شناسایی و اولویت‌بندی شاخص‌های دخیل در پایداری در زنجیره تأمین مواد غذایی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجو

2 استادیار پردیس فارابی دانشگاه تهران

3 دانشگاه علامه طباطبایی

4 هرمزگان

چکیده

زنجیره تأمین پایدار در زمره مفاهیم نوظهور در عرصه تولید و عملیات است. زنجیره تأمین پایدار لزوم توجه توأم به مباحث زیست‌محیطی و اجتماعی در کنار عملکرد اقتصادی در سازمان‌های شبکه‌ای را گوشزد می‌کند. هدف از پژوهش حاضر شناسایی و رتبه‌بندی عوامل دخیل در زمینه زنجیره تأمین پایدار در صنایع غذایی است. در گام نخست عوامل مؤثر بر زنجیره تأمین پایدار کشاورزی(مرکبات) را شناسایی می‌کند. در این گام به بررسی گسترده‌ای ادبیات زنجیره تأمین پایدار در حوزه تولید محصولات کشاورزی انجام‌شده است. در ادامه شاخص‌های کلی مؤثر بر زنجیره تأمین بخش کشاورزی استخراج شد. در گام دوم اقدام به مقوله‌بندی زیر شاخص‌های شناسایی‌شده از ادبیات در قالب ابعاد زنجیره تأمین پایدار (اقتصادی، اجتماعی، زیست‌محیطی) در بخش کشاورزی(مرکبات) شده است. در گام بعد با بهره‌گیری از فن فرآیند تحلیل شبکه‌ای به ارزیابی و اولویت‌بندی شاخص‌های دخیل در زنجیره تأمین پایدار موارد غذایی مبادرت شده است. نتایج پژوهش از این امر نشان دارد که به ترتیب شاخص‌های بهره‌وری و تمرکز بازار، مصرف آب، مصرف انرژی، بازیافت زباله، حمل‌ونقل، حجم استخدام، کیفیت استخدام و تعادل در استخدام واجد بالاترین میزان اهمیت هستند. همچنین بر طبق نظر خبرگان بعد اقتصادی نسبت به دو بعد دیگر پایداری دارای وزن بیشتری هست (0.488) که نتایج به‌دست‌آمده نیز نظرات آنان را تأیید می‌نماید که لزوم توجه به بهره‌وری و بخش انرژی را در پایدارسازی زنجیره تأمین کشاورزی در کشور ما نشان می‌دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات