بررسی پتانسیل آلودگی رسوبات تالاب انزلی به فلزات سنگین بر اساس فرایند استخراج متوالی چهار مرحله ای

نوع مقاله: مستخرج از پایان نامه

نویسندگان

1 دانشجو

2 هیأت علمی- دانشگاه بیرجند. دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست

3 هیأت علمی- دانشگاه بیرجند

10.22034/jest.2020.20774.2981

چکیده

آلودگی محیط زیست به ویژه درقرن حاضر به سبب رشد جمعیت،توسعه تکنولوژی وکشاورزی روبه افزایش است.یکی ازآلاینده های مهم زیست محیطی فلزات سنگین هستند که به اکوسیستمهای آبی راه یافته و آنهارا آلوده مینمایند.این عناصر بسیارپایدار بوده وبه دلیل اثرات سمی وتجمع زیستی ازاهمیت وی‍ژه برخوردارند. میزان فلزات سنگین دراکوسیستمهای آبی بااندازه گیری غلظت آنها درآب،رسوبات وموجودات زنده مشخص میگردد.رسوبات بسترمنبع بالقوه آلودگی درمحیطهای آبی هستند وبه عنوان معرف مهمی برای آلودگی محیطهای آبی مطرح میباشند که ازتجزیه ومطالعه آنها میتوان به سهولت کیفیت وکمیت آلودگی راتعیین نمود.باتوجه به اینکه اشکال گوناگون فلزات دارای تحرک،دسترسی زیستی وسمیت متفاوت هستند،اندازه گیری غلظت کل به تنهایی نمیتواند اطلاعات دقیق درمورد آلودگی فراهم سازد؛بنابراین فراینداستخراج متوالی به منظورتعیین آلودگی فلزات توسعه یافته است.
دراین پژوهش غلظت عناصر کادمیوم،مس،سرب،روی وکروم دررسوبات سطحی تالاب انزلی باروش تفکیک شیمیایی 4 مرحله ای موردبررسی قرارگرفته است.براى تعیین میزان آلودگى رسوبات سطحى نمونه ها از6 ایستگاه دربخش جنوب غربی تالاب انزلی توسط دستگاه نمونه بردار گرب ون وین برداشت گردید.پس ازهضم اسیدی عناصر هربخش ازرسوبات جهت وروداین فلزات به فازمحلول،براى تعیین غلظت عناصر موردمطالعه درنمونه ها ازدستگاه جذب اتمى استفاده شد.
غلظت متوسط فلزات سنگین درمراحل مختلف تفکیک شیمیایی نشان میدهد میزان عناصردرفازهای مختلف رسوب متفاوت بوده وبیشترین وکمترین غلظت به ترتیب دربخش مقاوم وسست رسوب مشاهده میگردد: مقاوم>اکسیداسیون آلی>سولفیدی>سست.میانگین غلظت فلزات سنگین دررسوبات منطقه نیزبه ترتیب شامل Zn>Cu>Pb>Cr>Cd بود.
براساس داده های به دست آمده،شاخص شدت آلودگی برای عناصرموردبررسی محاسبه گردید.نتایج حاکی ازاین بود که فلزکادمیوم دررسوبات منطقه دارای شدت آلودگی متوسط و سایرعناصر فاقدآلودگی میباشند. محاسبه فاکتورآلاینده فردی(ICF) برای فلزات نیزنشان میدهد سرب وکروم دسترسی زیستی بالایی داشته ولیکن کادمیوم،مس و روی دارای دسترسی زیستی کمی هستند بنابراین درحال حاضراین سه عنصربرای موجودات زنده خطرساز نمیباشند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات