برآورد حجم، دبی و تغذیه مصنوعی سیلاب رودخانه‌های شهرستان کاشان با استفاده از مدل‌های HEC-HMS و SMAGR

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد مهندسی منابع طبیعی، گروه محیط‌زیست، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی تهران.

2 دانشیار گروه برنامه‌ریزی و طراحی محیط‌زیست، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی تهران.

10.22034/jest.2020.4858.1406

چکیده

هدف از این تحقیق استفاده از نرم افزار HEC-HMS جهت برآورد حجم و دبی سیلاب رودخانه‌های شهرستان کاشان می‌باشد. در این مطالعات به دلیل دقت و بلند بودن آمار بارش ایستگاه سینوپتیک کاشان و تبخیرسنجی فین از این ایستگاه بعنوان مبنا جهت تکمیل و تطویل آمار سایر ایستگاه‌ها استفاده گردید. همچنین با توجه به وضعیت آمار موجود ایستگاه‌های مورد مطالعه، دوره 36 ساله (1381- 1345) بعنوان دوره شاخص در نظر گرفته شد. به‌منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها نخست تست همگنی به روش جرم مضاعف بر روی داده‌های آماری، روابط حاصل از برقراری همبستگی خطی برای تکمیل و تطویل بارش، از روش نسبت‌ها جهت تطویل آمار کوتاه مدت برخی ایستگاه‌ها، از شدت بارش‌های کوتاه مدت برای محاسبه دبی سیلاب و از طریق روش‌های گراویلیوس، هورتن و مستطیل معادل به بررسی ضریب شکل پرداخته شد. توزیع ارتفاعی حوضه از طریق نمودار هیپسومتری- آلتی‌متری حوضه و ارتفاع متوسط و میانه حوضه از طریق روش وزنی بدست آمد. زمان تمرکز حوضه از دو روش برانسی-ویلیامز و روش SCS بدست آمد. نتایج نشان داد که حوضه‌های زنجانبر، دره 1 تا 4، جزه، بارونق 1 و 2 و جوشقان-استرک به ترتیب بر اساس دوره بازگشت 50ساله دارای دبی اوج (m3/s) 70، 5/12، 2/10، 5/9، 3/5، 5/15، 2/136، 1/57 4/61 و حجم سیلاب (هزارمتر مکعب) 1208، 183، 108، 80، 49، 119، 7170، 3130 و 3157 می‌باشد. همچنین رودخانه‌های سوک‌چم، حیدر، گازرگاه و طاهرآباد درای پیک سیلاب (m3/s) 250، 46، 85 و 60 با دوره بازگشت 50ساله می‌باشد.

کلیدواژه‌ها