اندازه گیری نیکل در نمونه های زیست محیطی به روش فلوتاسیون اسپکتروفتومتری با استفاده از دی متیل گلی اکسیم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه شیمی، دانشکده علوم پایه،دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران *(مسئول مکاتبات).

2 مربی گروه مهندسی نفت ،دانشکده مهندسی نفت وگاز ،دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران.

چکیده

در این مقاله یک روش ساده و بسیار گزینش پذیر ا برای جداسازی، پیش تغلیظ و اندازه گیری اسپکتروفتومتریک نیکل  ارایه گردیده است. اساس این روش بر پایه فلوتاسیون کمپلکس نیکل و دی متیل گلی اکسیم بین فاز آبی و سیکلوهگزان در7=pH می باشد. پس از انحلال کمپلکس در کلروفرم، میزان نیکل درnm327 به روش اسپکتروفتومتریک اندازه‏گیری شــد. برای بررسی کارایی این روش در اندازه گیری سریع و آسان نیکل چند نمونه زیست محیطی از جمله پساب صنعتی، آب دریا و آب رودخانه با این روش مورد تجزیه قرار گرفت. همچنین جهت بررسی صحت روش ارایه شده میزان نیکل در این نمونه ها به روش جذب اتمی شعله ای نیز مجددا اندازه گیری شد که نتایج بیانگر کارایی بالای روش در اندازه گیری مقادیر ناچیز نیکل در نمونه های پیچیده زیست محیطی می باشد. با توجه  به سادگی، ارزان بودن و استفاده حداقلی از حلال های زیان آور آلی، این روش می تواند به عنوان روشی رایج در آزمایشگاه های زیست محیطی و صنایع به کارگرفته شود.

کلیدواژه‌ها


علوم و تکنولوژی محیط زیست ، دوره پانزدهم، شماره سه، پاییز 92
اندازه گیری نیکل در نمونه های زیست محیطی به روش فلوتاسیون
اسپکتروفتومتری با استفاده از دی متیل گلی اکسیم
* محمد هادی گیویان راد 1
امیر حسین حقیقتی 2
haghighaty@yahoo.com
88/2/ 87 تاریخ پذیرش: 27 /10/ تاریخ دریافت: 10
چکیده
در این مقاله یک روش ساده و بسیار گزینش پذیر ا برای جداسازی، پیش تغلیظ و اندازه گیری اسپکتروفتومتریک نیکل ارایه گردیده
می باشد. پس از pH= است. اساس این روش بر پایه فلوتاسیون کمپلکس نیکل و دی متیل گلی اکسیم بین فاز آبی و سیکلوهگزان در 7
327 به روش اسپکتروفتومتریک اندازه گیری شد. برای بررسی کارایی این روش در nm انحلال کمپلکس در کلروفرم، میزان نیکل در
اندازه گیری سریع و آسان نیکل چند نمونه زیست محیطی از جمله پساب صنعتی، آب دریا و آب رودخانه با این روش مورد تجزیه قرار
گرفت. همچنین جهت بررسی صحت روش ارایه شده میزان نیکل در این نمونه ها به روش جذب اتمی شعله ای نیز مجددا اندازه گیری
شد که نتایج بیانگر کارایی بالای روش در اندازه گیری مقادیر ناچیز نیکل در نمونه های پیچیده زیست محیطی می باشد. با توجه به
سادگی، ارزان بودن و استفاده حداقلی از حلال های زیان آور آلی، این روش می تواند به عنوان روشی رایج در آزمایشگاه های زیست
محیطی و صنایع به کارگرفته شود.
واژه های کلیدی: نیکل، دی متیل گلی اکسیم، فلوتاسیون اسپکتروفتومتری، نمونه های زیست محیطی، پیش تغلیظ.
-1 استادیار گروه شیمی، دانشکده علوم پایه،دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران *(مسئول مکاتبات).
-2 مربی گروه مهندسی نفت ،دانشکده مهندسی نفت وگاز ،دانشگاه آزاد اسلامی،واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران.
68 علوم و تکنولوژی محیط زیست، شماره 58 ، پاییز 92 گیویان راد و همکار
مقدمه
بررسی میزان فلزات سنگین در پساب های صنعتی از
اهمیت بالایی برخوردار می باشد ،چرا که در اکثر مواقع غلظت
این عناصر در این پساب ها بسیار بالا بوده و نفوذ آن ها به آب
های زیر زمینی می تواند اثرات مخربی را به محیط زیست و
سلامت عمومی جامعه وارد نماید. به علاوه این فلزات می توانند
فعالیت های بیولوژیکی را مختل نموده و اثرات نامطلوبی را بر
روی فرایند تصفیه فاضلاب گذارند ( 1). یکی از این فلزات
سنگین نیکل می باشد که در صنایع فولاد، رنگ، لوازم آرایشی،
و ...کاربرد دارد. در نتیجه مصرف روز افزون ، این فلز به طور
گسترده ای درمحیط زیست پراکنده شده است. انسان از طریق
هوا، آب، غذا و تنباکو در معر ض نیکل قرار دارد که در این
میان، غذا مهم ترین مسیر ورود نیکل به بدن انسان است و دود
سیگار در درجه دوم اهمیت قرار دارد.
این عنصر از طریق ایجاد اتصالات غیر برگشتی با
ماکرومولکول های ضروری و حیاتی ایجاد مسمومیت نموده و
موجب اختلال در فعالیت بیولوژیکی سلول ها می شود.
دی متیل گلی اکسیم متداول ترین معرف برای
اندازه گیری نیکل می باشد. اصولاً اندازه گیری نیکل با معرف
دی متیل گلی اکسیم به دو روش کلی گراویمتریک و
اسپکتروفتومتری اجرا می گردد. روش قدیمی گراویمتری ب رای
اندازه گیری غلظت های بسیار بالای نیکل مناسب بوده و اجرای
آن بسیار وقت گیر و مشکل می باشد.
روش های اسپکتروفتومتریک که بر پایه استخراج
به یک حلال آلی استوار است ، تا Ni-DMG کمپلکس
حدودی از مزاحمت عناصری مانند کبالت و مس رنج می برد و
از آن جا که این عناصر در بسیاری از نمونه های طبیعی به
همراه نیکل وجود دارند اندازه گیری میزان دقیق نیکل با
.(2- مشکل روبه رو می شود ( 4
از روش های قدیمی در این زمینه می توان به
جداسازی به وسیله جذب توسط حباب، تکنیک های ریز قطره
جذب شونده و همچنین به روش هایی که بر پایه جذب سطحی
گزینشی برروی حباب های گ از در محیط مایع (معمولآ آب)
می باشند، اشاره نمود. روش ارایه شده در این تحقیق برپایه
اندازه گیری نیکل به روش فلوتاسی ون اسپکتروفتومت ری
می باشد. این روش نسبت به روش های قدیمی از قابلیت هایی
از جمله گزینش پذیری بالاتر، حساست بیشتر و راحتی کارکرد
برخوردارمی باشد و کاربرد روز افزونی درجداسازی و پیش
5). بنابراین نسبت به - تغلیظ مقادیر ناچیز عناصر فلزی دارد( 7
روش های مشابه ساده تر، سریع تر و حساس تر است
بخش تجربی
مواد و محلول های مورد نیاز
نمک های نیترات فلزات سدیم، کلسیم، منیزیم،
سرب، باریم، منگنز، آلومینیوم، کرم، آهن، مس، کادمیوم، روی،
کبالت، نیکل، نقره و نیکل و لیگاندهای دی متیل گلی اکسیم و
سیتریک اسید.
حلال های هپتان نرمال، هگزان نرمال نرمال، سیکلو
هگزان نرمال، تولوئن، تتراکلرید کربن، کلروفرم.
کلیه مواد فوق با خلوص تجزیه ای از شرکت
خریداری شده است. Merck
1 مولار، ×10- برای تهیه دی متیل گلی اکسیم 2
0/161 گرم از این ماده در 50 میلی لیتر آمونیاک حل گردید و
سپس به حجم 100 میلی لیتر رسانده شد.
چون در این روش با استفاده از روش کمپلکسومتری و
فلوتاسیون پیش تغلیظ نمونه را بصورت بسیار حساس و دقیق
انجام داده و سپس توسط تکنیک اسپکتروفتومتری شناسایی
کمی انجام شد. لازم بذکر است بدون انجام روش
کمپلکسومتری و فلوتاسیون شناسایی کمی توسط روش
اسپکتروفتومتری به تنهایی امکان پذیر نمی باشد. در نهایت آن
که جهت اعتبار سازی نتایج با مقایسه این روش با تکنیک
حدتشخیص و گزینش پذیری بسیار مطلوبی به دست FAAS
آمد. در این تحقیق با استفاده از این روش میزان نیکل در چند
نمونه از پساب های صنعتی به عنوان نمونه های حقیقی
6 اندازه گیری نیکل در نمونه های زیست محیطی .... 9
اندازه گیری و صحت این روش توسط تکنیک جذب اتمی
شعله ای تایید گردید.
وسایل و دستگاه های مورد نیاز
UV-VIS در این پروژه از دستگاه اسپکتروفتومتر
متر pH ،UV2101-PC مدل Shimadzu ساخت شرکت
125 و قیف های جداکننده گلابی شکل Corning مدل
استفاده شده است.
روش آزمایش
Ni 1 از + 2 ×10- به 100 میلی لیتر محلول 3
5
0 مولار قلیایی و / میلی لیتر از محلول دی متیل گلی اکسیم 01
5 میلی لیتر محلول سیترات سدیم 5 درصد اضافه م یشود و
آن با افزودن اسید کلریدریک رقیق در 7 تنظیم م یگردد. pH
سپس این محلول را به قیف جداکننده انتقال داده می شود. به
این محلول 10 میلی لیتر هگزان نرمال اضافه م یکنیم و محلول
به مدت 5 دقیقه به شدت هم زده م یشود. پس از این عمل
آنالیت در حد واسط دو فاز شناور می گردد. فاز آبی را به آرامی
خارج ساخته و فاز آلی آن برای آزمایش های بعدی
ذخیره سازی می شود. کمپلکس مورد نظر که به جداره های قیف
چسبیده است در 5 میلی لیتر کلروفرم حل کرده و جذب آن در
327 نانومتر نسبت به شاهدی که به روش فوق تهیه شده است
اندازه گیری می شود.
نتایج و بحث
مراحل بهینه سازی
برای تعیین بهترین شرایط لازم و دستیابی به
بهترین بازده فلوتاسیون، عوامل زیر بهینه سازی شد. کلیه
اندازه گیری ها حداقل سه بار تکرار شده که هر داده میانگین
سه اندازه گیری می باشد.
بهینه سازی نوع حلال آلی
به منظور بررسی اثر حلال آلی در فلوتاسیون
10 میلی لیتر از حلال های آلی هگزان نرمال، هپتان ،(II) نیکل
4 مول ×10- نرمال، سیکلو هگزان نرمال و تولوئن برای محلول 6
برابر 7 و pH در شرایط آزمایشی شامل (II) بر لیتر نیکل
0 % مورد آ زمایش قرار / غلظت دی متیل گلی اکسیم 005
گرفت. که نتایج آن در جدول 1 آورده شده است. با توجه به
این نتایج حلال هگزان نرمال نرمال بیشترین جذب را نشان
می دهد. لذا به عنوان فاز آلی مناسب انتخاب گردید.
جدول 1- اثر نوع فاز آلی بر میزان جذب(فلوتاسیون)
فاز آلی ثابت دی الکتریک( 8) جذب
0/404 1/ هگزان نرمال نرمال 88
0/486 2/ هپتان نرمال 3
0/328 2/ تولوئن 24
0/462 2/ سیکلوهگزان نرمال 02
%0/ 5، غلظت دی متیل گلی اکسیم 005 ×10-6 M برابر 7، غلظت های نیکل pH: شرایط آزمایش
pH بهینه سازی
بهینه با تغییر آن از 1 تا 12 برای محلول pH تعیین
- 6M Ni 4 از + 2 ×10
در شرایط آزمایشی شامل 10 میلی لیتر فاز
آلی هگزان نرمال نرمال و غلظت دی متیل گلی اکسیم برابر
برابر با 7 به pH ، 0.005 % انجام گرفت. با توجه به نمودار 1
های pH بهینه انتخاب گردید.کاهش در جذب در pH عنوان
پایین تر به دلیل پروتونه شدن باز ضعیف دی متیل گلی اکسیم
70 علوم و تکنولوژی محیط زیست، شماره 58 ، پاییز 92 گیویان راد و همکار
OH- بالا به دلیل اثر پوشانندگی pH بوده و در
Ni بر روی + 2
می باشد.
0
0.05
0.1
0.15
0.2
0.25
0.3
0.35
0.4
0.45
0.5
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
pH
Abs
Ni 4 از + 2 ×10-6M برای 100 میلی لیتر محلول pH نمودار 1- بهینه سازی
در شرایط آزمایشی شامل 10 میلی لیتر فاز آلی
%0/ هگزان نرمال، غلظت دی متیل گلی اکسیم برابر 005
بهینه سازی حجم فاز آبی
در این آزمایش های حجم فاز آبی از 50 تا 700
30 از نیکل با غلظت های g میلی لیتر برای محلول حاوی
یکسان از دی متیل گلی اکسیم در تمامی این محلول ها تغییر
داده شد. نتایج نشان م یدهد که نه تنها تغییر حجم فاز آبی
تاثیر چندانی در بازده فلوتاسیون ندارد، بلکه در حجم های بالا
به دلیل استفاده از قیف های بزرگ تر و افزایش سطح،
چسبیدن کمپلکس مورد نظر به سطح شیشه به طور کامل
انجام گرفته و بازده عمل و تکرارپذیری بالاتر می رود. بدین
جهت بسته به نوع نمونه مورد آنالیز می توان از حجم های بالا
نیز برای محدودیت در کاهش بازده استفاده نمود.
بهینه سازی غلظت دی متیل گلی اکسیم
در شرایط ،(II) 4 مول بر لیتر نیکل ×10- برای محلول 6
pH آزمایشی شامل 10 میلی لیتر حلال آلی هگزان نرمال
- برابر 7، غلظت غلظت دی متیل گلی اکسیم را در گستره 4
0/01-10 ) تغییر داده شد. با توجه به نمودار 2 در غلظت )×10
2 مولار بیشترین جذب را شاهد هستیم . ×10- های بالاتر از 4
(II) در غلظت های کم تر از این مقدار تمامی کمپلکس نیکل
و اطمینان از صحت (II) بدین ترتیب برای اندازه گیری نیکل
5 مولار از محلول ×10- کار در غلظت های بالاتر آنالیت غلظت 4
دی متیل گلی اکسیم انتخاب گردید.
7 اندازه گیری نیکل در نمونه های زیست محیطی .... 1
0
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
[DMG] / ( 10-4 mol L-1)
Absorbance
،(II ) 4 مول بر لیتر نیکل ×10- نمودار 2- بهینه سازی غلظت دی متیل گلی اکسیم،برای محلول 6
برابر 7 pH در شرایط آزمایشی شامل 10 میلی لیتر حلال آلی هگزان نرمال و
بررسی تکرارپذیری روش
به منظور بررسی تکرارپذیری روش، از نتایج 7 مرتبه
در شرایط (II) 4 مولار نیکل ×10-6M آزمایش برای محلول
بهینه شامل 10 میلی لیتر هگزان نرمال، غلظت دی متیل گلی
5 مولار استفاده شد. با توجه به نتایج به دست ×10- اکسیم 4
RSD آمده در جدول 2 انحراف استاندارد نسبی روش ، درصد
1 می باشد. / برابر با 9
4، فاز آلی هگزان نرمال، 10 ×10-6M جدول 2- داده های مربوط به تعیین تکرارپذیری روش، در شرایطی: که غلظت نیکل
5 مولار ×10- میلی لیتر، غلظت دی متیل گلی اکسیم 4
رسم منحنی استاندارد و تعیین حد تشخیص روش
در شرایط بهینه، آزمایش با استفاده از 10 میلی لیتر
فاز آلی هگزان نرمال در حجم 100 میلی لیتر از محلول انجام
برابر pH 4 مولار و ×10- شد. غلظت دی متیل گلی اکسیم، 4
7 می باشد. بر طبق نمودار کالیبراسیون شماره 3 محدوده خطی
شماره آزمایش جذب
0/489 1
0/498 2
0/512 3
0/505 4
0/492 5
0/499 6
0/512 7
72 علوم و تکنولوژی محیط زیست، شماره 58 ، پاییز 92 گیویان راد و همکار
به دست آمد. (II) 1.5-10 ) مول بر لیتر نیکل )× 10- برای محدوده غلظت 7
نمودار 3- منحنی تصحیح برای اندازه گیری نیکل به روش فلوتاسیون اسپکتروفتومتری
تعیین حد تشخیص روش
برای این منظور 25 محلول شاهد بر طبق روش ارایه
شده و در شرایط بهینه تهیه شده و جذب آن نسبت به شاهدی
که در رسم منحنی استاندارد استفاده شده اندازه گیری گردید و
برابر A0+ 3SA با 0 Alim . نتایج در جدول 3 آورده شده است
انحراف استاندارد داد هها می باشد. SA می باشد. در رابطه اخیر 0
حد تشخیص روش Alim با توجه به مقدار به دست آمده برای
1/5 می شود. ×10-7 M برابر با
3/19 ، فاز آلی 10 میلی لیتر هگزان نرمال، ×10-7M جدول 3- داده های مربوط به حد تشخیص روش، در شرایط : غلظت نیکل
3/12×10-5M غلظت دی متیل گلی اکسیم
بررسی مزاحمت ها
برای بررسی مزاحمت آنیون ها و کاتیون ه ای دیگر
محلول هایی از نیکل ب ا غلظت ،(II) در فلوتاسیون نیکل
-6 4 مولار که هرکدام حاوی یکی از کاتیون ها یا آنیون ها با ×10
غلظت 5000 برابر مقدار نیکل بودند ، انتخاب و در شرایط
بهینه، فرایند فلوتاسیون اجرا گردید. میزان جذب در حضور یون
مزاحم با حالت بدون یون مزاحم مقایسه شد . طبق نتایج به
SCN-, Cl- دست آمده در این شرایط کاتیون ها و آنیون های
, SO4
2-, , ClO4
Zn2+, Co2+, Ni2+, F-, Cl-, Br-, 2- و
شماره آزمایش جذب شماره آزمایش جذب شماره آزمایش جذب
0/010 1 0/009 9 0/015 17
0/011 2 0/011 10 0/017 18
0/013 3 0/010 11 0/015 19
0/018 4 0/012 12 0/013 20
0/012 5 0/009 13 0/007 21
0/015 6 0/014 14 0/012 22
0/014 7 0/018 15 0/009 23
0/018 8 0/014 16 0/017 24
0/016 25
اندازه گیری نیکل در نمونه های زیست محیطی .... 73
SCN-, SO4
2-
, C2O4
2-, ClO4
-
CO و 3 , CH3OO-
2- و
Mg2+ Na+, K+, NH4
+, Ca2+
مزاحمتی را در اندازه گیری
Pb نشان نمی دهند . کاتیون های دیگر مانند ,+ 2 (II) نیکل
Mn2+, Bi3+, Cd2+
Al3+ ,Fe3+ ,Zn2+
- تا غلظت های 4
4 تداخلی در اندازه گیری به وجود نمی آورند. 10
مهم ترین عناصری که در اندازه گیری نیکل با دی
Co متیل گلی اکسیم ایجاد تداخل می کنند عبارتند از , + 2
Fe2+ Cu و + 2
این یون ها قادرند که با دی متیل گلی اکسیم
تشکیل کمپلس نمایند. لیکن به دلیل آن که کمپلکس آن ها با
نیکل در بین دو فاز شناور نمی گردد. خطایی در اندازه گیری
حاصل نمی نمایند.
