کارآیی اقتصادی است. به طور کلی، تعاریف متعددی در زمینه کارآفرینی پایدار ارایه شده است (19)، از جمله گرلاچ (2003) بیان می­کند کارآفرینی پایدار شامل رفتار نوآورانه از یک سازمان یا یک عامل در بخش کسب و کار خصوصی است که در برگیرنده مسایل زیست محیطی و اجتماعی به عنوان اهداف اصلی می­باشد (20). دین و مکمولن (2007) اظهار دارند که کارآفرینی پایدار فرایند کشف، ارزیابی و بهره­برداری از فرصت­های اقتصادی در بازاری است که با شکست مواجه شدند و از پایداری کمی برخوردار هستند و قابلیت سازگاری با محیط­زیست را دارند (12). همچنین هوکرتس و وستنهانگ (2010) کارآفرینی پایدار را کشف و بهره­برداری از فرصت­های اقتصادی از طریق عدم تعادل در بازار و آغاز تحول در پایداری زیست­محیطی و اجتماعی تعریف کردند(7). علاوه بر این، شپرد و پانزلت (2010) کارآفرینی پایدار را حفظ طبیعت، حمایت از زندگی و جامعه در دست­یابی به فرصت­های متمرکز در محصولات، فرایندها و خدمات در راستای دست­آوردهای اقتصادی و غیراقتصادی به افراد در نظر می­گیرند (21). براساس تعاریف فوق، می­توان گفت که موضوع اصلی کارآفرینی پایدار شامل این مساله است که کارآفرینان چگونه در حفظ عوامل اقتصادی، زیست­محیطی، اجتماعی و فرهنگی می­توانند فعالیت داشته باشند که به موجب آن، فعالیت­های کارآفرینی نوآورانه و خلاق، ریسک­پذیر و سودآور باشد. لذا کارآفرینی پایدار در راستای بهره­برداری از فرصت­های خلاقانه برای کسب منافع اقتصادی، عدالت در جامعه، کیفیت محیط­زیست و حفظ فرهنگ است. به طور کلی، مفهوم کارآفرینی پایدار در طی سال­های اخیر اهمیت زیادی پیدا کرده است (5). رابطه بین کارآفرینی و توسعه پایدار از طریق مکاتب مختلف فکری و اغلب در نتیجه راه­اندازی انواع جدیدی از کارآفرینی، مانند کارآفرینی اقتصادی و اجتماعی شکل گرفته است (5 و22). این در حالی است که کارآفرینان اقتصادی به دنبال فرصت­های زیست­محیطی از نقطه نظر اقتصادی، هستند در صورتی که کارآفرینان اجتماعی دیدگاه اجتماعی گسترده­تری دارند (22). متاسفانه با این­که موضوع کارآفرینی پایدار اهمیت زیادی دارد، اما تحقیقات داخلی و خارجی اندکی در این خصوص صورت گرفته است، که از جمله می‌توان به تحقیق عمر و ساموئل (2011) اشاره کرد، که در تحقیقات خود به این نتیجه رسیده‌اند که شاخص‌های زیست محیطی و کارآفرین پایدار در شرکت‌های کوچک و متوسط نسبت به شرکت‌های بزرگ کم­تر مورد توجه قرار می‌گیرد (23). همچنین لونکی و همکاران (2015) معتقد است که کارآفرینی پایدار یک راه‌حل مناسب برای رسیدن به شاخص‌های زیست محیطی و حل مشکلات مربوط به محیط زیست می‌باشد (24).

 

روش بررسی

تحقیق حاضر از نظر ماهیت کیفی ـ کمّی، از نظر هدف کاربردی و از لحاظ نحوه گردآوری داده‌ها توصیفی - پیمایشی است. جامعه مورد مطالعه،  در بخش کیفی 27 نفر از کارشناسان و متخصصانی بودند که با روش نمونه­گیری هدفمند انتخاب شدند. دلیل انتخاب این کارشناسان، آشنایی آن­ها به حوزه کشاورزی و کارآفرینی بوده است. همچنین جامعه بخش کمی نیز شامل 100 نفر از کارآفرینان کشاورزی بودند که از سوی منابع اطلاعاتی (جهاد کشاورزی و پارک علم و فناوری) معرفی شدند و حداقل 2 سال متوالی فعالیت داشتند. به دلیل به‌روز و دقیق نبودن آمار کارآفرینان کشاورزی، تعطیلی و ورشکستگی برخی از این فعالیت­ها، تنها اطلاعات 72 فعالیت کارآفرینی به دست آمد. شاخص­ها و نماگرها از منابع مرتبط (تکرار شاخص­ها در مقالات داخلی و خارجی توسعه پایدار ) و همچنین مصاحبه با کارشناسان و متخصصان دریافت شد و سپس با بهره­مندی از دیدگاه متخصصان و استادان دانشگاه تبیین شدند. سنجش پایایی پرسش­نامه با بهره­مندی از روش آلفای کرونباخ برای پرسش­نامه کارآفرینان کشاورزی 72/0 به دست آمد و برای پرسش­نامه کارشناسان 82/. محاسبه شد. به منظور تجزیه و تحلیل داده­ها با توجه نرمال بودن داده­ها و مقیاس داده­ها[9]و نیز تعداد جامعه، از آزمون­های آماریT  مستقل (دو نمونه مستقل شامل کارآفرینان کشاورزی و کارشناسان و متخصصان با داده­های از نوع فاصله­ای) و برای بررسی وضعیت پایداری این فعالیت­ها از روش ISDM استفاده شد که در ادامه این روش آورده شده است. جدول 1، شاخص­ها و نماگرهای سنجش پایداری فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی در پژوهش را نشان می­دهد.

 

 

 

جدول 1- شاخص­ها و نماگرهای پایداری توسعه فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی

Table 1. Sustainable development indicators and indicators of entrepreneurial activity Agriculture

ابعاد

شاخص­های عمده

نماگرها

 

 

اقتصادی

درآمد و توزیع آن

افزایش درآمد، ایجاد درآمد برابر، رضایت افراد از درآمد، ایجاد درآمدهای مورد قبول، ثبات درآمد، ایجاد درآمد برای نهادهای محلی و کاهش فقر

فعالیت و اشتغال

ایجاد فرصت­های شغلی برای جامعه میزبان، امکان دست­یابی برابر جامعه به فرصت­های شغلی ایجاد شده، استخدام ساکنان محلی، تنوع فرصت­های شغلی،  ایجاد امنیت شغلی، اشتغال افراد غیربومی، استمرار و گسترش فعالیت­های زراعی، استمرار و گسترش فعالیت­های باغی و استمرار و گسترش فعالیت­های دامداری

 

سرمایه­گذاری

افزایش سرمایه­گذاری در زمینه فعالیت­های تولیدی، سرمایه­گذاری افراد بومی در زمینه کارافرینی، سرمایه­گذاری در زمینه بازاریابی محصولات تولیدی، سرمایه­گذاری در دیگر بخش­های اقتصادی

محیط­زیستی

آگاهی محیط­زیستی

بهبود کیفیت محیط­زیست فعالیت­های کارآفرینی، توجه کارآفرینان کشاورزی در حفاظت از محیط زیست، توجه کارشناسان به محیط زیست، توجه و برنامه­ریزی برای دفن مناسب مواد زاید، توجه کارشناسان به حفاظت از جاذبه­های طبیعی

 

آلودگی

افزایش حجم زباله، آلودگی هوا، ایجاد آلودگی صوتی و آلودگی آب

 

منابع

کاهش منابع آبی، کاهش سطح اراضی زراعی، کاهش سطح باغ­ها، تخریب منابع طبیعی در نتیجه توسعه فعالیت­ها، تاثیر توسعه فعالیت­ها بر تنوع زیستی، فشار زیاد برمنابع طبیعی، تخریب حیات وحش و مراتع، حفظ پوشش گیاهی و جانوری، تخریب چشم­اندازهای طبیعی

اجتماعی – فرهنگی

توسعه امکانات و خدمات

بهبود کیفیت خدمات مرتبط با فعالیت­های کارآفرینی، بهبود امکانان آموزش مرتبط با حوزهای مختلف کارآفرینی کشاورزی، بهبود یا توسعه شبکه ارتباطی با مشتریان و تامین­کنندگان، گسترش امکانات رفاهی برای کارکنان

مشارکت و همبستگی

تقویت نهادهای محلی موجود برای خدمات رسانی بهتر، ایجاد نهادهای محلی جدید (تشکل­ها و صندوق­های حمایتی)، افزایش همبستگی کارکنان، افزایش مشارکت کارکنان، مشارکت کارکنان در حفاظت و صیانت از منابع طبیعی، تعامل بین کارآفرینان و جامعه

منبع: 25، 26 و 27 و مصاحبه با متخصصان و کارشنان

 


بررسی پایداری در فعالیت­های کارآفرینی در چند مرحله شکل گرفته است که عبارتند از: 1) هم­جهت کردن شاخص­ها و نماگرها انتخابی هم­سویی وجود نداشته باشد، چرا که برخی نزولی (مقدار پایین بهتر) و برخی صعودی (مقدار بالا بهتر) هستند. بر این اساس، شاخص­ها و نماگرها باید هم­سو و هم­جهت باشند. 2) با استفاده از روش میانگین داده ها دارای مقیاس مشترک شدند. 3) وزن‌های به دست آمده از روش PCA[10] در داده‌ها ضرب شدند که با این روش بر روی داده‌ها نرمال‌سازی انجام گرفت. 4) تجمیع نماگرها: در این مرحله برای محاسبه مقدار هر شاخص، نماگرهای مربوط به آن محاسبه و مقدار نهایی هر شاخص محاسبه شد. (28 )، 5) سرانجام به‌ منظور طبقه‌بندی و مشخص کردن وضعیت پایداری و ناپایداری فعالیتهای کارآفرینی کشاورزی از الگوی ISDM ، به‌صورت زیر استفاده شد رابطه (3).

 

 

A = ناپایدار if: A < Mean – Sd; A < 56/10 ،B = نسبتاً ناپایدار if: Mean – Sd < B < Mean; 56/10< B <50/12

C = نسبتاً پایدار if:   Mean< C < Mean + Sd;50/12 < C <44، /14D = پایدار if: Mean + Sd < D44/14؛< D

 


لازم به ذکر است که در روابط بالا؛ Mean= میانگین،  Sd= انحراف معیار از میانگین می‌باشد (29). با توجه به محاسبات انجام شده که براساس میانگین و انحراف معیار پایداری کل به دست آمده است، اگر امتیاز این فعالیت­ها از (56/10) کم­تر باشند این فعالیت­ها در وضعیت ناپایدار و اگر در بین (56/10< B <50/12) باشند در وضعیت نسبتاً ناپایدار، اگر در بین (50/12 < C <44/14) در وضعیت نسبتاً پایدار و اگر بالاتر از (44/14) باشد در وضعیت پایدار قرار خواهند گرفت.

یافته­های تحقیق

در خصوص سن جامعه آماری مورد مطالعه، حداقل سن 24 سال، حداکثر سن 69 سال و میانگین سن 96/37 سال بوده است که 16 نفر (2/22 %) کم­تر از 30 سال، 45 نفر ( 5/62% ) بین 30 - 50 سال، 11 نفر ( 3/15 % ) بیش­تر از 50 سال داشتند. در خصوص جنسیت، مردان تقریباً 80 درصد و زنان 19 درصد جامعه این پژوهش را تشکیل ‌دادند. از نظر سطح تحصیلات، حداکثر آن‌ها دارای تحصیلات دانشگاهی و حداقل آن‌ها تحصیلات مقطع ابتدایی داشتند. از لحاظ رشته تحصیلی، تقریباً 58 درصد پاسخ­گویان دارای مدرک مرتبط با کشاورزی و تقریباً 41 درصد آن‌ها دارای رشته‌ای غیرمرتبط با کشاورزی بودند و از لحاظ وضعیت شغلی بیش­ترین آن­ها در بخش زراعت فعالیت دارند.  با توجه به روش ISDM وضعیت پایداری فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی در استان کرمانشاه نشان داد که امتیاز پایداری کل 15/18 است که از نظر کارآفرینان بخش کشاورزی 12/18 و از نظر کارشناسان و متخصصان 23/18 محاسبه شده است. بین ابعاد سه گانه، بعد اقتصادی با امتیاز 08/20 دارای بیش­ترین میزان پایداری نسبت به شاخص­های دیگر ( با توجه به مقدار حاصل از روش ISDM که نشان داد مقدارهای بالاتر از 44/14 در وضعیت پایدار قرار می­گیرند) و بعد اجتماعی با امتیاز 11/11 پایین­ترین میزان پایداری را نسبت به شاخص­های دیگر به خود اختصاص داده که بیان­گر وضعیت نامطلوب بعد اجتماعی فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی است. به تفکیک دیدگاه دو گروه مطالعه شده، از دیدگاه کارآفرینان کشاورزی به ترتیب بیش­ترین و کم­ترین میزان پایداری مربوط به ابعاد اقتصادی و اجتماعی و از دیدگاه کارشناسان و متخصصان حوزه فعالیت­های کارآفرینی بیش­ترین و کم­ترین میزان پایداری به ترتیب مربوط به ابعاد زیست­محیطی و اقتصادی است. به جز پایداری بعد اقتصادی که از دیدگاه کارآفرینان کشاورزی وضعیت بهتری دارد، در دو بعد دیگر (اجتماعی و زیست­محیطی) از دیدگاه کارشناسان و متخصصان وضعیت این ابعاد مطلوب­تر و پایدارتر از دیدگاه کارآفرینان کشاورزی است. دلیل این داوری را می­توان درک بهتر و عمیق­تر کارآفرینان کشاورزی از تاثیرات زیست­محیطی توسعه فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی خصوصاً به سبب فعالیت­های شغلی آن­ها و درک تاثیرات اقتصادی مناسب­تر کارشناسان و متخصصان در خصوص فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی دانست. هر چند میزان پایداری ابعاد در دو گروه (کارآفرینان و کارشناسان) اختلاف وجود دارد، براساس نتایج آزمون T مستقل با توجه به مقدار P value محاسبه شده (که بالاتر از 05/0 به دست آمده است)، ملاحظه می­شود که این تفاوت و اختلاف معنادار نیست (جدول 2).

 


جدول2- میزان پایداری توسعه فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی به تفکیک ابعاد از دیدگاه کارآفرینان کشاورزی و کارشناسان و متخصصان

Table 2. The sustainable development of agricultural entrepreneurial activities separately from the perspective of agricultural entrepreneurs and experts

بعد

کارآفرینان کشاورزی

کارشناسان

کل

سطح معناداری

زیست­محیطی

12/18

23/18

15/18

80/0

اقتصادی

08/20

16/20

08/20

72/0

اجتماعی

12/11

12/11

11/11

98/0

کل

12/18

23/18

15/18

81/0


بررسی وضعیت پایداری هر یک از شاخص­های عمده مورد مطالعه نشان می­دهد که از دیدگاه کارآفرینان کشاورزی منابع بالاترین و آلودگی پایین­ترین شاخص و براساس دیدگاه کارشناسان و متخصصان شاخص منابع و مشارکت و همبستگی بالاترین و آلودگی پایین­ترین میزان پایداری را در فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی استان کرمانشاه داشته­اند. براساس دیدگاه کارآفرینان کشاورزی، بیشت­رین و کم­ترین میزان پایداری به ترتیب مربوط به شاخص منابع با امتیاز 8/49 و شاخص آلودگی با امتیاز 4/1 می­باشد. همچنین از دیدگاه کارشناسان و متخصصان شاخص منابع و سرمایه­گذاری با امتیارهای 4/51 و 6/46 بالاترین  و شاخص آلودگی و فعالیت اشتغال آن با امتیازهای 3/1 و 5/17 پایین­ترین شاخص می­باشد (جدول 3).

 

 

 

جدول 3 - میزان پایداری فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی به تفکیک شاخص­ها از دیدگاه کارآفرینان کشاورزی و کارشناسان

Table 3. The sustainable development of agricultural entrepreneurial activities separately from indices of agricultural entrepreneurs and experts

شاخص

کارآفرینان

کارشناسان

کل

درآمد و توزیع

9/47

3/45

6/46

فعالیت و اشتغال

7/16

5/17

1/17

سرمایه­گذاری

9/47

6/46

25/47

آگاهی­های محیط­زیستی

1/43

2/41

15/47

آلودگی

4/1

3/1

35/1

منابع

8/49

4/51

06/51

توسعه امکانات و خدمات

7/34

8/35

25/35

مشارکت و همبستگی

9/39

3/41

6/40


براساس روش ISDM  بالاترین امتیاز پایداری در بعد زیست­محیطی مربوط به فعالیت کارآفرینی مزرعه پرچین کوهپایه شهرستان کرمانشاه، در بعد اقتصادی سپهر باختر شهرستان کرمانشاه و در بعد اجتماعی پرورش ماهی سردآبی شهرستان قصرشیرین است. همچنین پایین­ترین امتیاز پایداری در بعد زیست محیطی مربوط به فعالیت کارآفرینی صنایع پیشگامان غذایی شهرستان کرمانشاه، در بعد اقتصادی تولید ماشین‌آلات کشاورزی در شهرستان اسلام‌آباد غرب و در بعد اجتماعی صنعت اندیشه پاویر شهرستان سرپل­ذهاب می­باشد. هر کدام از این فعالیت­ها نسبت به فعالیت­های دیگر و با توجه به روش ISDM بالاترین و پایین­ترین وضعیت پایداری را به دست آورده­اند. همان­طور که در جدول (4) نشان داده شده است، 14 فعالیت کارآفرینی از 72 فعالیت کارآفرینی کشاورزی بررسی شده نسبت به فعالیت­های دیگر در حالت ناپایدار قرار دارند و 22 فعالیت نسبت به فعالیت­های دیگر در حالت نسبتاً ناپایدار و 23 فعالیت نسبت به فعالیت­های دیگر در وضعیت نسبتاً پایدار و هم‌چنین 13 فعالیت نسبت به فعالیت­های دیگر در حالت پایدار قرار دارند. به طورکلی می‌توان گفت فعالیت­های کارآفرینی استان کرمانشاه از نظر شاخص ترکیبی کل در حالت نسبتاً پایدار قرار دارند (با توجه به مقدارهایی که با استفاده از روش ISDM به دست آمده است).

 

 

 

جدول 4- سطح­بندی فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی استان کرمانشاه به لحاظ پایداری

Table 4. Ranking agricultural entrepreneurial activities in Kermanshah province in terms of sustainability

نوع فعالیت

محیطی

اجتماعی

اقتصادی

کل

 فناور گستر اداوات کشاورزی اسلام­آباد

77/6

58/5

20/2

24/14

کشت و صنعت گیاهان هرسین

87/6

65/5

22/2

41/14

مهر زرین روانسر

88/6

65/5

2/2

4/14

گل گندم کارینا روانسر

94/6

67/5

27/2

90/14

تولید زعفران محمدی روانسر

95/6

72/5

33/2

24/14

بسته­بندی ارگانیک شیروان کرمانشاه

07/7

76/5

34/2

48/14

صنایع غذایی اسلام­آباد

14/7

79/5

38/2

52/14

تولید زعفران چنور روانسر

19/7

80/5

41/2

68/14

پرورش قارچ کرمانشاه

37/7

84/5

44/2

87/14

رفاه صنعت دالاهو اسلام­آباد

37/7

84/5

49/2

02/15

کاشت زاگرس کرمانشاه

5/7

90/5

59/2

02/15

 

ادامه جدول 4- سطح­بندی فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی استان کرمانشاه به لحاظ پایداری

Continue Table 4. Ranking agricultural entrepreneurial activities in Kermanshah province in terms of sustainability

نوع فعالیت

محیطی

اجتماعی

اقتصادی

کل

فناور سلیمانی کرمانشاه

55/2

35/3

52/0

93/8

پرورش شترمرغ صحنه

01/3

43/3

58/0

09/9

تولید ورمی­کمپوست قنبری

28/3

68/3

75/0

5/9

اندیشه صنعت پاویر سرپل­ذهاب

77/3

71/3

85/0

6/9

تولید ورمی کمپوست اسلام­آباد

83/3

81/3

87/0

86/9

مزرعه قارچ سهیل کرمانشاه

91/3

4

99/0

91/9

پایدار زیست بوم کرمانشاه

91/3

08/4

01/1

23/10

پیشگامان صنایع غذایی کرمانشاه

96/3

17/4

06/1

23/10

شرکت گیاهان دارویی کرمانشاه

20/4

20/4

06/1

28/10

شرکت پروتئین  زاگرس سرپل­ذهاب

33/4

26/4

21/1

40/10

فناوران کاشت زاگرس کرمانشاه

39/4

27/4

26/1

46/10

شرکت بذر سنقر

43/4

36/4

26/1

47/10

شرکت زعفران طلایی سنقر

51/4

37/4

27/1

9/10

فرآوری قارچ خوراکی روانسر

62/4

39/4

28/1

10/11

رویش آوای زمین کرمانشاه

81/4

42/4

29/1

11/11

شرکت تولید ماشین­آلات سرپل­ذهاب

82/4

46/4

31/1

11/11

تولید عسل ارگانیک کنگاور

84/4

49/4

32/1

19/11

شرکت جوانه سبز کرمانشاه

85/4

57/4

39/1

20/11

شرکت کاوه کار غرب کرمانشاه

89/4

60/4

40/1

22/11

شرکت مرغداری سپید مرغ هرسین

5

61/4

43/1

34/11

تولید عسل ارگانیک سرپل­ذهاب

5

63/4

46/1

36/11

صنایع تبدیلی زیتون سرپل­ذهاب

01/5

67/4

53/1

53/11

ماشین­الات کشاورزی اسلام­اباد غرب

01/5

70/4

54/1

62/11

پیشگامان بذر و نهال کرمانشاه

04/5

76/4

60/1

65/11

پرورش قارچ پاور

04/5

77/4

70/1

68/11

کشت و صنعت تخت شیرین کرمانشاه

08/5

78/4

72/1

89/11

شرکت خدمات کشاورزی اسلام­اباد

13/5

79/4

72/1

96/11

 

ادامه جدول 4 سطح­بندی فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی استان کرمانشاه به لحاظ پایداری

Continue Table 4 Ranking agricultural entrepreneurial activities in Kermanshah province in terms of sustainability

نوع فعالیت

محیطی

اجتماعی

اقتصادی

کل

شرکت رژیم دام اسلام­آباد

21/5

80/4

74/1

04/12

تولید دستگاه­های دامپروری کرمانشاه

24/5

81/4

76/1

20/12

 کودهای بیوۀوژیک جاسم سرپل­ذهاب

31/5

83/4

76/1

20/12

اصلاح­نژاد گندم و جو ثلاث­باباجانی

34/5

92/4

77/1

21/12

پرورش ماهی خاویاری گیلانغرب

40/5

96/4

77/1

24/12

شرکت اصلاح خاک سرپل­ذهاب

61/5

98/4

78/1

33/12

مرغداری هرسین

63/5

98/4

83/1

41/12

پرورش قارچ صحنه

65/5

01/5

85/1

53/12

تولید غذای آبزیان سرپل­ذهاب

78/5

15/5

87/1

62/12

تولید نخود دیم روانسر

84/5

15/5

89/1

68/12

شرکت تولید زعفران صحنه

85/5

17/5

90/1

94/12

تولید عسل ارگانیک صحنه

86/5

18/5

92/1

98/12

زرین خاک دیزگران اسلام­آباد

89/5

18/5

93/1

24/13

فرآوری تخمه سنقر

01/6

21/5

99/1

40/13

ندای سلامت خاک سنقر

21/6

27/5

03/2

52/13

صنایع غذایی اسلام­آباد

24/6

29/5

06/2

54/13

تولید خوراک دام بیستون

34/6

31/5

07/2

62/13

پرورش شترمرغ اسلام­آباد

03/7

37/5

08/2

67/13

تولید ماشین­آلات کشاورزی اسلام­آباد

49/6

40/5

11/2

87/13

تولید عسل ارگانیک سرمست سنقر

56/6

29/5

11/2

88/13

شرکت پرند ابرار کرمانشاه

62/6

31/5

15/2

93/13

پرورش زنبورداری ارگانیک جوانرود

68/6

43/5

18/2

98/13

شرکت کشت و زرع رستم کرمانشاه

69/6

44/5

18/2

11/14

شرکت تولیدی روغن گیاهی سنقر

73/6

48/5

19/2

20/14

تولید ذرت شیرین روانسر

05/8

25/6

55/3

65/15

شرکت غرب فرآور زعفران روانسر

5/7

92/5

71/2

02/15

شرکت مزرعه پرچین کوهپایه کرمانشاه

93/8

93/5

77/2

08/15

پرورش ماهی سردآبی قصرشیرین

79/7

07/6

59/3

33/15

مزرعه نواندیشان اسلام آباد

87/7

19/6

86/2

35/15

کشت مخلوط افتخار کرمانشاه

93/7

24/6

06/3

47/15

شرکت زیست فناور سپهر باختر کرمانشاه

06/8

75/8

80/2

27/17


نتیجه­گیری

 

به منظور دست­یابی به پایداری فعالیت­های کارآفرینی استان کرمانشاه، شناخت و سنجش میزان پایداری به عنوان راه­گشای برنامه­ریزان در تصمیم­گیری و برنامه­ریزی ضروری و اجتناب­ناپذیر است. در پژوهش حاضر، سنجش پایداری توسعه فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی استان کرمانشاه انجام شد. نتایج به دست آمده نشان می­دهند که پایداری توسعه فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی در فعالیت­های کارآفرینی مورد مطالعه در سطح نسبتاً پایدار است، که به تفکیک ابعاد، بعد اقتصادی در مقایسه با دو بعد دیگر (زیست­محیطی و اقتصادی) وضعیت پایداری بهتری دارد.  نتایج به تفکیک گروه­های مورد مطالعه نشان دادند که هر چند بین میزان پایداری توسعه فعالیت­های کارآفرینی کشاورزی از دیدگاه کارآفرینان کشاورزی و کارشناسان و متخصصان اختلاف وجود دارد، این اختلاف و تفاوت معنادار نیست. سنجش پایداری به تفکیک شاخص­های عمده مورد مطالعه نشان داد که از دیدگاه کارآفرینان کشاورزی منابع بالاترین و آلودگی پایین­ترین شاخص و براساس دیدگاه کارشناسان و متخصصان شاخص منابع بالاترین و شاخص آلودگی و فعالیت و اشتغال آن پایین­ترین میزان پایداری را در فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی استان کرمانشاه داشته­اند. از دیگر نتایج پژوهش حاضر، میزان پایداری  توسعه فعالیت­های کارآفرینی در هر یک از شهرستان­های مورد مطالعه بود که مشخص شد فعالیت کارآفرینی کشاورزی فعالیت­های کارآفرینی سپهر باختر کرمانشاه ( تولیدکننده تجهیزات دامپروری) و فناور سلیمانی کرمانشاه (تولیدکننده پروتئین دامی) به ترتیب بیش­ترین و کم­ترین امتیاز پایداری را به دست آورده­اند. در مجموع از 72 فعالیت کارآفرینانه کشاورزی در استان کرمانشاه، توسعه فعالیت کارآفرینی در 14 فعالیت کارآفرینی نسبت به فعالیت­های دیگر در حالت ناپایدار قرار دارند و 22 فعالیت نسبت به فعالیت­های دیگر در حالت نسبتاً ناپایدار و 23 فعالیت نسبت به فعالیت­های دیگر در وضعیت نسبتاً پایدار و هم‌چنین 13 فعالیت نسبت به فعالیت­های دیگر در حالت پایدار قرار دارند. تحلیل تطبیقی نتایج این پژوهش با یافته­های تحقیقات انجام شده بیان می­کند که نتایج پژوهش عمر و ساموئل (2011) مبنی بر این­که شاخص­های پایداری در فعالیت­های کارآفرینی بزرگ بیشتر رعایت می­شود، هم­جهت نمی­باشد. اما نتیجه بررسی شاخص­های زیست­محیطی در فعالیت­های کارآفرینی استان کرمانشاه با نتیجه تحقیق لونکی و همکاران (2015) که معتقد بودند کارآفرینی پایدار یک راه مناسب برای حل مشکلات زیست­محیطی است هم­جهت می­باشد، چرا که فعالیت­های کارآفرینی استان کرمانشاه با حرکت به سمت پایداری، آسیب کم­تری به محیط­زیست اطراف خود وارد کرده­اند. در مجموع مشاهده می­شود که به عملیاتی کردن اصول، اهداف پارادایم توسعه پایدار فعالیت­های کارآفرینی در فعالیت­های کارآفرینی کشاورزی استان کرمانشاه توجه کافی نشده است. مطالعات میدانی نشان دادند این دسته فعالیت­های کارآفرینی که مورد مطالعه قرار گرفته­اند، همچنان گرفتار مسایل و مشکلات بی­شمار و البته ابتدایی هستند که می­تواند به مرور زمان، آیندۀ توسعه فعالیت­های کارآفرینی را با چالش­های فراوانی روبه­رو سازد. از این­رو می­بایست با نگرش و تفکر عمیق علمی و اجرایی در مسیر عملیاتی­سازی پارادایم پایداری توسعه فعالیت­های کارآفرینی به طور عام و توسعه فعالیت­های کارآفرینانه کشاورزی استان کرمانشاه به طور خاص گام برداشت. در کنار استفاده از تجربیات موفق کشورهای دیگر در زمینه عملیاتی کردن توسعه پایدار فعالیت­های کارآفرینی، پیشنهاد می­شود که با تهیه و اجرای طرح­های توسعه پایدار در حوزه توسعه کسب و کارهای کوچک و متوسط و البته با رویکرد مشارکتی، به پارادایم توسعه پایدار فعالیت­های کارآفرینانه  در این نواحی جامه عمل پوشانده شود.

 

Reference

  1. Hall, J.K., Daneke, G.A., and Lenox, M.J. 2010. Sustainable development and entrepreneurship: Past contributions and future  directions, Journal of Business Venturing, 25: 439-488.
  2. Matondi, P.B. 2013. Scope for Empowering Women through Entrepreneurial Development in the Fresh Fruit and Vegetable (FFV) Sector in Zimbabwe, Investment Climate and Business Environment Research Fund (ICBE-RF), Dakar, January
  3. Badri, S., Renkaddin Eftekhari, AS. 2003 Estimation of Constancy and Method Sustainability. Quarterly journal of geographic research, 18 (69): 34-9.(In Persian)
  4. Abdollahzadeh, G., Sharifzadeh, M. 1393. Integration of Sustainability in the Process of Entrepreneurship: Explaining the Concept, Implications and Essentials of Sustainable Entrepreneurship and Green Business. Journal of Entrepreneurship in Agriculture, 1 (3): 39-63. (In Persian)
  5. Farsi Yadollah. J., Pear, A., and Mehrabi. 2009. Opportunities and Ideas for Entrepreneurship; Environmental Analysis and Assessment. Publishing House of Jahad University. (In Persian)
  6. Parrish,  B.D.  2010.  Sustainability-Driven  Entrepreneurship:  Principles  of Organization Design. Journal of Business Venturing, 25(5): 510-523. Rd International Symposium & Exhibition.
  7. Hockerts, K.,  and Wüstenhagen, R. 2010. Greening  Goliaths versus  emerging Davids-  Theorizing  about  the  role  of  incumbents  and  new  entrants  in Sustainable Entrepreneurship, Journal of Business Venturing, 25: 481-492.
  8. Center of Science and Technology Park. 1393. Annual reports of Science and Technology Park.
  9. Gibbs,  D.  2009.  Sustainability  Entrepreneurs,  Ecopreneurs  and  the Development  of  a  Sustainable  Economy.  Greener  Management  International, 78 – 63: 55.
  10. Cohen,  B.,  and  Winn,  M.I.  2007.  Market  Imperfections,  Opportunity  and Sustainable Entrepreneurship. Journal of Business Venturing, 22(1): 29-49.
  11. Dean,  T.J.,  and  McMullen,  J.S.  2007.  Towards  a  theory  of  Sustainable Entrepreneurship: Reducing environmental degradation through entrepreneurial action. Journal of Business Venturing, 22: 50-77.
  12. Dixon,  S.E.A.,  and  Clifford,  A.  2007.  Entrepreneurship:  A  New  Approach  to Managing  the  Triple  Bottom  Line.  Journal  of  Organizational  Change Management, 20(3): 326-345.
  13. Krueger, N.F. 2005. Sustainable Entrepreneurship: Broadening the Definition of Opportunity.  Conference  proceedings  in  19th  National  Conference  of  United States  Association  for  Small  Business  and  Entrepreneurship  (USASBE), January 13-16, California, USA.
  14. Chick,  A.  2009.  Green  Entrepreneurship:  A  Sustainable  Development Challenge. In Mellor, R., Coulton, G., Chick, A., Bifulco, A., Mellor, N.,  and Fisher,  A.  (Eds.),  Entrepreneurship  for  Everyone:  A Student  Textbook  (139-150). London: SAGE Publications.
  15. Schlange,  L.E.  2006.  What  Drives  Sustainable  Entrepreneurs?  Conference proceedings  in  3rd  Applied  Business  and  Entrepreneurship  Association International (ABEAI) Conference, November 16-20, Kona, Hawaii.States: Economic Review and Basic Statistics, 11: 28-40.
  16. Abrahamsson,  A.  2007.  Researching  Sustain  entrepreneurship-  Conditions, Concepts,  Approaches,  Arenas  and  Questions:  An  Invitation  to  Authentic Sustainability  Business  Forces.  Conference  proceedings  in  13th  International Sustainable  Development  Research  Conference,  June  10-12,  Mälardalens Högskola, Västerås.
  17. O’Neill G.D. Jr., Hershauer, J.C.,  and Golden, J.S. 2009. The Cultural Context of Sustainability Entrepreneurship. Green Management International, 55: 33-46.
  18. Gerlach, A. 2003. Sustainable Entrepreneurship and Innovation, in: University of  Leeds:  The  2003  Corporate  Social  Responsibility  and  Environmental Management Conference. Leeds, UK: University of Leeds, 101-110.
  19. Shepherd, D., and Patzelt, H.  2010.  The  New  Field  of  Sustainable Entrepreneurship:  Studying  Entrepreneurial  Action  Linking  “What  is  to  be sustained”  with  “What  is  to  be  developed”.  Entrepreneurship Theory and Practice, 35: 137-163.
  20. Schaltegger,  S.,  and  Wagner,  M.  2011.  Sustainable  Entrepreneurship  and Sustainability  Innovation:  Categories  and  Interactions.  Business  Strategy  and the Environment, 20: 222-23
  21. Zahra, S.A., Gedajlovic, E., Neubaum, D.O., Shulman, J.M. 2009. A typology of social entrepreneurs:  motives, search processes and ethical challenges. Journal of Business Venturing. 24: 519-532.
  22. Omar, R. & Samuel, R. 2011. Environmental Management amongst Manufacturing Firms in Malaysia. Procedia Social and Behavioral Sciences 129: 35- 60.
  23. Loon Koe, W. omar, R. Abdul Majid. I. 2013. Factores Associated With Propensity for Sustainable Entreprenurship. Procedia Social and Behavioral Sciences 130: 65 -74.
  24. Eftekhari, A., Mahdavi, D, and Poor Taheri, M., 2011, Localization Process for Sustainable Development Indices, Rural Research Quarterly, No. 4, Pages 41 1. (In Persian)
  25. Nastaran, M., Ghasemi, and. Hadizadeh Zargar, p. (1391). "Evaluation of Social Sustainability Indicators", Journal of Sociology, Applied Year Twenty-Four, Successive No. 51, No. 3, pp. 173 155. (In Persian)
  26. Faraji Shabbarkh, H, Badri, S, Sajasi Qidari, H, Sadiqlou, T, Shahdadi, Khajeh Asgar, AS (2011). "Prioritization of Entrepreneurship Development in Rural Areas Using Promote Techniques". Quarterly journal of human geography, no. 75, pp. 68-53. (In Persian)
  27. . Kalantari, Kh., (1380), Regional Planning and Development, Tehran, Khosibin Publications. (In Persian)
  28. Siddiqi, H. and Ahmadpour Kakk, A. (2003). "Measure the Saffron farmers' attitudes toward the production and development of saffron cultivation and their problems and problems". Journal of Agricultural Science of Iran, Volume 36, Number 3: pp. 24-40. (In Persian)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



1- کارشناس­ارشد مدیریت کارآفرینی، دانش آموخته دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران *(مسوول مکاتبات)

2- استادیار،گروه ترویج و توسعه کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

3- استادیار، گروه مدیریت و کارآفرینی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

4- کارشناس ارشد زراعت و اصلاح نباتات پارک علم و فناوری کرمانشاه، کرمانشاه، ایران

1- M.Sc, Faculty of Social Sciences, Razi University

2- Assistant Prof, Faculty of Agriculture, Razi University*(Corresponding Authour)

3- Assistant Prof, Faculty of Social Sciences, Razi University

4- M.Sc, in Agronomy and Plant Breeding of science and technology Park of Kermanshah

1- داده­ها براساس نماگرهای تحقیق در قالب طیف لیکرت (رتبه­ای) تهیه و برای استفاده در آزمون­های آماری به منظور  تحلیل و پاسخ­گویی به پرسش­ها، به مقیاس فاصله­ای تبدیل شد.

1- Principle Component Analysis

  1. Hall, J.K., Daneke, G.A., and Lenox, M.J. 2010. Sustainable development and entrepreneurship: Past contributions and future  directions, Journal of Business Venturing, 25: 439-488.
  2. Matondi, P.B. 2013. Scope for Empowering Women through Entrepreneurial Development in the Fresh Fruit and Vegetable (FFV) Sector in Zimbabwe, Investment Climate and Business Environment Research Fund (ICBE-RF), Dakar, January
  3. Badri, S., Renkaddin Eftekhari, AS. 2003 Estimation of Constancy and Method Sustainability. Quarterly journal of geographic research, 18 (69): 34-9.(In Persian)
  4. Abdollahzadeh, G., Sharifzadeh, M. 1393. Integration of Sustainability in the Process of Entrepreneurship: Explaining the Concept, Implications and Essentials of Sustainable Entrepreneurship and Green Business. Journal of Entrepreneurship in Agriculture, 1 (3): 39-63. (In Persian)
  5. Farsi Yadollah. J., Pear, A., and Mehrabi. 2009. Opportunities and Ideas for Entrepreneurship; Environmental Analysis and Assessment. Publishing House of Jahad University. (In Persian)
  6. Parrish,  B.D.  2010.  Sustainability-Driven  Entrepreneurship:  Principles  of Organization Design. Journal of Business Venturing, 25(5): 510-523. Rd International Symposium & Exhibition.
  7. Hockerts, K.,  and Wüstenhagen, R. 2010. Greening  Goliaths versus  emerging Davids-  Theorizing  about  the  role  of  incumbents  and  new  entrants  in Sustainable Entrepreneurship, Journal of Business Venturing, 25: 481-492.
  8. Center of Science and Technology Park. 1393. Annual reports of Science and Technology Park.
  9. Gibbs,  D.  2009.  Sustainability  Entrepreneurs,  Ecopreneurs  and  the Development  of  a  Sustainable  Economy.  Greener  Management  International, 78 – 63: 55.
  10. Cohen,  B.,  and  Winn,  M.I.  2007.  Market  Imperfections,  Opportunity  and Sustainable Entrepreneurship. Journal of Business Venturing, 22(1): 29-49.
  11. Dean,  T.J.,  and  McMullen,  J.S.  2007.  Towards  a  theory  of  Sustainable Entrepreneurship: Reducing environmental degradation through entrepreneurial action. Journal of Business Venturing, 22: 50-77.
  12. Dixon,  S.E.A.,  and  Clifford,  A.  2007.  Entrepreneurship:  A  New  Approach  to Managing  the  Triple  Bottom  Line.  Journal  of  Organizational  Change Management, 20(3): 326-345.
  13. Krueger, N.F. 2005. Sustainable Entrepreneurship: Broadening the Definition of Opportunity.  Conference  proceedings  in  19th  National  Conference  of  United States  Association  for  Small  Business  and  Entrepreneurship  (USASBE), January 13-16, California, USA.
  14. Chick,  A.  2009.  Green  Entrepreneurship:  A  Sustainable  Development Challenge. In Mellor, R., Coulton, G., Chick, A., Bifulco, A., Mellor, N.,  and Fisher,  A.  (Eds.),  Entrepreneurship  for  Everyone:  A Student  Textbook  (139-150). London: SAGE Publications.
  15. Schlange,  L.E.  2006.  What  Drives  Sustainable  Entrepreneurs?  Conference proceedings  in  3rd  Applied  Business  and  Entrepreneurship  Association International (ABEAI) Conference, November 16-20, Kona, Hawaii.States: Economic Review and Basic Statistics, 11: 28-40.
  16. Abrahamsson,  A.  2007.  Researching  Sustain  entrepreneurship-  Conditions, Concepts,  Approaches,  Arenas  and  Questions:  An  Invitation  to  Authentic Sustainability  Business  Forces.  Conference  proceedings  in  13th  International Sustainable  Development  Research  Conference,  June  10-12,  Mälardalens Högskola, Västerås.
  17. O’Neill G.D. Jr., Hershauer, J.C.,  and Golden, J.S. 2009. The Cultural Context of Sustainability Entrepreneurship. Green Management International, 55: 33-46.
  18. Gerlach, A. 2003. Sustainable Entrepreneurship and Innovation, in: University of  Leeds:  The  2003  Corporate  Social  Responsibility  and  Environmental Management Conference. Leeds, UK: University of Leeds, 101-110.
  19. Shepherd, D., and Patzelt, H.  2010.  The  New  Field  of  Sustainable Entrepreneurship:  Studying  Entrepreneurial  Action  Linking  “What  is  to  be sustained”  with  “What  is  to  be  developed”.  Entrepreneurship Theory and Practice, 35: 137-163.
  20. Schaltegger,  S.,  and  Wagner,  M.  2011.  Sustainable  Entrepreneurship  and Sustainability  Innovation:  Categories  and  Interactions.  Business  Strategy  and the Environment, 20: 222-23
  21. Zahra, S.A., Gedajlovic, E., Neubaum, D.O., Shulman, J.M. 2009. A typology of social entrepreneurs:  motives, search processes and ethical challenges. Journal of Business Venturing. 24: 519-532.
  22. Omar, R. & Samuel, R. 2011. Environmental Management amongst Manufacturing Firms in Malaysia. Procedia Social and Behavioral Sciences 129: 35- 60.
  23. Loon Koe, W. omar, R. Abdul Majid. I. 2013. Factores Associated With Propensity for Sustainable Entreprenurship. Procedia Social and Behavioral Sciences 130: 65 -74.
  24. Eftekhari, A., Mahdavi, D, and Poor Taheri, M., 2011, Localization Process for Sustainable Development Indices, Rural Research Quarterly, No. 4, Pages 41 1. (In Persian)
  25. Nastaran, M., Ghasemi, and. Hadizadeh Zargar, p. (1391). "Evaluation of Social Sustainability Indicators", Journal of Sociology, Applied Year Twenty-Four, Successive No. 51, No. 3, pp. 173 155. (In Persian)
  26. Faraji Shabbarkh, H, Badri, S, Sajasi Qidari, H, Sadiqlou, T, Shahdadi, Khajeh Asgar, AS (2011). "Prioritization of Entrepreneurship Development in Rural Areas Using Promote Techniques". Quarterly journal of human geography, no. 75, pp. 68-53. (In Persian)
  27. . Kalantari, Kh., (1380), Regional Planning and Development, Tehran, Khosibin Publications. (In Persian)
  28. Siddiqi, H. and Ahmadpour Kakk, A. (2003). "Measure the Saffron farmers' attitudes toward the production and development of saffron cultivation and their problems and problems". Journal of Agricultural Science of Iran, Volume 36, Number 3: pp. 24-40. (In Persian)