بررسی آلاینده‏ های محیط‏ زیستی آلی فرار در هوای واحد پرعیارسازی مجتمع مس سرچشمه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان *(مسوول مکاتبات).

2 دانشیار گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان.

چکیده

زمینه و هدف:آلاینده‏های موجود در هوا  اعم از گاز، بخار و مواد معلق از منابع گوناگون منتشر می‏شوند. از مهم‏ترین این آلاینده‏ها در         هوای محیط‏های صنعتی،ترکیبات آلی فرار (VOCs[1] ) می باشند. این مطالعه با هدف شناسایی و اندازه‏گیری این ترکیبات در هوای واحد پرعیارسازی مجتمع مس سرچشمه صورت گرفته است.
روش بررسی: در این مطالعه، عمل نمونه برداری ترکیبات آلی فرار، توسط لوله‏های زغال فعال انجام شد. برای شناسایی و اندازه‏گیری        این ترکیبات از دستگاه کروماتوگراف گازی متصل به طیف سنج جرمی (GC/MS ) استفاده گردید.
یافته‏ها: در هوای واحد پرعیارسازی این مجتمع، تعداد 13 آلاینده آلی فرار شناسایی گردید که از بین این ترکیبات، میانگین و بیش‏ترین  غلظت ایزوپروپیل الکل به ترتیب 255 و μg/m3640 و میانگین و بیش‏ترین غلظت نونان 1577 و μg/m3 14400 بود.
نتیجه‏گیری: با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون آماری t- یک نمونه ای مستقل،  مشخص گردید که بین حد آستانه مجاز      ایزوپروپیل الکل و نونان با میانگین غلظت اندازه‏گیری شده این ترکیبات، اختلاف معنی‏داری وجود ندارد ( P>0.05 ).



3- Volatile Organic Compounds

کلیدواژه‌ها


 

 

 

 

 

علوم و تکنولوژی محیط زیست، دورههجدهم، شماره یک، بهار 95

 

بررسی آلاینده‏های محیط‏زیستی آلی فرار

در هوای واحد پرعیارسازی مجتمع مس سرچشمه

 

علی فقیهی زرندی[1]*

alifaghihi60@yahoo.com

محمدرضا اخگر[2] 

 

تاریخ دریافت:19/1/89

تاریخ پذیرش:25/8/89

 

چکیده

زمینه و هدف:آلاینده‏های موجود در هوا  اعم از گاز، بخار و مواد معلق از منابع گوناگون منتشر می‏شوند. از مهم‏ترین این آلاینده‏ها در         هوای محیط‏های صنعتی،ترکیبات آلی فرار (VOCs[3] ) می باشند. این مطالعه با هدف شناسایی و اندازه‏گیری این ترکیبات در هوای واحد پرعیارسازی مجتمع مس سرچشمه صورت گرفته است.

روش بررسی: در این مطالعه، عمل نمونه برداری ترکیبات آلی فرار، توسط لوله‏های زغال فعال انجام شد. برای شناسایی و اندازه‏گیری        این ترکیبات از دستگاه کروماتوگراف گازی متصل به طیف سنج جرمی (GC/MS ) استفاده گردید.

یافته‏ها: در هوای واحد پرعیارسازی این مجتمع، تعداد 13 آلاینده آلی فرار شناسایی گردید که از بین این ترکیبات، میانگین و بیش‏ترین  غلظت ایزوپروپیل الکل به ترتیب 255 و μg/m3640 و میانگین و بیش‏ترین غلظت نونان 1577 و μg/m3 14400 بود.

نتیجه‏گیری: با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون آماری t- یک نمونه ای مستقل،  مشخص گردید که بین حد آستانه مجاز      ایزوپروپیل الکل و نونان با میانگین غلظت اندازه‏گیری شده این ترکیبات، اختلاف معنی‏داری وجود ندارد ( P>0.05 ).

واژه های کلیدی: مجتمع مس سرچشمه، ترکیبات آلی فرار، کروماتوگرافی گازی- طیف سنجی جرمی، نونان، ایزوپروپیل الکل

 

 

J.Env. Sci. Tech., Vol 18, No.1, spring 2016

 

 

 

 


Volatile Organic Compounds (VOCs) in the Ambient Air

Of Concentration Unit of Sar-Cheshmeh Copper Complex

 

Ali Faghihi-Zarandi [4](Corresponding author)

alifaghihi60@yahoo.com    

Mohammad Reza Akhgar[5]

 

Abstract

Introduction: Air pollutants including gases, vapors and particles, are emitted from different sources. Volatile organic compounds (VOCs) are the most important pollutants in the ambient air of industries. The present study was carried out to identify and measurement of volatile organic compounds in concentration unit of Sar-Cheshmeh Copper Complex.

Material and Methods: In this study, sampling of the volatile organic compounds was done by using activated charcoal tube. To identify and measure these compounds gas chromatography/mass spectroscopy (GC/MS) were used.

Results: Thirteen volatile organic compounds were identified in the ambient air of concentration unit. Among these compounds, the mean value and maximum concentration of isopropyl alcohol and nonane were 255, 640 μg/m3 and 1577, 14400 μg/m3, respectively.

Conclusion: By using SPSS software and independent sample t- test, showed that there were no significant difference between mean value concentration of isopropyl alcohol and nonane in the ambient air and TLV values of these compounds (isopropyl alcohol; 200 ppm and nonane; 200 ppm) (P >0.05).

 

Key Words: Sar-Cheshmeh Copper Complex, Volatile organic compounds, Gas chromatography/mass spectroscopy, Nonane, Isopropyl alcohol

 

 

 

 

 

مقدمه


آلاینده‏های موجود در هوا اعم از گاز، بخار و مواد معلق که از منابع گوناگون منتشر می‏شوند شامل دو گروه اصلی‏ترکیبات آلی فرار (VOCs) و ترکیبات نیمه-‏ فرار می‏باشند. از ویژگی‏های ترکیبات آلی فرار که به شکل گاز هستند می‏توان نقطه جوش کم‏تر یا برابر 100 درجه سانتی‏گراد و فشار بخار بیش‏تر از 01/0 میلی‏متر جیوه را نام برد. گروه دوم شامل ترکیباتی است که دارای   فشار بخار بین 01/0 تا 7-10 میلی متر جیوه می‏باشند. این مواد به شکل گاز، مه یا غبار در هوا وجود دارند. عموماً الکل‏ها، آلدهیدها، کتون‏ها، اسیدهای آلی، استرها و    نیترات‏های آلی ترکیباتی هستند که به شکل مه یافت می‏شوند (1).

 ترکیبات آلی فرار به عنوان بیش‏ترین میزان آلودگی منتشره  از طریق فرایندهای صنعتی شناخته شده‏اند (2).  میزان این ترکیبات در هوای داخل و خارج محیط زندگی و کار        می‏تواند ملاک ارزیابی کیفیت هوای این نواحی باشد (3).

یکی از عمده‏ترین منابع تولید این ترکیبات، مجتمع مس سرچشمه واقع در شمال غربی استان کرمان است.  این مجتمع، بزرگ‏ترین کارخانه تولید مس در خاورمیانه می‏باشد و سالانه بیش از دویست هزار تن محصولات مختلف مسی تولید می‏کند (4،5). واحد پرعیارسازی این کارخانه شامل آسیاب‏های اولیه و ثانویه، سلول های فلوتاسیون و واحد مولیبدن است (5). تعداد کارگران در واحد مولیبدن 32 نفر و در واحدهای فلوتاسیون و آسیاب‏ها جمعا 40 نفر می‏باشند. نحوه کار در واحد پرعیارسازی بدین شکل است که ابتدا خاک در آسیاب‏ها در مش معینی آسیاب و خرد می‏گردد. سپس  در عمل فلوتاسیون توسط مواد جمع کننده و کف کننده، مخلوط حاصل در سطح قرار گرفته و پارو می‏شود. سپس مواد باطله جدا شده و بعد از عمل آبگیری و فیلتراسیون، محصول تغلیظ شده از روی سلول‏ها گرفته می‏شود. شایان ذکر است که در این واحدها، عمل تهویه به طور عمومی صورت می‏گیرد. علاوه بر این در خصوص استفاده از  تجهیزات تصفیه هوا، صرفاً برای ذرات گرد و غبار از اسکرابر(Scrubber)  استفاده می‏شود.

یکی از منابع مهم انتشار ترکیبات آلی فرار در فرایند پرعیارسازی، استفاده از مواد تجارتی مختلفی از جمله Z10، Z11، A407 و NALCO 7330 است که در ساختار آن‏ها ترکیبات آلی مختلفی مانند نونان و ایزوپروپیل الکل به کار رفته است.

مطالعات انجام شده نشان داده‏اند که  نونان و ایزوپروپیل الکل باعث تحریک پوست، شش‏ها، دهان و معده، راه‏های هوایی، ورم ریوی، تهوع، استفراغ، گیجی، تشنج و حالت بی‏حالی و خواب آلودگی شده و منجر به ضعف سیستم اعصاب مرکزی  می‏شوند. از دیگر اثرات این ترکیبات می‏توان به تخریب کلیه و مثانه در افراد مورد مواجهه اشاره کرد (6 ،7).

در مطالعه‏ی Gokhale در سال 2008، غلظت نونان در هوای یک واحد صنعتی بین 1 تا 80 میکروگرم بر مترمکعب گزارش شده است (8). همچنین مطالعه‏ی Martin در سال 2004 در یک واحد صنعتی نشان داد که میانگین غلظت ایزوپروپیل الکل و نونان  به ترتیب 16 و  6/0 میکروگرم بر مترمکعب می باشد (9).

روش‏های مختلفی جهت ارزیابی و تخمین مواجهه زیان آور با ترکیبات آلی فرار وجود دارد. این روش‏ها شامل بررسی متابولیسم، اندازه گیری این ترکیبات و متابولیت‏های مربوطه  در هوای تنفسی، ادرار و خون و نیز تعیین میزان تأثیر بر بافت‏ها می‏باشد. بطوری که امروزه اندازه‏گیری متابولیت‏های ترکیبات آلی فرار در ادرار جهت بررسی مواجهه شغلی با برخی از این ترکیبات مانند بنزن، استایرن و تتراکلرواتان، روش مناسبی به شمار می‏رود (10).  سنجش ترکیبات آلی فرار در هوای بازدم، یک روش غیرتهاجمی بوده و اطلاعاتی درباره میزان این ترکیبات در خون ارایه می‏دهد که نشان دهنده  مقدار ترکیبات مذکور در بافت‏ها بوده و می‏تواند یکی از روش‏های تشخیص برخی از بیماری‏ها باشد (10).  به عنوان مثال مطالعه ی Van Berkel در سال 2007، ارتباط میان دوازده ترکیب آلی فرار در هوای بازدم با فیبروز سیستیک را نشان داده است (11).

 به طور کلی آنالیز هوای بازدم و اندازه‏گیری ترکیبات آلی فرار، معیاری برای نشان دادن سلامتی و ابزاری برای تشخیص بیماری‏هاست (12).

نظر به این که تا کنون هیچ گونه مطالعه‏ای با هدف شناسایی و اندازه‏گیری ترکیبات آلی فرار در واحد پرعیارسازی مجتمع مس سرچشمه صورت نگرفته است لذا انجام این بررسی می‏تواند به ارزشیابی این ترکیبات و کنترل عوارض و بیماری‏های ناشی از آن‏ها کمک شایانی بنماید.

 

روش بررسی

این مطالعه در 10 محل از واحد پرعیارسازی مجتمع مس سرچشمه که کارگران حضور بیش‏تری در آن جا داشتند  از جمله اتاق کنترل، اتاق تزریق مواد شیمیایی، آشپزخانه، سلول‏های فلوتاسیون شمالی و جنوبی، واحد نمونه‏گیری- شیمیایی و جعبه تقسیم کننده مواد شیمیایی انجام شد.     نمونه برداری و آنالیز نمونه ها با استفاده از روش شماره 1400 و 1500 سازمان ایمنی و بهداشت آمریکا NIOSH) ( (13) و روش‏های آژانس حفاظت از محیط زیست آمریکا (EPA) (14)  انجام گردید.

نمونه برداری از آلاینده‏ها، توسط لوله‏های زغال فعال و  پمپ‏های نمونه‏برداری  (ساخت شرکت SKC آمریکا) با جریان 100 میلی لیتر بر دقیقه به مدت 8 ساعت در هر یک از ایستگاه ها صورت گرفت. لوله های نمونه برداری در ارتفاع 2/1 تا 5/1 متری از سطح زمین نصب شدند. استخراج آلاینده‏ها از سطح زغال فعال، با استفاده از حلال دی‏سولفید- کربن انجام گردید.

 آنالیز نمونه‏ها توسط دستگاه کروماتوگراف گازی Agilent Technologies مدل  6890متصل به  طیف سنج جرمی Agilent Technologies مدل 5973 (GC/MS)  صورت گرفت. ستون  موئین  از نوع  HP-5MS   به طول60 متر، قطر داخلی 25/0 میلی‏متر و ضخامت فاز ثابت 25/0 میکرومتر و دمای محفظه تزریق 200 درجه سانتی‏گراد بکار گرفته شد. در برنامه‏ریزی حرارتی، دمای اولیه ستون  به مدت 5 دقیقه در 50 درجه سانتی‏گراد نگه داشته شد و سپس با سرعت 3 درجه سانتی گراد در دقیقه تا 200 درجه سانتی گراد افزایش یافت و  در نهایت به مدت 10 دقیقه در این دما ثابت نگه داشته شد. دتکتور مورد استفاده از نوع FID با دمای 250 درجه سانتی‏گراد، گاز حامل، هلیوم  با سرعت 1 میلی لیتر در دقیقه و انرژی یونیزاسیون 70 الکترون ولت بود.

به منظور تعیین مقدار آلاینده‏ها در هر نمونه، ابتدا با استفاده از محلول‏های استاندارد عمل کالیبراسیون کروماتوگراف گازی انجام شد و سپس با تزریق نمونه‏ها به دستگاه، غلظت آلاینده‏ها تعیین گردید.

همچنین نتایج این مطالعه با استفاده از نرم افزار آماری SPSS  و آزمون t یک نمونه‏ی مستقل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

 

نتایج

در مجموع 13 آلاینده در هوای واحد پرعیارسازی مجتمع مس سرچشمه شناسایی گردید. نمودار 1 کروماتوگرام GC مربوط به نمونه برداری‏های انجام شده در بخش‏های مختلف واحد پرعیارسازی را نشان می‏دهد.

ترکیبات آلی شناسایی شده همراه با زمان ماند ( RT[6])  و وزن مولکولی آن ها در جدول 1 نشان داده شده‏اند.

 

 

 

 

 

 

 

                             


     

نمودار 1-  کروماتوگرام GC مربوط به نمونه برداری انجام شده دربخش های

مختلف واحد پرعیارسازی مجتمع مس سرچشمه

Fig 1- Air sampling GC chromatogram in different sections of concentration unit of

Sarcheshmeh Copper Complex

 

جدول 1-  آلاینده‏های شناسایی شده در واحد پرعیارسازی مجتمع مس سرچشمه

Table 1- Identified air pollutant in the concentration unit of Sarcheshmeh Copper Complex

شماره

زمان ماند (دقیقه)

نام ترکیب

1

477/1

2-Propanol  (Isopropyl alcohol)

2

461/2

2-Hexanol

3

097/4

Nonane

4

546/4

alpha-Pinene

5

730/4

Camphene

6

498/5

Decane

7

696/5

o-Isopropyltoluene

8

835/5

Limonene

9

690/6

alpha-Terpinolene

10

981/6

Undecane

11

560/7

Ethylcarbamothioic acid, o-isopropyl ester

12

002/8

Diisopropyl dithiocarbonate

13

079/8

alpha-Terpineol


نظر به این که از بین آلاینده‏های شناسایی شده فقط نونان و ایزوپروپیل الکل دارای حد آستانه توصیه شده توسط کنفرانس دولتی متخصصین بهداشت صنعتی آمریکا (ACGIH) بوده (15) و همچنین امکان بروز مخاطرات شغلی و بیماری‏های‏ -مختلف در ارتباط با این دو ماده به اثبات رسیده است لذا این دو ترکیب جهت تعیین مقدار و مقایسه بوسیله نرم افزار آماری انتخاب شدند.

جدول 2 و نمودارهای 2 و 3، غلظت نونان و ایزوپروپیل الکل را در هوای مکان‏های مختلف نمونه برداری واحد پرعیارسازی نشان می‏دهند. غلظت نونان و ایزوپروپیل الکل، با تهیه محلول‏های استاندارد این دو ترکیب (با محدوده غلظت 001/0 تا ppm10) و رسم منحنی کالیبراسیون، به کمک کروماتوگراف گازی تعیین گردید.


 

جدول 2-  غلظت نونان و ایزوپروپیل الکل در هوای مکان‏های مختلف واحد پرعیارسازی مجتمع مس سرچشمه

Table 2- Concentration of nonane and isopropyl alcohol in different sections of concentration unit of Sarcheshmeh Copper Complex

محل نمونه برداری

Isopropyl alcohol (mg/m3 

Nonane (mg/m3)

اتاق تزریق مواد شیمیایی بخش جنوبی

610

190

اتاق تزریق مواد شیمیایی بخش شمالی

0

140

فضای بین آسیاب پنجم و ششم

640

14400

آشپزخانه

130

150

اتاق کنترل

50

110

سلول‏های فلوتاسیون شمالی

310

120

سلول‏های فلوتاسیون جنوبی

0

50

واحد نمونه‏گیری شیمیایی

470

110

جعبه تقسیم کننده شمالی

340

370

جعبه تقسیم کننده جنوبی

0

130

 

در کل نمونه‏ها

میانگین

255

1577

انحراف معیار

5/80

1425

کم‏ترین مقدار

0

50

بیش‏ترین مقدار

640

14400

 

 

نمودار 2-  مقایسه غلظت نونان دربخش‏های مختلف واحد پرعیارسازی مجتمع مس سرچشمه

Fig 2- Comparison of concentration of nonane in different sections of concentration unit of Sarcheshmeh Copper Complex

 

 

نمودار 3- مقایسه غلظت ایزوپروپیل الکل دربخش‏های مختلف واحد پرعیارسازی مجتمع مس سرچشمه

Fig 3- Comparison of concentration of isopropyl alcohol in different sections of concentration unit of Sarcheshmeh Copper Complex


 

 

 

 


تفسیر نتایج

 

جدول 1 نشان می‏دهد که آلاینده‏های شناسایی شده در این مطالعه، ترکیبات آلی فرار و نیمه فرار هستند که زمان ماند این ترکیبات بین 777/1 تا 970/8  دقیقه و جرم مولکولی آن ها بین 60 تا g/mol 154 می‏باشد.

از جدول 2 و نمودارهای 2 و 3 نتیجه می‏شود که نونان در تمام نمونه‏های اندازه‏گیری شده، وجود دارد در حالی که ایزوپروپیل الکل در برخی از نمونه‏ها وجود ندارد. بیش‏ترین مقدار ایزوپروپیل الکل برابر با μg/m3 640  و کم‏ترین  مقدار آن g/m3μ 50 می‏باشد. در حالی که این مقادیر برای نونان به ترتیب 14400 و  g/m3μ 50  است.

به این ترتیب بیش‏ترین مقدار نونان و ایزوپروپیل الکل در فضای بین آسیاب پنجم و ششم  وجود دارد که علت این امر، تزریق انواع مختلف مواد شیمیایی به آسیاب ها می‏باشد. در صورتی‏که کم‏ترین مقدار این ترکیبات مربوط به اتاق کنترل، سلول‏های فلوتاسیون جنوبی، جعبه تقسیم جنوبی و اتاق تزریق مواد شیمیایی شمالی است ( نمودارهای 2 و 3 ).  همچنین میانگین غلظت ایزوپروپیل الکل با انحراف معیار 5/80، مقدار 255 میکروگرم بر مترمکعب و میانگین غلظت نونان  با انحراف معیار 1425، مقدار 1577 میکروگرم بر متر مکعب می‏باشد (جدول 2).