با توجه به مطالب بیان شده یک ی از مزایای روش
فلوتاسیون برای اندازه گیری نیکل علاوه بر سادگی و مصرف
کمتر حلال های آلی این است که با وجود تشکیل کمپلس بین
برخی عناصر و دی متیل گلی اکسیم تنها کمپلکس نیکل دی
متیل گلی اکسیم در بین دو فاز شناور و در نهایت جداسازی
می گردد و این مهم مزیت بالای این روش را باعث می شود .
تنها برای جلوگیری از رسوب آهن در حین آزمایش بون
سیترات به محیط اضافه می گردد.
اندازه گیری نیکل در نمونه حقیقی
روش ارایه شده برای اندازه گیری نیکل در چندین
نمونه محیط زیستی متفاوت به کار گرفته شد. نمونه های مورد
آنالیز عبارت بودند از پساب صنعتی، آب دریا و رودخانه. پساب
صنعتی مربوط به به پساب کارخانه اب زار مه دی دامغ ان
می باشد، این کارخانه تولید کننده ابزار آلات بوده و به طریق
الکتروشیمیایی آن ها را پوشش می دهد. آب دریا و آب
رودخانه به ترتیب مربوط به نمونه گیری از آب دریای خزر و
رودخانه کرج می باشد.
اسیدی گردید و از HNO نمونه های آبی به وسیله 3
0/45 قبل از آنالیز عبور داده شد. به موازات نمونه ها μm فیلتر
چندین مقدار معین از نیکل ب رای اثب ات کارایی روش به
نمونه ها تزریق گردید و کارایی روش مورد بررسی قرار گرفت.
همچنین برای اطمینان از نتایج، آزمایشات با روش
تکرار گردید. داده های مربوط به نتایج دو روش در FAAS
جدول 4 آورده شده است.
جدول 4- مقایسه نتایج برای اندازه گیری نیکل در 100 میلی لیتر از نمونه های
FAAS حقیقی با روش حاضر و روش
ng mL- غلظت 1
افزوده شده Ni (II)
ng mL-1
نمونه
FAAS روش ارایه شده
81.3
182.4
283.2
82.8
183.1
279.4
0
100
200
پساب صنعتی
N.D.
10.2.1
2.01.5
N.D.
101.1
198.2
0
100
200
آب دریا
49.3
149.7
249.5
48.3
149.2
247.3
0
100
200
آب رودخانه کرج
تشخیص داده نشد N.DT. نتایج گزارش شده مقدار متوسط 5 اندازه گیری می باشد
74 علوم و تکنولوژی محیط زیست، شماره 58 ، پاییز 92 گیویان راد و همکار
نتیجه گیری
با توجه به اهمیت اندازه گیری سریع و دقیق میزان
نیکل در نمونه های زیست محیطی در این تحقیق، روشی
سریع، ارزان، و گزینش پذیر بر ای اندازه گیری نیکل ارایه
گردید. برای پیش تغلیظ نیکل از روش جدید فلوتاسیون
استفاده شد، با توجه به قابلیت استفاده مجدد از حلال مصرفی
در این روش در مقایسه با روش های استخراج کلاسیک
آلودگی های زیست محیطی ناشی از ورود حلال های زیان آور
آلی به محیط زیست بسیار کم تر می باشد و این مهم در کنار
سادگی روش فلوتاسیون بر قابلیت های کلی روش ارایه شده
می افزاید.
حد تشخیص و گزینش پذیری این روش در حد
روش جذب اتمی شعله ای برای اندازه گیری نیکل می باشد و با
توجه به عدم پیچیدگی کمتر تکنیک اسپکتروفتومتری در
مقایسه با سایر روش ها، این روش می تواند به عنوان روشی
حساس، ارزان و سریع در آزمایشگاه های زیست محیطی و
صنایع مرتبط به کارگرفته شود.
