.بررسی غلظت و الگوی پراکنش فلزات سرب، روی، کروم و کادمیوم در رسوبات سطحی رودخانه کارون با استفاده از زمین آمار در محیط GIS

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر

2 عضو هیات علمی گروه محیط زیست دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء(ص) بهبهان

3 ایران-همدان-شهرملایر- دانشگاه ملی ملایر- گروه محیط زیست

10.22034/jest.2020.31632.3988

چکیده

زمینه و هدف: در اکوسیستم‌های آبی فلزات سنگین به علت سمیت و پایداری بالا و نیز آثار فیزیولوژیکی‌شان بر موجودات زنده، بسیار حائز اهمیت هستند. هدف از این پژوهش مطالعه و بررسی میزان غلظت فلزات سرب، روی، کروم و کادمیوم در رسوبات سطحی رودخانه کارون و الگوی توزیع مکانی آنها است.
روش بررسی: برای بررسی میزان و چگونگی توزیع غلظت فلزات سنگین سرب، روی، کروم و کادمیوم در رسوبات رودخانه کارون، در تابستان و زمستان 1394، شش ایستگاه انتخاب و با استفاده از روش سیستماتیک تصادفی، از هر ایستگاه سه نمونه از رسوبات رودخانه برداشت شد. پس از انتقال نمونه‌ها به آزمایشگاه، خشک کردن و هضم نمونه‌ها، سنجش فلزات سنگین با استفاده از دستگاه جذب اتمی شعله صورت گرفت. بعد از انجام تجزیه و تحلیل‌های آزمایشگاهی به منظور درون‌یابی توزیع غلظت عناصر سنگین از روش معکوس وزنی استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج حاصل از اندازه‌گیری غلظت فلزات نشان داد که فلز روی بیشترین تجمع و فلز کادمیوم کمترین تجمع را در رسوبات سطحی رودخانه کارون داراست. میانگین غلظت فلزات سرب، روی، کروم و کادمیوم در فصل تابستان به ترتیب 28/26، 36/72، 48/53 و 85/3 میکروگرم برگرم وزن خشک و در زمستان به ترتیب 47/13، 54/59، 26/30 و 42/0میکروگرم بر گرم وزن خشک اندازه‌گیری شد.
بحث و نتیجه‌گیری: مقایسه میزان اندازه‌گیری شده فلزات سنگین مورد مطالعه با راهنمای کیفیت رسوب آمریکا و کانادا نشان داد که تنها غلظت فلز کروم در فصل تابستان از سطح TEL و فلز کادمیوم نیز از سطح PEL و TEL بیشتر بود. غلظت سایر فلزات بسیار کمتر از حدود راهنما به دست آمد. یافته‌های این تحقیق اطلاعات مناسبی را در مورد توزیع غلظت فلزات سنگین در رسوبات رودخانه کارون ارائه می‌کند که می‌تواند به فرایندهای پایش و ارزیابی رسوبات در منطقه مورد مطالعه کمک کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات