یک رویکرد مکانی-زمانی در GIS جهت تعیین میزان قرارگیری افراد، در معرض آلودگی هوا (مطالعه موردی: میزان قرارگیری کودکان در معرض آلاینده PM2.5 برای شهر تهران)

نوع مقاله: مستخرج از پایان نامه

نویسندگان

1 گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده محیط زیست و انرژی، دانشگاه علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 عضو هیأت علمی دانشگاه شهیدبهشتی

10.22034/jest.2019.31029.3944

چکیده

زمینه و هدف: ارزیابی و شبیه‌سازی در معرض قرارگیریِ خطرهای محیطی، به ویژه آلودگی هوا، از جمله مسائل مهم در علوم مربوط به محیط زیست می‌باشد. پدیده آلودگی هوا به تبع اینکه رفتاری وابسته به مکان و زمان دارد، GIS زمانمند به عنوان یک ابزار تحلیل قدرتمند، می‌تواند به نسبت سایر روش‌های آماری و تحلیلی، دقیق‌تر و کاراتر ‌باشد.
روش بررسی: در این تحقیق سعی شده تا با استفاده از مفاهیم GIS زمانمند و ثبت داده‌های آلودگی، به کمک مدل‌های داده زمانی، تأثیر درنظر گرفتن بُعد زمان، در مطالعات مربوط به آلودگی هوا و قرارگیری کودکان به عنوان قشر آسیب‌پذیر در معرض آلاینده PM2.5 مورد تحلیل و بررسی قرارگیرد.
یافته‌ها: نتایج بررسی توزیع مکانی-زمانی داده‌های سنجش آلاینده PM2.5 نشان می‌دهد که ایستگاه‌های میدان فتح و شهرداری منطقه 2 به ترتیب، کمترین و بیشترین مقادیر را به طور میانگین، در روز نهم آذر 1395 به خود اختصاص داده اند. همچنین از لحاظ زمانی، به طور میانگین ساعات 10 و 18، به ترتیب، پاک‌ترین و آلوده‌ترین زمان‌های آن روز می‌باشند. از طرفی، از لحاظ میزان قرارگیری در معرض، نشان داده شد که علاوه بر میزان غلظت آلاینده، زمان قرارگیری در معرض و نرخ حجم تنفسی نیز مؤثر هستند.
بحث و نتیجه گیری: نتایج از اهمیت در نظر گرفتن بُعد زمان در مطالعات مربوط به محیط زیست حکایت دارند. فرض ایستا بودن پدیده‌ای همچون آلودگی هوا، سبب نادیده گرفتن بسیاری از رویدادها و تغییرات آن می‌شود که بیشتر به دلیل تغییر در حجم ترافیک و عوامل جوی در ساعات مختلف روز می‌باشند.

کلیدواژه‌ها