منابع
1. Abdolmohammad- zadeh, H.,
Ebrahimzadeh, E., (2011), Ligandless
cloud point extraction for trace nickel
determination in water samples by
flame atomic absorption spectrometry,
J. Braz. Chem. Soc., 22, 517-524.
2. Kilinc, E., Lepane, V., Viitak, A.,
Gumgum, B., (2009), Off-line
determination of trace silver in water
samples and standard reference
materials by cloud point extractionatomic
absorption spectrometry, Proc.
Est. Acad. Sci., 58, 190-196.
3. Wang, J., Hasan, E. H., Miro, M.,
(2003), Sequential injection- based
injection- lab-on-valve schemes for
on-line solid phase extraction and
preconcentration of ultra-trace levels
of heavy metals with determination by
electrothermal atomic absorption
spectrometry and inductively coupled
plasma mass spectrometry, Anal.
Chim. Acta, 499, 139-147.
4. Candir, S., Narin, I., Soylak, M.,
(2008), Ligandless cloud point
extraction of Cr (III), Pb (II), Cu (II),
Ni (II), Bi (III), and Cd (II) ions in
environmental samples with Tween 80
and flame atomic absorption
spectrometric determination, Talanta,
77, 289–293.
5. Warne, M.S., Heemsbergen, D.,
Stevens, D., McLaughlin, M., Cozens,
G., Whatmuff, M., Broos, K., Barry,
G., Bell, M., Nash, D., Pritchard, D.,
Penney, N., (2008), Modeling the
toxicity of copper and zinc salts to
wheat in 14 soils. Environ. Toxicol.
Chem., 27(4): 786–792.
6. Givianrad, M.H., Larijani, K., Sadeghi,
T., Hosseini, E., (2011), Determination
of cadmium and lead in lettuce, mint
and leek ultivated in different sites of
southern Tehran. J. Food Technol.
Nutr., 30(2): 38-43.
7. Ganjavi, M., Ezzatpanah, H.,
Givianrad, M.H., Shams, A., (2010),
Effect of canned tuna fish processing
steps on lead and cadmium contents of
Iranian tuna fish. Food. Chem., 118(3):
525-528.

1. Abdolmohammad- zadeh, H.,
Ebrahimzadeh, E., (2011), Ligandless
cloud point extraction for trace nickel
determination in water samples by
flame atomic absorption spectrometry,
J. Braz. Chem. Soc., 22, 517-524.
2. Kilinc, E., Lepane, V., Viitak, A.,
Gumgum, B., (2009), Off-line
determination of trace silver in water
samples and standard reference
materials by cloud point extractionatomic
absorption spectrometry, Proc.
Est. Acad. Sci., 58, 190-196.
3. Wang, J., Hasan, E. H., Miro, M.,
(2003), Sequential injection- based
injection- lab-on-valve schemes for
on-line solid phase extraction and
preconcentration of ultra-trace levels
of heavy metals with determination by
electrothermal atomic absorption
spectrometry and inductively coupled
plasma mass spectrometry, Anal.
Chim. Acta, 499, 139-147.
4. Candir, S., Narin, I., Soylak, M.,
(2008), Ligandless cloud point
extraction of Cr (III), Pb (II), Cu (II),
Ni (II), Bi (III), and Cd (II) ions in
environmental samples with Tween 80
and flame atomic absorption
spectrometric determination, Talanta,
77, 289–293.
5. Warne, M.S., Heemsbergen, D.,
Stevens, D., McLaughlin, M., Cozens,
G., Whatmuff, M., Broos, K., Barry,
G., Bell, M., Nash, D., Pritchard, D.,
Penney, N., (2008), Modeling the
toxicity of copper and zinc salts to
wheat in 14 soils. Environ. Toxicol.
Chem., 27(4): 786–792.
6. Givianrad, M.H., Larijani, K., Sadeghi,
T., Hosseini, E., (2011), Determination
of cadmium and lead in lettuce, mint
and leek ultivated in different sites of
southern Tehran. J. Food Technol.
Nutr., 30(2): 38-43.
7. Ganjavi, M., Ezzatpanah, H.,
Givianrad, M.H., Shams, A., (2010),
Effect of canned tuna fish processing
steps on lead and cadmium contents of
Iranian tuna fish. Food. Chem., 118(3):
525-528.