مدلیابی ساختاری رضایت مندی کودکان از فضاهای باز مجتمع های مسکونی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده مهندسی معماری وشهرسازی، دانشگاه تربیت دبیرشهید رجایی *(نویسنده مسئول).

2 کارشناس ارشد معماری، مدرس آموزشکده فنی و حرفه ای سما، دانشگاه آزاد اسلامی اردبیل، اردبیل، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: این تحقیق، بررسی رضایت مندی کودکان از فضاهای باز مجتمع های مسکونی در قالب یک مدل علّی است.
روش تحقیق: پژوهش حاضر از نوع همبستگی طرح مدلیابی روابط ساختاری می باشد که147 نفر از والدین ساکن در مجتمع های مسکونی شهرک شهید  فلاحی و شهرک امید تهران به شیوه خوشه ای تصادفی  انتخاب شدند تا 57 سوال پرسشنامه مربوط به دیدگاه  والدین در  فضاهای  باز مجتمع های مسکونی را پاسخ دهند. روایی ابزار مورد بررسی از روش محتوایی و سازه مورد مطالعه نشان داد که ابزار دارای روایی  مناسبی است. همچنین میزان پایایی این ابزار با استفاده از روش آلفای کرونباخ 954/0=α به دست آمده است. با استفاده از روش تحلیل مسیر و رگرسیون و تعیین اثرات مستقیم و غیرمستقیم متغیرها  بر آموزش پذیری فضاهای باز مجتمع های مسکونی مورد بررسی قرار گرفت.
یافته ها: یافته­ها نشان دادند که عوامل برای رضایت مندی کودکان از فضاهای باز در مجتمع های مسکونی به تبعیت از روابط مستقیم و غیرمستقیم صورت می پذیرد.
نتیجه­گیری: نتایج به دست آمده نشان داد که، متغیر های عوامل طبیعی (پوشش گیاهی)، فرم فضا و ارگونومی به طــور مستقیم در رضایت مندی کودکان در فضاهای باز مجتمع های مسکونی تاثیر دارند و متغیر های انعطاف پذیری وسایل بازی کودکان، عوامل محرک بصری به طور  غیرمستقیم بر رضایت مندی کودکان در فضاهای باز مجتمع های مسکونی تاثیر دارند.

کلیدواژه‌ها


 

 

 

 

 

علوم و تکنولوژی محیط زیست ، دوره پانزدهم، شماره چهار، زمستان 92

 

 

مدلیابی ساختاری رضایت مندی کودکان از فضاهای باز مجتمع های مسکونی

 

حمیدرضا عظمتی[1]*

Azemati@yahoo.com

حسن فریدون زاده[2]

 

تاریخ دریافت:25/1/90

تاریخ پذیرش:6/4/90

 

چکیده

زمینه و هدف: این تحقیق، بررسی رضایت مندی کودکان از فضاهای باز مجتمع های مسکونی در قالب یک مدل علّی است.

روش تحقیق: پژوهش حاضر از نوع همبستگی طرح مدلیابی روابط ساختاری می باشد که147 نفر از والدین ساکن در مجتمع های مسکونی شهرک شهید  فلاحی و شهرک امید تهران به شیوه خوشه ای تصادفی  انتخاب شدند تا 57 سوال پرسشنامه مربوط به دیدگاه  والدین در  فضاهای  باز مجتمع های مسکونی را پاسخ دهند. روایی ابزار مورد بررسی از روش محتوایی و سازه مورد مطالعه نشان داد که ابزار دارای روایی  مناسبی است. همچنین میزان پایایی این ابزار با استفاده از روش آلفای کرونباخ 954/0=α به دست آمده است. با استفاده از روش تحلیل مسیر و رگرسیون و تعیین اثرات مستقیم و غیرمستقیم متغیرها  بر آموزش پذیری فضاهای باز مجتمع های مسکونی مورد بررسی قرار گرفت.

یافته ها: یافته­ها نشان دادند که عوامل برای رضایت مندی کودکان از فضاهای باز در مجتمع های مسکونی به تبعیت از روابط مستقیم و غیرمستقیم صورت می پذیرد.

نتیجه­گیری: نتایج به دست آمده نشان داد که، متغیر های عوامل طبیعی (پوشش گیاهی)، فرم فضا و ارگونومی به طــور مستقیم در رضایت مندی کودکان در فضاهای باز مجتمع های مسکونی تاثیر دارند و متغیر های انعطاف پذیری وسایل بازی کودکان، عوامل محرک بصری به طور  غیرمستقیم بر رضایت مندی کودکان در فضاهای باز مجتمع های مسکونی تاثیر دارند.

 

واژه های کلیدی: مدلیابی ساختاری، رضایت مندی، عوامل طبیعی(پوشش گیاهی)-  فضاهای باز-  مجتمع های مسکونی.


مقدمه


امروزه فضاهای باز مجتمع­های مسکونی بخش جدایی­ناپذیر از مجتمع­های مسکونی و فضاهای عمومی به ویژه در کلان شهرها محسوب می­شوند و در برآورده ساختن نیازهای اجتماعی و فردی شهروندان، خصوصاً کودکان نقش اساسی و مهمی را ایفا می­کنند. این دسته از فضاها را ،که از آن ها به نام فضاهای باز عمومی از قبیل بوستان های شهری، پارک­ها و حتی فضاهای دیگر از قبیل حیاط مدارس و مجتمع­های آپارتمانی تحت عنوان فضاهای باز استفاده می کنیم، با طراحی مناسب می­توانند نقش ارزنده­ای در رشد و تقویت رضایت مندی کودکان ساکن در این مجتمع ها را داشته باشند. طراحی فضاهای باز علاوه بر بزرگسالان، مخاطبین خردسال را نیز در برمی­گیرد که بسیار بیشتر از بزرگسالان تأثیر می­پذیرند و دنیا را به صورت کاملاً متفاوت با آن ها درک می­کنند. اریک فروم[3](1) در کتاب بازگشت به خویشتن می گوید: جمادات که فاقد حیات و حرکت ارادی اند و حیوانات که وسایل و مایحتاج حیات و حرکتشان از راه غریزه مجّاناَ فراهم می شود، سعادتی نمی جویند. تنها انسان است که به اقتضای ضعف و احتیاجی که طبیعت به انسان تحمیل می کند، سعادتی را برای خود انتخاب می کند و جالب این که ابزارهایی و موادی که بعداَ برای نیل به مطلوبیت مورد استفاده قرار می دهیم، داده های طبیعت است. ارتباط با طبیعت و لذت بردن از مناظر زیبای آن، راهی ساده اما مهم برای کسب آرامش و لطافت روح و روان انسان است و توسعۀ فراوان آن در مجتمع های  مسکونی می تواند در کاهش بروز خشونت، افسردگی مفید باشد، با این وجود در بسیاری از فضاهایی که به عنوان «فضای مخصوص کودکان»  و دنیا را به صورت کاملاً متفاوت با آنها درک میا نیز دربرمی86)

ینقش اساسی و مهمی را ایفا میبه تمامی ابعاد وجودی آنان توجه نمی­شود ،چنین محیط­هایی نه تنها به رشد کودک در همه ابعاد کمک چندانی نمی­کند، بلکه در نهایت از موارد احساس کسالت، ترس و بیقراری به او نیز القاء می­کند و زمینه بروز ناهنجاری رفتاری در کودکان می­شود(2). از سوی دیگر دنیای ذهنی ویژه کودکان موجب پدید آمدن توقعات خاصی از طراحی محیط[4] است و در صورتی که به آن ها پاسخ مناسب داده نشود، کودک در محیط مداخله نمی کند، اما برخی از تحقیقات روانشناختی پیرامون توجیحات محیطی افراد نشان می دهد که شهروندان و به ویژه کودکان محیط های طبیعی و فضای سبز را نسبت به محیط های مصنوع شهری ترجیح می دهند. وجود درختان و نگه داری مناطق چمن کاری شده احســاس امنیت و آسـایش را در محله های درون شهری افزایش می دهد و همچنین سطح بازی کودکان نیز در اماکن دارای درخت و زمین چمن کاری شده دو برابر می شود(3). کرلینجر[5] (4) معتقد است پژوهش های رفتاری، همچون رضایت مندی از فضاهای باز مجتمع های مسکونی، ماهیت چند متغیری دارند، زیرا متغیرهای زیادی بر آن ها تأثیر می­گذارند. هرچند که نمی­توان منکر ارزش و اهمیت تحقیقاتی شد که در آن ها اثر یک متغیر بر روی متغیر دیگر مورد مطالعه قرار گرفته است. ولی باید این نکته را توجه کرد که اگر یک متغیر به تنهایی بر متغیر دیگر اثری را داشته باشد، اگر اثر آن را با سایر متغیرها به طور همزمان مطالعه کنیم، ممکن است نتایج کاملاً متفاوتی حاصل شود. در مطالعاتی که در آن ها رابطه یک متغیر مستقل با رضایت مندی از فضاهای زیست محیطی بررسی می­شود،‌ رابطه همبستگی بسیار قوی و معنی­دار نمایانده می­شود، در حالی که وقتی تأثیر همان متغیر در حضور سایر متغیرها مورد مطالعه قرار می­گیرد، اثری ضعیف و گاه بدون معنی­ را نشان می­دهد. این تصور براساس دیدگاه نظریه محرک پاسخ (S-R) گروه رفتارگرایان ارایه می­شود که تنها به محرک های مشاهده پذیر و پاسخ آن ها توجه دارند و به آنچه هنگام اجرای این کارها در درون فرد یا موجود زنده اتفاق می­افتد، توجهی نمی­کنند. این صاحب نظران،که رفتارگرایانی مانند "واتسن" و "اسکینر" میان آنان قرار دارند، مطالعات خود را به اثرات محیط بر موجود زنده محدود کرده­اند و برای موجود زنده نقش تأثیرپذیر در برابر محیط قائل هستند(5). جنت هاویلند جونز[6]، استاد روان شناسی دانشگاه روگرز نیوجرسی[7]می گوید:  نکتۀ جالب توجه دربارۀ نقش گل وگیاه در سلامت روحی وروانی افراد آن است که فرد با تماشا کردن، لمس کردن و بوییدن رنگ، طراوت و عطر آن می تواند حالت روحی نا متعادل خود را تغییر داده و به حال طبیعی باز گرداند. در واقع گل وگیاه عاملی جهت تعدیل رفتار در طول شبانه روز بوده و هر بار نگاه کردن به آن اتصال عصبی مثبتی در مغز ایجاد می کند .نگاه کردن و لمس گل وگیاه به سرعت روحیۀ شخص را تغییر داده و او را شاد و هیجان زده می کند و اولین نشانۀ آن ایجاد لبخند و تغییر خطوط چهره در جهت شادی می باشد . افرادی که در محیط منزل یا کارشان گل وگیاه وجود دارد، بیش از دیگران آرام، مهربان، شاد و با گذشت هستند و این حس را به دیگران نیز انتقال می دهند(6, 7). اریک فروم در ادامه نظریه خود تاَکید دارد که انسان با تکیه بر طبیعت به تکنولوژی دست یافته و بر طبیعت تسلط پیدا کرد و همین دستیابی بر طبیعت موجب جدایی او از طبیعت گردید و این موضوع عاملی بر بیماری او شد و جالب تر این که وی شرط درمان انسان را در بازگشت دوباره به طبیعت عنوان می کند. این موضوع در بحث های دیگر نظریه پردازان معماری از دستیابی به طبیعت و تکنولوژی به عنوان مُدرن و از بازگشت به طبیعت برای درمان بیماری به عنوان پسامُدرن و یا طبیعت گرایی عنوان شده است(8).

هدف کلی این پژوهش تبیین رضایت مندی کودکان در فضاهای باز مجتمع های مسکونی (شهر تهران) براساس تأثیر علّی متغیرهای مورد اشاره در قالب تدوین مدلی است که در آن روابط مستقیم و غیرمستقیم متغیرهای وابسته و مستقل مورد بررسی قرار گرفته­اند. لذا با توجه به پژوهش های انجام گرفته در زمینه روابط متغیرهـا، و براساس دیدگاه هــا و نظریه­های مورد اشاره و مورد استناد این پژوهش، مدل زیر پیشنهاد گردید تا پس از ارزیابی متغیرهای مدل مفروض، معنادار بودن رابطه هریک از متغیرها سنجیده شود، ضرایب برآورد تعیین شوند و نهایتاً مدل بُرازش گردد.

روش تحقیق

روش پژوهش در این تحقیق، از نوع تحقیق همبستگی است و طرح آن از نوع مدل یابی روابط ساختاری است. در تابستان 1389، جامعه آماری این پژوهش، مشتمل بر والدین کودکانی که در مجتمع­های مسکونی شهر تهران ساکن بودند، به روش نمونه­گیری خوشه­ای انتخاب گردیدند. منطقه مورد مطالعه در کلان شهر تهران (شهرک شهید فلّاحی و شهرک امید که به ترتیب در لویزان و بالاتر از چهار راه استقلال) هستند. بنابراین هر شهرک معرف یک خوشه و افراد ساکن در این شهرک ها اعضاء آن خوشه­ها هستند. در انتخاب نمونه­ها یعنی والدین کودکان سعی بر این شد تا والدینی که دارای کودکان در حیطه مقطع ابتدایی و یا راهنمایی بوده، انتخاب شده باشند. براساس ایدة «آدمیان، باید از روی نظر خودشان درباره خودشان شناخت»(9). جامعه تحقیق، تعداد 147 نفر از والدین زن و مرد، پرسشنامه نگرش سنجی والدین در طراحی فضاهای باز مجتمع­های مسکونی را با 57 سوال دریافت و سپس توسط آن ها تکمیل گردید. این پرسشنامه از نوع پرسشنامه بسته است و پاسخ ها براساس مقیاس لیکرت چهار درجه­ای (از کاملاً موافقم تا کاملاً مخالفم) طبقه­بندی شده است. برای پاسخ کاملاً موافق نمره چهار و برای پاسخ کاملاً مخالف نمره یک داده می­شود. اعتبارسنجی ابزار اندازه­گیری (روایی و پایایی) مورد بررسی قرار گرفت. در این پرسشنامه به گونه­ای عمل شد که افراد با مسند مهارگذاری درونی با نمره کمتر و افراد با مسند مهارگذاری بیرونی با نمره بیشتر مشخص می­شوند(10) و (11).  این شیوه در نمره­گذاری، مورد تأکید راتر است، وی معتقد است که تغییر این روش به اعتبار مقیاس لطمه می­زند. پس از انجام عملیات میدانی پرسشنامه نتایج ذیل از سوالات منتج شد:

* ضریب آلفای کرونباخ نشان داد که اعتبار آزمون مورد قبول و در حد 954/0= است.

* روایی سازه که از طریق تحلیل مؤلفه­های اصلی در تحلیل عامل انجام شده است، شش عامل را معرفی می­کند که 1/48 درصد واریانس کل را تبیین می­کند و عوامل به دست آمده از تحلیل عبارتند از : انعطاف­پذیری محیط های باز، عوامل محرک  بصری، عناصر طبیعی (پوشش گیاهی)، ارگونومی، فرم فضا، فضاهای باز زیستی.

 

* عوامل فوق الذکر از سوالات زیر گرفته شده اند:

عوامل

تعـــاریف

سوالات مربوط

فرم فضا

بهره گیری از فرم های مورد قبول کاربران(کودکان) و تاثیر آن در روان کودک

21و3و17و4و27و25و18

عامل طبیعت

 (پوشش گیاهی)

استفاده از پوشش های گیاهی در طرح ها و رنگ های متنوع در فضاهای باز

39و41و38و15و40

فضاهای باز زیستی

ارایه راهکارهایی که میزان استفاده پذیری فضا را از نظر کیفی و کمی ارتقـاء می دهد

54و47و56و50و49

انعطاف پذیری

 محیط های باز

استفاده از طراحی که کودکان در آرایش و چیدمان آن دخالت داشته باشدو قابل جابجایی برای آن ها باشد

11و9و14و33و13

عناصر محرک بصری

استفاده از آیتم هایی چون: تجزیه نور خورشید به رنگ های مختلف، استفاده ازعنصر سیالی مانند آب و غیره

43و28و46و32

ارگونومی

علم اصلاح و بهینه سازی محیط و تجهیزات و تطابق آن ها با قابلیت ها و محدودیت های انسان می باشد

36و51و35

 

 

در فرایند اجرا، پاسخ دهنده از بین ساکنین در دو مجتمع مسکونی که به صورت خوشه­ای در دسترس انتخاب شده بودند، در عصر روزهای عادی که هوای محیط برای خروج کودکان به همراه والدین، مناسب و ایده­آل بود به فضاهای محل بازی­های کودکان در این شهرک ها مراجعه و از آنان درخواست شد تا پس از در اختیار گرفتن پرسشنامه­ها برای تکمیل پرسشنامه اقدام نمایند. در نهایت این اطلاعات در نرم افزارهای SPSS و AMOS 18 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

 

نتایج و یافته ها

روش های آماری مورد استفاده در این پژوهش به دو بخش داده­های توصیفی و تجزیه تحلیل استنباطی یافته­ها تقسیم­بندی می­شوند. در بخش روش های داده­های توصیفی با استفاده از جداول و نمودارهای متغیرهای برگرفته از تحلیل عامل مورد بررسی توصیفی قرار گرفتند و سپس به تجزیه و تحلیل استنباطی داده­ها پرداخته شد. پس از تهیه ماتریس همبستگی، با استفاده از تحلیل مسیر، محاسبات لازم صورت گرفت و برای مدل پیشنهادی لیزرل، روش های مختلف بُرازش اجرا گردید که در نهایت یک مدل انتخاب شد. پیش از اقدام برای استفاده از روش تحلیل مسیر، فرض نرمال بودن متغیرها با استفاده از نظر 5 متخصص معماری و روانشناسی در رابطه با متغیرها مورد بررسی قرار گرفت و انطباق عوامل با سوالات مناسب تشخیص داده شده و اعمال گردیده است. همچنین، فرض خطی بودن رابطه بین متغیرها و همگنی واریانس­ متغیرهای مورد پژوهش، از طریق بررسی نحوه پراکندگی نقاط در راستای محور متغیرها انجام گرفته و در صورت ضروری، تبدیل های مناسب جهت متناسب کردن داده­ها انجام شده است. با استفاده از شاخص های کای استوئر (مربع خی)، ارزش احتمال،ریشه میانگین مربعات خطای برآورد، نیکویی برازش، برازش افزایش، نیکویی برازش شده هنجار شده، شاخص برازش غیرهنجار شده و شاخص برازش مقایسه برازش مدل مورد بررسی قرار گرفت.

شاخصه­های آماری توصیفی متغیرهای مورد تحقیق، که بیانگر میانگین، میانه، نما، واریانس، کمترین نمره و بیشترین نمره اخذ شده توسط والدین کودکان در هریک از متغیرهاست. در جدول 1 ملاحظه می­شود.

 

 

 

جدول 1- شاخصه های آماری توصیفی متغیرهای موُثر در رضایت مندی کودکان در فضاهای باز

متغیر

شاخص

انعطاف­پذیری

محیط های باز

عوامل محرک

بصری

عناصر طبیعی

(پوشش گیاهی)

ارگونومی

فرم فضا

فضاهای باز  زیستی

میانه

85/1

01/2

86/1

82/1

96/1

98/1

واریانس

795/6

567/5

931/7

555/5

1/9

917/7

کمترین مقدار

355/7

43/6

39/7

335/4

355/11

93/6

بیشترین مقدار

145/10

65/8

09/10

025/6

845/14

43/9

تعداد

124

124

124

124

124

124

 

 

این بررسی بر روی 6 متغیر که در تحلیل مسیر مورد استفاده قرار گرفت، انجام شد. روش اجرای کار به این ترتیب بود که برای آزمون تطابق هریک از متغیرهای نام برده، آزمون فوق به کار رفت. ماتریس همبستگی متغیرهای مورد پژوهش به شرح جدول 2 به دست آمده است.

 

 

 

جدول 2- ماتریس همبستگی متغیرهای موثر بر رضایت مندی کودکان از فضاهای باز

متغیـر

انعطاف­پذیری

وسایل بازی

عوامل محرک

بصری

عناصر طبیعی  

(پوشش گیاهی)

ارگونومی

فرم فضا

رضایت مندی

انعطاف­پذیری محیط های باز

1

 

 

 

 

 

عوامل محرک بصری

*689/0

1

 

 

 

 

عناصر طبیعی (پوشش گیاهی)

*800/0

*00/1

1

 

 

 

ارگونومی

*491/0

*253/0

*218/0

1

 

 

فرم فضا

*100/1

*431/0

*371/0

00/1-

1

 

رضایت مندی کودکان از فضاهای باز زیستی

*578/0

*568/0

*490/0

*660/0

021/0-

1

 

 

همبستگی کلیه متغیرها وابسته"رضایت مندی کودکان از فضاهای باز مجتمع های مسکونی" در آخرین سطر ماتریس فوق مشخص گردیده است. متغیرهای انعطاف­پذیری محیط های باز، عوامل محرک بصری، عناصر طبیعی (پوشش گیاهی) و ارگونومی، بیشترین رابطه همبسته را (در سطح 01/0p<) با متغیر رضایت مندی از فضاهای باز دارند. همبستگی متغیر فرم فضا با رضایت مندی از فضا معنی­دار نشده است. به منظور بررسی نقش پیش­بینی کننده متغیرهایی که به عنوان متغیّر برونزاد در نظر گرفته شده­اند، و نیز تعیین میزان اثر مستقیم و غیرمستقیم آن ها بر متغیر درونزاد رضایت مندی از فضاهای باز ، مدل تحلیل مسیر به کار گرفته شد. بررسی اثرات متغیرهای پیش­بینی فوق بر رضایت مندی از فضاهای باز نشان داد که این مدل رضایت مندی از فضاهای باز در کودکان را تبیین می­کند و بهترین متغیرهای پیش­بین کننده رضایت مندی از فضاهای باز را انعطاف­پذیری محیط های باز، عوامل محرک بصری و ارگونومی معرفی کرده است. تحلیل رگرسیون مرحله­ای، در کنار دو متغیر: عوامل طبیعی (پوشش گیاهی) و فرم فضا به عنوان متغیر پیش­بین کننده معتبر پیشنهاد داده است. مدل مسیر نهایی بر حسب ضرایب استاندارد شده به شرح ذیل است، بُرازش مدل مذکور براساس شاخص های: کای اسکوئر(خی دو)، ارزش احتمال[8]،ریشه میانگین مربعات خطای برآورد[9]، نیکویی برازش[10]، برازش افزایش[11]، نیکویی برازش شده هنجار شده[12]، شاخص برازش غیرهنجار شده[13] و شاخص برازش مقایسه[14] اندازه­گیری شد که در جدول ذیل آمده است (جدول3).

 

 

جدول 3- شاخص های برازش مدل نهایی رضایت مندی از فضاهای باز زیست محیطی

شاخص

مقدار

دامنه مورد قبول

نتیجه

X2

828/0

2<

تأیید مدل

P.value

784/0

05/0>

تأیید مدل

RMSEA

042/0

09/0 <

تأیید مدل

NFI

949/0

9/0>

تأیید مدل

NNFI

00/1

9/0>

تأیید مدل

CFI

00/1

9/0>

تأیید مدل

IFI

00/1

9/0>

تأیید مدل

GFI

91/0

9/0>

تأیید مدل

 

 

همان گونه که در جدول 3 نشان داده شده است، شاخص های اندازه­گیری بُرازش نشان می­دهند که این مدل با توجه به نوع داده­ها در بهترین حالت بُرازش است و مدل نهایی رضایت مندی از فضاهای باز به طور کاملاً مطلوبی بُرازش یافته است. همانطور که ملاحظه می­شود، متغیرهای بیرونی به واسطه رابطه با حداقل یکی ازمتغیرهای واسطه­ای: انعطاف­پذیری محیط های باز، عوامل محرک بصری و ارگونومی ارتباط برقرار کرده و در مدل باقی ماندند. همچنین تمامی روابط غیرمعنی­دار از مدل حذف شدند تا مقادیر نهایی پارامترهای مدل مشخص شوند. مقادیر مربوط به مدل نهایی در جدول 4 نمایش داده شده است.

 

 

جدول 4- جدول مقادیر مدل مسیر نهایی رضایت مندی کودکان از فضاهای باز

Label

   سطح

    معنی داری

t مقدا ر

خطای

 اندازه گیری

استاندارد

(لامبدا)

برآورد

تاثیر عوامل

P<0.01

***

583/6

105/0

872/0

689/0

انعطاف پذیری محیط های باز

P<0.01

***

136/7

163/0

827/0

161/1

عوامل محرک بصری

P<0.05

024/0

258/2

97/0

403/0

218/0

عوامل طبیعی (پوشش گیاهی)

P<0.01

004/0

873/2

110/0

527/0

317/0

انعطاف پذیری محیط های باز

P<0.01

006/0

769/2

397/0

835/0

099/1

انعطاف پذیری محیط های باز

P<0.05

031/0

158/2

295/0

537/0

637/0

عوامل طبیعی (پوشش گیاهی)

P<0.05

137/0

488/1-

820/0

556/0-

220/1-

ارگونومی

P<0.05

085/0

722/1

208/0

413/0-

359/0

عوامل طبیعی(پوشش گیاهی)

P<0.05

849/0

190/0-

109/0

28/0-

021/0-

فرم وفضا

P<0.05

051/0

953/1

325/0

396/0

635/0

ارگونومی

 

 

 

 

مقادیر روابط غیر مستقیم متغیرهای بیرونی با میزان رضایت مندی کودکان از فضاهای باز مجتمع های مسکونی در مدل مسیر را می توان در جدول 5 مشاهده کرد.

 

 

 

جدول 5-  روابط غیر مستقیم متغیرهای موثر در رضایت مندی کودکان از فضاهای باز بر یکدیگر

استاندارد

(لامبدا)

بـرآورد

تــاثیر عوامل

721/0

800/0

انعطاف پذیری محیط های باز

600/0

578/0

انعطاف پذیری محیط های باز

333/0

253/0

عوامل محرک بصری

291/0

175/0

انعطاف پذیری محیط های باز

068/0-

089/0-

انعطاف پذیری محیط های باز

259/0

431/0

عوامل محرک بصری

413/0

359/0

عوامل طبیعی (پوشش گیاهی)

028/0-

021/0-

فرم وفضا

016/0

025/0

ارگونومی

467/0

568/0

عوامل محرک بصری

224/0-

266/0-

عوامل طبیعی(پوشش گیاهی)

 


بنابراین همان طورکه در نمودارهای مسیر و جداول مدل مسیر مشاهده می شود،متغیرهای: عوامل طبیعی(پوشش گیاهی) و ارگونومی به صورت مثبت و مستقیم و عامل فرم فضا به صورت منفی و مستقیم با رضایت مندی از  فضاهای باز زیست محیطی ارتباط دارند. این بدان معتی است که هر چه قدر پوشش گیاهی در فضاهای باز بیشتر بکار گرفته می شود و یا طراحی فضا بر اساس ارگونومی فیزیک اندام انسانی شکل گیرد، رضایت مندی کودک از  فضاهای باز افزایش می یابد و هر چه قدر فرم فضا به صورت هدایت شونده طراحی نشده باشد، تاثیر عکسی بر رضایت مندی کودکان از فضاهای باز خواهد داشت. ضمن این که در مدل ارایه شده در شکل 6، متغیّرهای انعطاف پذیری محیط های باز و عوامل محرک بصری از طریق متغیرهای دیگری چون: ارگونومی، عوامل طبیعی (پوشش گیاهی) و فرم فضا بر رضایت مندی کودکان از فضاهای باز تاثیر می گذارند، بدین معنی است که استفاده از عامل پوشش گیاهی در فضای باز در جهت ایجاد تحرک بصری و یا طراحی فضایی بر اساس ارگونومی فیزیک بدن انسان به همراه انعطاف پذیر ساختن محیط های باز کودکان موجب افزایش رضایت مندی کودکان از فضاهای باز مجتمع های مسکونی می گردد. همچنین بکارگیری وسایل بازی به همراه استفاده از عوامل طبیعی(پوشش گیاهی) در جهت اجرای محرّک بصری و به تبع آن انعطاف پذیری در محیط های باز موجب افزایش رضایت مندی کودکان از فضاهای باز در مجتمع های مسکونی خواهد گردید و یا به عبارت دیگر انعطاف پذیری محیط های باز به همراه استفاده از عوامل طبیعی ( پوشش گیاهی) و عناصری که موجب حسِ تحریک پذیری بصری کودکان شود موجب افزایش رضایت مندی کودکان از فضاهای باز خواهد شد.