با توجه به جدول 3 و اطلاعات به دست آمده به وسیله           نرم افزار SPSS  مشخص می‏شود که غلظت ایزوپروپیل الکل با غلظت نونان، دارای ارتباط معنی دار قوی نمی‏باشد .(Pvalue= 0.102)

 

جدول 3-  ارتباط غلظت ایزوپروپیل الکل با نونان در هوای واحد پرعیارسازی مجتمع مس سرچشمه

Table 3- Relationship between the concentrations of isopropyl alcohol and nonane in concentration unit of Sarcheshmeh Copper Complex

VOCs

نونان

ایزوپروپیل الکل

ایزوپروپیل الکل

537/0

1

نونان

1

537/0

 

همچنین مقایسه غلظت‏های ایزوپروپیل الکل و نونان با حد آستانه مجاز (TLV= 200 ppm)، توصیه شده توسط کنفرانس دولتی بهداشت صنعتی آمریکا (15)، با استفاده از آزمون آماری t- یک نمونه ای مستقل نشان  می‏دهد که غلظت ایزوپروپیل الکل و نونان اندازه‏گیری شده در کلیه نمونه‏ها، ارتباط معنی‏داری با حد آستانه مجاز ندارد .(Pvalue> 0.05) بدین معنی که غلظت ایزوپروپیل الکل و نونان در هوای واحد پرعیارسازی مجتمع مس سرچشمه و یا به عبارت دیگر میزان مواجهه کارگران با آلاینده‏های مذکور کم‏تر از حد آستانه مجاز بوده و مخاطره ای برای ایمنی و سلامتی کارگران مشغول به فعالیت در این واحد ایجاد نمی‏کند.

 

 منابع

  1. درگاهی، ر.، راضی، س.، بررسی و اندازه گیری آلاینده های آلی در فضای سالن الکترولیز و استخراج امور لیچینگ مجتمع مس سرچشمه . پایان نامه فوق لیسانس شیمی آلی، دانشکده علوم دانشگاه شهید باهنرکرمان، سال تحصیلی 85-84 .
  2. Chan D. W. T., 2007. An inter-comparison of VOCs types and distribution in different indoor environments in a university campus. In Built Env., 16: 376-382. 
  3. Alejandra R. G. C., 2007. Development and validation of a method for air-quality and nuisance odors monitoring of volatile organic compounds using multi-sorbent adsorption and gas chromatography/mass spectrometry thermal desorption system. J. Chromatogr. A, 1140: 44-55.
  4. Wikipedia, the Free Encyclopedia.  www.wikepedia.com/ Sar-Cheshmeh, 2009.
  5. National Iranian Copper Industries Co. Iran. 2009. www.nicico.com
  6. Williams P. L., 2000. Principles of toxicology (environmental and industrial application), A Wiley-Interscience Publication, Canada, 3rd edition, pp. 325-386.
  7. Cheremisinoff N. P., 2000. Handbook of Hazardous Chemical Properties. Butherworth Heinemane, USA, pp. 223-273.
  8. Gokhale S., Kohajda T., Schlink U., 2008. Source apportionment of human personal exposure to volatile organic compounds in homes, offices and outdoors by chemical mass balance and genetic algorithm receptor models. Sci. Total Enviro., 407: 122-138.
  9. Martin H., 2004. Background concentrations of individual and total Volatile organic compounds in residential indoor air of Schleswig-Holstein, Germany.         J. Environ.  Monit., 6: 745–752.
  10. Benjamin C., Blount R. J. K., 2006. Quantification of 31 volatile organic compounds in whole blood using solid-phase microextraction and gas chromatography/mass spectrometry.  J. Chromatogr. B, 832: 292-301.
  11. VAN Berkel J. J. B. N., Dallinga J.W., Moller G.M., Godschalk R.W.L., Moonen E., Wouters E.F.M., Van Schooten F.J., 2008. Development of accurate classification method based on the analysis of volatile organic compounds from human exhaled air.  J. Chromatogr. B, 681: 101-107.
  12. Prado C. P. M., Periago J. F., 2003. Application of solid-phase micro extraction and gas chromatography-mass spectrometry to the determination of volatile organic compounds in end-exhaled breath samples. J. Chromatogr. A, 1011: 125-134.
  13. National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH), 1994. Aromatics Method 1500 and Alcohols Method 1400. Manual of analytical methods, NIOSH, (Cincinnati).
  14. Elizabeth A., 1999. Compendium of methods EPA for the determination of toxic organic compounds in ambient air, Method TO-17. (USA).
  15. ACGIH, Threshold Limit Values (TLVs) for chemical substances and physical agents a biological exposure index (BELs). Cincinnati, 2008.

 


 

 

 

 

                     

 



1- استادیار گروه بهداشت حرفه ای، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان *(مسوول مکاتبات).

2- دانشیار گروه شیمی، دانشکده علوم، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمان.

3- Volatile Organic Compounds

1- Department of Occupational Health, Faculty of Health, Kerman University of Medical Sciences Kerman Iran.

2- Department of Chemistry, Faculty of Science, Kerman Branch, Islamic Azad University, Kerman, Iran.

[6]- Retention Time

  1. درگاهی، ر.، راضی، س.، بررسی و اندازه گیری آلاینده های آلی در فضای سالن الکترولیز و استخراج امور لیچینگ مجتمع مس سرچشمه . پایان نامه فوق لیسانس شیمی آلی، دانشکده علوم دانشگاه شهید باهنرکرمان، سال تحصیلی 85-84 .
  2. Chan D. W. T., 2007. An inter-comparison of VOCs types and distribution in different indoor environments in a university campus. In Built Env., 16: 376-382. 
  3. Alejandra R. G. C., 2007. Development and validation of a method for air-quality and nuisance odors monitoring of volatile organic compounds using multi-sorbent adsorption and gas chromatography/mass spectrometry thermal desorption system. J. Chromatogr. A, 1140: 44-55.
  4. Wikipedia, the Free Encyclopedia.  www.wikepedia.com/ Sar-Cheshmeh, 2009.
  5. National Iranian Copper Industries Co. Iran. 2009. www.nicico.com
  6. Williams P. L., 2000. Principles of toxicology (environmental and industrial application), A Wiley-Interscience Publication, Canada, 3rd edition, pp. 325-386.
  7. Cheremisinoff N. P., 2000. Handbook of Hazardous Chemical Properties. Butherworth Heinemane, USA, pp. 223-273.
  8. Gokhale S., Kohajda T., Schlink U., 2008. Source apportionment of human personal exposure to volatile organic compounds in homes, offices and outdoors by chemical mass balance and genetic algorithm receptor models. Sci. Total Enviro., 407: 122-138.
  9. Martin H., 2004. Background concentrations of individual and total Volatile organic compounds in residential indoor air of Schleswig-Holstein, Germany.         J. Environ.  Monit., 6: 745–752.
  10. Benjamin C., Blount R. J. K., 2006. Quantification of 31 volatile organic compounds in whole blood using solid-phase microextraction and gas chromatography/mass spectrometry.  J. Chromatogr. B, 832: 292-301.
  11. VAN Berkel J. J. B. N., Dallinga J.W., Moller G.M., Godschalk R.W.L., Moonen E., Wouters E.F.M., Van Schooten F.J., 2008. Development of accurate classification method based on the analysis of volatile organic compounds from human exhaled air.  J. Chromatogr. B, 681: 101-107.
  12. Prado C. P. M., Periago J. F., 2003. Application of solid-phase micro extraction and gas chromatography-mass spectrometry to the determination of volatile organic compounds in end-exhaled breath samples. J. Chromatogr. A, 1011: 125-134.
  13. National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH), 1994. Aromatics Method 1500 and Alcohols Method 1400. Manual of analytical methods, NIOSH, (Cincinnati).
  14. Elizabeth A., 1999. Compendium of methods EPA for the determination of toxic organic compounds in ambient air, Method TO-17. (USA).
  15. ACGIH, Threshold Limit Values (TLVs) for chemical substances and physical agents a biological exposure index (BELs). Cincinnati, 2008.