تهیه طرح CDM برای صنعت چوب وکاغذ ایران با استفاده از نرم افزار پروفرم در قالب فرم های PIN

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری مهندسی محیط زیست، دانشکده محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران،ایران*(مسئول مکاتبات).

2 دانشیار، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران

3 استاد، دانشکده بهداشت، گروه بهداشت حرفه ای، دانشگاه علوم پزشکی تهران.

4 استادیار گروه مهندسی محیط زیست دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم وتحقیقات خوزستان

چکیده

زمینه وهدف: بدون شک غلظت گازهای گلخانه ای درجو کره زمین افزایش یافته واین افزایش باعث بالا رفتن میانگین دمای کره زمین شده است .بهترین راه جهت کاهش گازهای گلخانه ای استفاده از ابزار بهینه سازی مصرف سوخت و انرژیهای تجدید پذیرو نیزمکانیسم توسعه پاک می باشد.
روش بررسی: در این تحقیق با استفاده از نرم افزار پروفرم پنج سناریو برای صنعت چوب وکاغذ ایران در نظر گرفته شد و آنالیزهای اقتصادی لازم محاسبه و میزان اثربخشی اقدامات بهینه سازی  در کاهش گازهای گلخانه ای صورت پذیرفت و نیز با استفاده از نرم افزار انرژی و محیط زیست میزان انتشار گازها ی آلاینده وهزینه های اجتماعی هریک ازگازهای آلاینده محاسبه شد و همچنین گزارشات  PIN  برای این صنعت تهیه گردید..
یافته ها: نتایج تحقیق نشان می دهد که با تعویض بویلر و استفاده از بویلر بابازدهی بالاتر، حدود 6360 هزار گیگاژول در مصرف سوخت صرفه جویی خواهد شد (در طول عمر پروژه که 12 سال فرض شده است). در طی همین مدت زمان حدود 360 هزار تن انتشار گازهای گلخانه ای کاهش خواهد یافت و به عبارت دیگر در طی هر سال حدود 30 هزار تن انتشار انواع گازهای گلخانه ای حذف خواهد شد.
نتیجه گیری: با در نظرگرفتن نیاز سرمایه گذاری به میزان 385 هزار دلار و اثربخشی 12 ساله پروژه در کاهش 360 هزار تن انواع گازهای گلخانه ای می توان نتیجه گرفت که آن دسته از پروژه هایی که کاهش گازهای گلخانه ای در آن ها کم هزینه است نبایداز مکانیسم توسعه پاک استفاده نمایند و دولت جمهوری اسلامی ایران حمایت لازم از این پروژه ها به عمل آورد تا کوپن مازاد خود را بتواند در بازارهای جهانی بین 35 تا 45دلار به ازای هر تن دی اکسید کربن بفروش برساند.
 

کلیدواژه‌ها


 

 

 

 

 

علوم و تکنولوژی محیط زیست، دورههجدهم، شماره دو، تابستان 95

 

تهیه طرح CDM برای صنعت چوب وکاغذ ایران با استفاده از نرم افزار پروفرم در قالب فرم های PIN

 

کبری وریج کاظمی [1]*

kobraverijkazemi116@gmail.com

عبدالرضا کرباسی [2]

پروین نصیری[3]

محمدصادق سخاوت جو4

 

 

تاریخ دریافت:18/6/88

تاریخ پذیرش:17/9/88

 

چکیده

زمینه وهدف: بدون شک غلظت گازهای گلخانه ای درجو کره زمین افزایش یافته واین افزایش باعث بالا رفتن میانگین دمای کره زمین شده است .بهترین راه جهت کاهش گازهای گلخانه ای استفاده از ابزار بهینه سازی مصرف سوخت و انرژیهای تجدید پذیرو نیزمکانیسم توسعه پاک می باشد.

روش بررسی: در این تحقیق با استفاده از نرم افزار پروفرم پنج سناریو برای صنعت چوب وکاغذ ایران در نظر گرفته شد و آنالیزهای اقتصادی لازم محاسبه و میزان اثربخشی اقدامات بهینه سازی  در کاهش گازهای گلخانه ای صورت پذیرفت و نیز با استفاده از نرم افزار انرژی و محیط زیست میزان انتشار گازها ی آلاینده وهزینه های اجتماعی هریک ازگازهای آلاینده محاسبه شد و همچنین گزارشات  PIN  برای این صنعت تهیه گردید..

یافته ها: نتایج تحقیق نشان می دهد که با تعویض بویلر و استفاده از بویلر بابازدهی بالاتر، حدود 6360 هزار گیگاژول در مصرف سوخت صرفه جویی خواهد شد (در طول عمر پروژه که 12 سال فرض شده است). در طی همین مدت زمان حدود 360 هزار تن انتشار گازهای گلخانه ای کاهش خواهد یافت و به عبارت دیگر در طی هر سال حدود 30 هزار تن انتشار انواع گازهای گلخانه ای حذف خواهد شد.

نتیجه گیری: با در نظرگرفتن نیاز سرمایه گذاری به میزان 385 هزار دلار و اثربخشی 12 ساله پروژه در کاهش 360 هزار تن انواع گازهای گلخانه ای می توان نتیجه گرفت که آن دسته از پروژه هایی که کاهش گازهای گلخانه ای در آن ها کم هزینه است نبایداز مکانیسم توسعه پاک استفاده نمایند و دولت جمهوری اسلامی ایران حمایت لازم از این پروژه ها به عمل آورد تا کوپن مازاد خود را بتواند در بازارهای جهانی بین 35 تا 45دلار به ازای هر تن دی اکسید کربن بفروش برساند.

 

واژه­های کلیدی: گرمایش جهانی،  مکانیسم توسعه پاک، پروفرم، محیط زیست، گاز گلخانه‌ای، صنعت چوب وکاغذ.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

J.Env. Sci. Tech., Vol 18, No.2, summer 2016

 

 

 

 


Preparation of a Clean Development Mechanism (CDM) plan for wood &Paper Iran Industry utilizing Proporm software within PIN forms formatting

 

Kobra Verij Kazemi [4] (Corresponding Author)

kobraverijkazemi116@gmail.com

Abdolreza Karbassi [5]

Parvin Nasiri[6]

Mohammad Sadegh Sekhavatjou1

 

Abstract

Background and Objective: Undoubtely, concentration of green house gases increased in the atmosphere, so this caused an increasing in the earth temperature average.The best way in reducing of green house gases is the implement optimization of consuming energy and renewable energy and so Clean Development Mechanism.

Method: This study implements perform software to consider five scenarios for the wood exploited in Iran Wood& Paper Industry. Essential economic analysis has been performed and efficiency of the optimization proceedings in diminishing greenhouse gasses has been evaluated. Also PIN reports regarding to this industry have been prepared.

Findings:Results show that by replacing boilers currently in use with boilers with higher efficiency, an approximate 6360*1012 Joules saving in energy consumption in project’s 12year duration would be attained. During the same period, emission of greenhouse gases would decrease about 360 kilo tons, which is equivalent to a 30 kilo tons reduction per year.

Discussion and Conclution: by Considering project’s investment requirement of 385 thousand dollars and its 13 year outcome of diminishing 360 kilo tons of greenhouse gas emission. Reduction amid low expenditures should support such projects so it could sell its supplemental. Coupons for 35 to 45 dollars per each ton of carbon dioxide in global markets.

 

Keywords: Global Warming, Clean Development Mechanism, Perform, Green House Gas, Wood &Paper Industry.

 

 

مقدمه


پروتکل کیوتو به منظور دستیابی کشورهای توسعه نیافته به اهداف مورد نظر در زمینه کاهش انتشار آلاینده ها سه مکانیسم را در نظر گرفته است که از آن ها به عنوان مکانیسم های انعطاف پذیر یاد می شود.  این مکانیسم ها شامل تجارت نشر (ET)، اجرای مشترک (JI) و مکانیزم توسعه پاک (CDM) است.  مهم ترین مکانیزم تعبیه شده در متن پروتکل کیوتو که می تواند کشورهای در حال توسعه به ویژه ایران را در جذب سرمایه گذاری های خارجی و جذب منافع اقتصادی ناشی از اجرای معاهده یاری کنــد، مکانیسم « توسعه پاک» می باشد. این مکانیسم در واقع مشارکت جهان صنعتی و کشورهای در حال توسعه را برای اجرای تعهدات کشورهای صنعتی در چارچوب پروتکل فراهم می کند و متقابلاً منافع اقتصادی و زیست محیطی قابل توجهی را نصیب کشورهای در حال توسعه می سازد که به پیشبرد توسعه پایدار در این کشورها کمک خواهد کرد.  به این ترتیب کشورهای صنعتی جهان، بخشی از تعهدات خود مبتنی بر کاهش سطح انتشار گازهای گلخانه ای را در قالب اجرای طرح های CDM در کشورهای در حال توسعه به مرحله اجرا در خواهند آورد.  و این همکاری می تواند علاوه بر سرمایه گذاری خارجی و دریافت فناوری های پیشرفته و نوین، منافع زیست محیطی فراوانی را نیز برای کشورهای در حال توسعه به ارمغان آورد(1- 4). به این ترتیب علاوه بر کاهش انتشار گازهای گلخانه ای در جهان و برآورده شدن گوشه ای از تعهدات ملل صنعتی، کشورهای در حال توسعه نیز می توانند با جذب سرمایه های خارجی، گوشه ای از آثار ناشی از اجرای پروتکل کیوتو را جبران کنند (5 و 6).

زمینه های گوناگون طرح های CDM شامل بهبود راندمان بهره گیری مصرف کننده نهایی از تولیدات گوناگون مانند خودروها، و نیز بهینه سازی مصرف انرژی در واحدهای تولیدی و صنعتی، بهبود راندمان عرضه انرژی که به طور عمده با نیروگاه ها و پالایشگاه ها ارتباط می یابند، انرژی های تجدیدپذیر مانند انرژی خورشیدی ، بادی و زمین گرمایی، انتقال از یک سوخت به سوخت دیگر مانند انتقال مصرف از منابع نفتی به گاز و یا گازسوز کردن خودروها، بخش کشاورزی و طرح های مرتبط با جمع آوری گاز متان تولیدی از مزارع همچنین جنگل کاری و احیای جنگل می باشد (7 و 8).

 اهــداف اجرای تحقیق حاضر شامل شنــاســایی ویژگی های صنعت چوب و کاغذ در کشور و ایجاد بانک اطلاعاتی از آن ها و شناسایی نقاط اتلاف انرژی در صنعت مورد نظر می‌باشد.

همچنین تعیین پتانسیل صرفه جویی انرژی در صنعت مورد مطالعه از دیگر اهداف تحقیق حاضر به شمار می‌آید که از این طریق میزان صرفه‌جویی اقتصادی نیز محاسبه خواهد شد.

 

روش کار

در تحقیق حاضر برای برآورد میزان گازهای گلخانه­ای و محاسبات اقتصادی از نرم­افزار پروفرم استفاده شد. ذیلاً خصوصیات این نرم­افزار و قابلیت­های آن بحث می­شود. پروفرم نرم­افزاری است که برای بررسی و ارزیابی آثار محیطی و مالی پروژه­های کارآیی انرژی ساخته شده است. باتوجه به اطلاعات و داده­های لازم، پروفرم شاخص­های مالی مهم را محاسبه می­کند. پروفرم برای طراحان پروژه، مؤسسات مالی و دیگر افراد آن امکان را فراهم می­کند تا تحقیقاتی راجع به تغییر فرضیات اصلی که بر پارامترهای کلیدی پروژه تأثیرگذار است انجام دهند. پروفرم را می­توان برای پروژه­های بازیافت انرژی، انرژی قابل تجدید و همچنین برای پروژه­های کارآیی انرژی بکار برد. پروفرم می­تواند تا سه تکنولوژی کارآیی را به طور همزمان آنالیز کند. برای مشخص­نمودن اثربخشی استفاده از مکانیزم CDM در تحقیق حاضر با استفاده از نرم­افزار پروفرم نسبت به محاسبة هزینه­های اقتصادی و برآورد گازهای گلخانه­ای اقدام شد که قیمت سوخت برای مصرف کننده نهایی در پنج سنـاریو با قیمت های داخلی، صادراتی،وارداتی،منطقه ای وجهانی بر حسب گیگا ژول بر دلار در نظر گرفته شد. در این راستا، اطلاعات زیر وارد برنامه نرم­افزار گردید.

1) نام پروژه

2) اسپانسر پروژه

3) محل موقعیت پروژه

4) نوع پروژه

5) تکنولوژی پروژه

6)  طول عمر عملیات پروژه

7) فن­آوری بهره­وری انرژی

8) اطلاعات عمومی مالی پروژه

9) اطلاعات مالی بهره­وری انرژی پروژه

 بعد از ورود اطلاعات فوق با در نظرگرفتن چند سناریوی مختلف قیمت گاز را برای مصرف کننده نهایی بررسی و پذیرش مشارکت داخلی و عدم مشارکت خارجی، خروجی­های زیر از نرم­افزار اخذ شد.

1) دوره بازگشت سرمایه

2) دوره بازگشت سرمایه بدون اعتبار کربن

3) میزان کاهش 2Co بر حسب تن در سال

4) میزان کاهش 2Co بر حسب تن در طول عمر پروژه

5) ارزش خالص فعلی ومیزان بازگشت داخلی قبل و بعداز مالیات

 

نتایج

 کارخانه صنایع چوب و کاغذ ایران (چوکا)، در 75 کیلومتری رشت و در 105 کیلومتری جنوب شرقی آستارا در کنار جنگل های وسیع شمال کشور قرار دارد . این کارخانه در سال 1352 با مشارکت سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران ( 60% سهام ) و وزارت کشاورزی (40 % سهام) با زیربنای 51400 مترمربع در زمینی به مساحت حدود 100 هکتار به منظور ایجاد و بهره برداری از جنگل های استان گیلان تاسیس گردید. از سال 1361 عملا تولید کارخانه با رکود کامل همراه بود و ازهمان سال تلاش های برنامه ریزی شده ای جهت راه اندازی و حفظ تداوم تولید شروع شد و با تحویل کارخانه به سازمان صنایع ملی در سال1364 ، این تلاش ها به بار نشست که از آن سال به بعد کارخانه هرسال نسبت به سال های قبل وضعیت بهتری پیدا کرد. در اوایل سال 1365 بخش جنگل چوکا از شرکت منتزع و به شرکت مستقلی به نام شرکت جنگل شفارود وابسته به وزارت کشاورزی واگذار گردید و همچنین واحد صنایع چوب به صورت کارخانه مستقلی تحت پوشش سازمان صنایع قرار گرفت بر اساس برنامه ریزی های به عمل آمده تامین چوب مورد نیاز صنعت می باید از 400 هزار هکتار جنگل های منطقه گیلان از سفید رود تا آستارا تامین گردد. هدف عمده ی احداث مجتمع چوکا، دستیابی به تولیدات تخته لایه به مقدار 6640 متر مکعب ، الوار به میزان 52 هزار مترمکعب و کاغذ قهوه ای کارتن و بسته بندی به مقدار 150 هزارتن در سال بوده است . برای تولیدات فوق الذکر میزان کل چوب مورد نیاز طراحی شده ، 520 هزارو 800 مترمکعب در سال از انواع مختلف چوب های پهن برگ جنگلی با تناسب خاص می باشد . فرایند های تولید چوب و کاغذ در کارخانه چوکا در دو بخش جداگانه صنایع چوب و صنایع کاغذ انجام می شود :

چوب ها پس از حمل به یارد با توجه به کیفیت و جایگاه مصرف آنها به سه دسته تقسیم می شود . چوب های با کیفیت بالا( درجه یک) به واحد تخته چند لایی، چوبهای متوسط (درجه 2) و خارج درجه جهت تولید چیپس در واحد آماده سازی مصرف می شود .

ظرفیت انبار یارد چوب برای گرده بینه های کوتاه و کم قطر (بین 2/1 تا 4/2 متر طول و حداکثر 50 سانتی متر قطر) 180000 متر مکعب در سال و برای گرده بینه های بلند و قطور (بین 4/2 تا 15 متر طول و یا بیش از 5/0 متر قطر) 340000 مترمکعب در سال می باشد (9).

صنایع کاغذ شامل واحدهای زیر می باشد:

1-تولید خمیر و تهیه مایع پخت

2-واحد تولید کاغذ و مواد افزودنی

3-واحد نیرو و بخار و بازیابی مواد شیمیایی

4-واحد تصفیه آ ب و فاضلاب (7)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شکل 1- فرآیند تولیدی در واحد ماشین‌ کاغذ (10)

 

 

مصارف عمده سوخت در چوکا شامل سوخت مصرفی پاور بویلر، کوره آهک، ریکاوری بویلر و همچنین شهرک مسکونی کارکنان می باشد. سوخت اصلی کارخانه گاز طبیعی می باشد که از ایستگاه تقلیل فشار گاز اصلی تامین و به کمک لوله کشی موجود به مصرف کنندگان داده می شود. لازم به ذکر است که سیستم احتراقی مشعلهای پاور بویلر و ریکاوری بویلر و نیز مشعل کوره آهک قابلیت دوگانه سوزی دارد و میتواند از گاز طبیعی و گازوئیل استفاده نماید (10). در جدول 1 ورودی‌های نرم‌افزار نشان داده شده‌اند. همچنین در جدول‌های (2 الی 7) خروجی‌های نرم‌افزار ارایه شده است.

 

 

 

جدول1- اطلاعات ورودی نرم افزار پروفرم(11)

 

سناریوها

بازدهی بویلر جدید (Gj)

بازدهی بویلر قذیمی (Gj)

نوع سوخت

 

قیمت سوخت Gj/$  US

مدت بازپرداخت وام در سال

درصد بهره وام خارجی

درصد بهره وام ایرانی

نسبت وام داخلی به خارجی

درصد سهم پرداخت کربن داخلی به خارجی

قیمت کربن بر حسب تن در دلار

Ton CO2 /$  US

قیمت کربن بر حسب تن در دلار

Ton CO2 /$  US

قیمت کربن بر حسب تن در دلار

Ton CO2 /$  US

سناریو اول

2119

2649

گاز طبیعی

داخلی

4

__

12

100

100

13

25

35

سناریو دوم

2119

2649

گاز طبیعی

صادراتی

4

__

12

100

100

13

25

35

سناریو سوم

2119

2649

گاز طبیعی

وارداتی

4

__

12

100

100

13

25

35

سناریو چهارم

2119

2649

گاز طبیعی

منطقه‌ای

4

__

12

100

100

13

25

35

سناریو پنجم

2119

2649

گاز طبیعی

جهانی

4

__

12

100

100

13

25

35

 

جدول2- نتایج اطلاعات آنالیز پایه پروژه(11)

ورودی اطلاعات

آنالیز خروجی

نام پروژه

شرکت چوکا

اسپانسر پروژه

___

محل موقعیت پروژه

استان گیلان

نوع پروژه

کارایی سوخت فسیلی

تکنولوژی پروژه

بویلر با بازدهی بالا

طول عمر عملیات پروژه

12 سال

 

جدول 3- نتایج آنالیز انرژی پروژه چوکا(11)

 

میانگین سالانه

کل پروژه

واحد

کاهش مصرف سوخت

530

6360

گیگاژول در هزار (GJOOO)

 

                                                                                                    

 

 

 

جدول4-کاهش انتشار آلاینده ها برحسب تن(11)

آلاینده ها (تن)

میانگین سالانه

کل پروژه

دی اکسید کربن

29733

356796

اکسید گوگرد

0

0

اکسید نیتروژن

21

254

ذرات معلق

0

0

گاز متان

0

0

معادل کل دی اکسید کربن

29733

356796

 

جدول 5- ساختار سرمایه گذاری بویلر جدید در هر سناریو(11)

US $ ooo

Required capital

سال چهارم

(Year 4)

سال سوم

(Year 3)

سال دوم

(Year 2)

سال اول

(Year 1)

سال صفر

(Year 0)

_ $

_ $

_ $

_ $

385 $

بویلر(Boiler)

_ $

_ $

_ $

_ $

_ $

گرنت یا سوبسید (Grant/Subsidy)

_ $

_ $

_ $

_ $

385 $

جمع خالص (Net Total)

 

جدول 6- داده های خروجی سرمایه گذاری برحسب پنج سناریو(11)

 

سناریو

سرمایه گذاری بویلرها

 با بازدهی بالا برحسب دلار

بازگشت سرمایه

 برحسب 13 دلار در سال

بازگشت سرمایه

 برحسب 25 دلار در سال

بازگشت سرمایه

 برحسب 35 دلار در سال

بازگشت سرمایه

 بدون اعتبار کربن در سال

 

میزان کاهش CO2

 برحسب تن در سال

میزان کاهش CO2

 برحسب تن درطول عمر پروژه

سناریو اول

385

6/0

4/0

3/0

5/1

29733

356796

سناریو دوم

385

3/0

2/0

2/0

4/0

29733

356796

سناریو سوم

385

1/0

1/0

1/0

2/0

29733

356796

سناریو چهارم

385

1/0

1/0

1/0

1/0

29733

356796

سناریوپنجم

385

1/0

1/0

1/0

1/0

29733

356796

 

 

 

جدول7-آنالیز مالی نرخ درصدی افزایش قیمت کوپن کربن برحسب دلار در تن(11)

سناریو

ارزش خالص فعلی قبل از مالیات سناریو 13 دلار US $ (000)

ارزش خالص فعلی قبل از مالیات سناریو 25 دلار US $ (000)

ارزش خالص فعلی قبل از مالیات سناریو 35 دلار US $ (000)

ارزش خالص فعلی بعد از مالیات سناریو 13 دلار US $ (000)

ارزش خالص فعلی بعد از مالیات سناریو 25 دلارUS $ (000)

ارزش خالص فعلی بعد از مالیات سناریو 35 دلار US $ (000)

درصد میزان بازگشت داخلی قبل از مالیات سناریو 13 دلار

درصد میزان بازگشت داخلی قبل از مالیات سناریو 25 دلار

درصد میزان بازگشت داخلی قبل از مالیات سناریو 35 دلار

درصد میزان بازگشت داخلی بعد از مالیات سناریو 13 دلار

درصد میزان بازگشت داخلی بعد از مالیات سناریو 25 دلار

درصد میزان بازگشت داخلی بعد از مالیات سناریو 35 دلار

اول

4969

7482

9577

4740

7254

9348

172

263

340

83/169

11/262

27/339

دوم

13714

16227

18322

12611

15124

17219

387

478

554

366

457

533

سوم

26775

29288

31383

24365

26879

28974

703

795

872

651

743

820

چهارم

38132

40465

42740

34587

37100

39195

979.51

1971

1148

900

993

1069

پنجم

67660

70184

70184

61162

63676

65771

1697

1788

1864

1546

1638

1715

 


-  تشریح حجم و اندازه پروژه PIN

 

معمولاً گزارشات PIN می بایست در قالب 5 صفحه شامل اطلاعات ذیل تهیه گردد.

× نوع و اندازه پروژه

×محل اجرای پروژه

×پیش بینی میزان کاهش گازهای گلخانه‌ای در مقایسه با ادامه روند فعلی (ریز فعالیت ها بعداً در قالب فرم PDD یا مدارک طراحی پروژه ارایه خواهد شد).

×برآورد طول عمر اثربخشی پروژه

×پیشنهاد قیمت یک تن دی اکسید کربن

×ساختار حمایت مالی

×آثار مثبت زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی پروژه


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

-          فرم PIN

جدول8- خلاصه پروژه(11)

بخش

کدام یک از گازهای زیر کاهش خواهد یافت.

انرژی تجدید پذیر               ¨

برق                                  ¨

حمل و نقل                        ¨

فرآیند صنعتی                      ¨

بازیافت گاز همراه                ¨

سایر موارد با ذکر نام:          

 

بهره وری انرژی      þ

تغییر سوخت          ¨

کشاورزی              ¨

مدیریت زایدات      ¨

جنگل داری             ¨

CO2             þ   

                þ

            ¨ 

              ¨

         ¨

             ¨

حمایت مالی

هزینه پروژه                      395000               دلار

سهم طرفین پروژه               197500               دلار

وام                                      0                       دلار

قیمت توافقی یک تن کربن         11                دلار/تن

وضعیت پروژه :‌

پروژه جدید :‌

اجرا شده                ¨بعدا اجرا شود   ¨ 

PIN            þ       PDD              ¨

 

آغاز فوری پروژه:

اتمام             ¨      قسمت اجرا       ¨  

       

 

جدول 9- تشریح پروژه ، نوع آن و زمان بندی(11)

عنوان پروژه : استفاده از سازوکار توسعه پاک جهت کاهش انتشار گازهای گل خانه ای در صنعت چوب و کاغذ ایران (چوکا)

 

تاریخ ارایه : ژانویه 2009

 

 

 

اهداف پروژه

 هدف از انجام این پروژه کاهش مصرف انرژی با توجه به پتانسیلهای صرفه جویی انرژی در بویلرهای صنعت چوب و کاغذ ایران ( چوکا) و جلوگیری از اتلاف انرژی با انجام اقدامات بهینه سازی و تاثیر اینگونه اقدامات بر کاهش گازهای گل خانه‌ای (GHGs) می باشد. اجراء این پروژه از نظر فنی، زیست محیطی، مدیریتی و اقتصادی فوایدی برای کشور دارا می باشد که تعیین دقیق نیازهای مالی پروژه و گرفتن اعتبارات مناسب از مراجع بین المللی برای اجراء پروژه و سهمیه بندی دقیق تجارت کربن در صنعت خاص بین کشور میزبان و کشور سرمایه گذاری و فراهم کردن زمینه مناسب برای سرمایه گذاری بخش خصوصی به جای دولتهای خارجی است.

 

 

فعالیتهای پیشنهادی

جهت اجراء پروژه

فعالیتهای پروژه تا هدف افزایش کارآیی انرژی و در نتیجه کاهش گازهای گل خانه‌ای به صورت زیر تقسیم می‌شوند:

×اندازه گیری مصرف فعلی سوخت توسط بویلر

×انتخاب نوع بویلر

×محاسبه اثر بخشی تعویض بویلر در کاهش گازهای گلخانه ای

×محاسبه بازگشت سرمایه

 

وضعیت فعلی فنآوری و نوع تکنولوژی آتی

الف – تکنولوژی فعلی بویلر با راندمان 70% است که از سوخت گاز طبیعی استفاده می کند.

ب – تکنولوژی جدید بویلر با راندمان 90% در نظر گرفته می شود که از سوخت گاز طبیعی استفاده خواهد کرد.

 

جدول 10- مسئولین تهیه پروژه(11)

نام تهیه کننده پروژه

دانشکده انرژی و محیط زیست

نام فرد و مشخصات تهیه کننده برای اخذ اطلاعات بیشتر

آقای دکتر عبدالرضا کرباسی، خانم کبری وریج کاظمی

 

طبقه بندی سازمانی

¨   دولت

¨    سازمان دولتی

¨    شهرداری

þ    شرکت خصوصی

 

 

وظایف توسعه دهندگان پروژه

¨     حمایت مالی

¨      شرکت عملیاتی (ساخت و ساز و یا تعمیرنگهداری)

¨    واسطه گری

þ      مشاور فنی

 

 

خلاصه ای از توانمندی تهیه کننده پروژه

دانشکده انرژی و محیط زیست دارای توانمندی های زیر می باشد:

×ممیزی انرژی جهت مشخص نمودن راندمان فعلی در صنایع

×ارایه راهکارهای علمی و اقتصادی جهت بهبود وضعیت

×ارایه مشاوره علمی جهت اجرای پروژه CDM

آدرس

تهران، میدان پونک،‌انتهای اشرفی اصفهانی، حصارک، واحد علوم و تحقیقات،‌ساختمان علوم انسانی شماره 2

فرد مسوول پاسخ گویی

آقای دکتر عبدالرضا کرباسی

تلفن / فاکس

44817160

آدرس پست الکترونیکی

m-abbaspour @ ceers.org

m-abbaspour @ jamejam.net

 

 

 

 

 

جدول11- مجریان پروژه(11)

نام مجری

صنعت چوب و کاغذ ایران (چوکا)

طبقه بندی سازمانی

شرکت سهامی عام

آدرس

استان گیلان ، کیلومتر 6 جاده رضوان شهر به تالش

 

 

فعالیت های اصلی

موضوع فعالیت شرکت عبارت است از :

تامین نیاز صنایع بسته بندی (کارتن سازی و...) و تولیدکنندگان فرآورده های چوبی ، تامین منافع ذی نفعان و رعایت استانداردهای زیست محیطی بوده که با استفاده از فرآیند کرافت و برخورداری از دیگ بخار پیوسته و ماشین کاغذ قادر به تولید خمیر کاغذ و انواع کاغذ بسته بندی نظیر کرافت ، لاینر و ... می باشد و در دورنما کسب حداکثر سهم بازارداخلی و بخشی از بازار خاورمیانه را با ارتقاء کیفیت محصول و مشتری مداری هدف گذاری کرده است .

خلاصه وضعیت مالی

چوکا در سال 1352 با مشارکت سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (60% سهام) و وزارت کشاورزی و عمران روستایی (40% سهام) تاسیس شده است.

 

جدول12- نوع پروژه(11)

 

     هدف گذاری کاهش گازهای گل خانه ای

 þ    

 þ   

 ¨   

 ¨   

 

 

                          بخش

¨   برق

¨  انرژی های نو

þ   بهره وری انرژی

¨   تغییر سوخت

¨  مدیریت جانب تقاضا

¨  تولید هم زمان برق و حرارت

¨   حمل و نقل

þ   فرآیند صنعتی

¨   بازیافت گاز همراه

¨   مدیریت زاید ات

¨   کاربری اراضی

¨   کشاورزی

 

 

 

 

 

 

 

جدول 13-  محل اجرای پروژه(11)

دهکده، روستا،‌شهر، استان

استان گیلان، کیلومتر 6 جاده رضوان شهر به تالش

 

خلاصه ای کوتاه از محل اجرای پروژه

 

چوکا در 75 کیلومتری شمال غربی رشت و در 35 کیلومتری جاده انزلی به تالش در کنار جنگل های وسیع شمال کشور و در استان گیلان قرار دارد. این استان با مساحت 14711 کیلومتر مربع درمیان رشته کوه های البرز و تالش جای گرفته است و از لحاظ جغرافیایی به جنوب دریای خزر تعلق دارد. آب و هوای استان گیلان معتدل و مرطوب است و سرما به ندرت از 1- سانتی گراد پایین تر می رود و بیش از 2000 میلی متر مربع سالانه باران دارد. بخش وسیع گیلان جلگه ای و مابقی کوهستانی است .

 

جدول14-برنامه زمان بندی(11)

تاریخ شروع اجرای پروژه

                                     به محض تصویب و عقد قرارداد

تاریخ اتمام پروژه

6 ماه پس از عقد قرارداد

دوره زمانی حذف کربن

12 سال

طول عمر پروژه

12 سال

 

وضعیت فعلی پروژه

  þ   امکانی سنجی اولیه                         ¨  در فرآیند اخذ منابع مالی

¨       امکان سنجی نهایی                       ¨   اخذ منابع مالی

¨       تصویب اولیه                               ¨  مرحله ساخت

¨       تصویب نهایی

وضعیت فعلی حمایت از طرف کشور میزبان

هیچ سیر قانونی شامل ارایه طرح به سازمان محیط زیست، بررسی توسط کمیته، ارجاع به وزارت امور خارجه و موارد دیگر انجام نشده است و فقط در قالب این پایان نامه PIN تهیه گردیده است.

وضعیت کشور میزبان در پروتکل کیوتو

مجلس شورای اسلامی در تاریخ 6 خرداد 1375 الحاق ایران به کنوانسیون تغییر آب و هوا را تصویب و در تاریخ 1384 ایران پروتکل کیوتو را امضاء‌نمود و در دی ماه 1385 وزارت امور خارجه رسما سازمان حفاظت محیط زیست را به عنوان مرجع قانونی اعلام کرد.

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول15-مزایای زیست محیطی و اجتماعی اجراء‌پروژه(11)

میزان انتشار قبل از اجرای پروژه

نیاز به اندازه گیری مستقیم دارد.

میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای برای دوره حذف

برای دوازده سال جمعاً به میزان 356796 تن کاهش خواهد یافت.

 

 

 

 

سناریو مبنا

ô چقدر کاهش گازهای گلخانه‌ای  صورت می گیرد؟ 356796 تن

ô  اگر پروژه اجراء نشود چه می‌شود؟

اجرای پروژه‌های مربوطه منجر به افزایش کارآیی انرژی و در نتیجه کاهش مشخص میزان مصرف انرژی و جلوگیری از اتلاف انرژی می گردد، بنابراین منابع انرژی فسیلی در جهان حفاظت شده و بدین ترتیب انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از فعالیت های انسانی که در نتیجه مصرف منابع فسیلی تولید می‌شوند، صنعت کارخانه چوب و کاغذ ایران در چارچوب پروژه‌های CDM می‌توانند با افزایش کارآیی خود حجم کمتری از گازهای گلخانه ای به خصوصCO2 تولید نماید.

 

مزایای خاص زیست محیطی در ابعاد محلی و ملی

کاهش گازهای گلخانه‌ای عمدتا همراه با کاهش دیگر آلاینده‌ های زیست محیطی است. استان گیلان دارای اکوسیستم شکننده می باشد و به لحاظ آب و هوای خاص خود می تواند در ترکیب با آلاینده موجب تولید باران های اسیدی شود‏‌، از طرف دیگر تراکم جمعیت در استان زیاد است لذا محدودیت های بالا آمدن سطح آب دریا از یک طرف و افزایش آلودگی های زیست محیطی از طرف دیگر میتواند منجر به فاجعه های زیست محیطی در منطقه شود بنابراین اجرای پروژه در راستای کاهش  آلاینده ها به بهبود وضعیت فعلی کمک خواهد کرد.

از کدام راهنما استفاده خواهد شد؟

برنامه نرم افزاری اقتصادی و زیست محیطی ProForm

مزایای محلی

استان گیلان دارای اکوسیستم شکننده و دارای  آب و هوای معتدل مدیترانه‌ای است و مقدار باران سالیانه بیش از 2000 میلی متر در سال است، هوا بسیار متغیر و پیش بینی  آن دشوار است و اجراء پروژه در راستای کاهش آلودگی‌ها و آلاینده‌ها می تواند مانع از فاجعه‌های زیست محیطی در منطقه شود.

مزایای ملی

کاهش کل سهم کشور در انتشار گازهای گلخانه ای

استراتژی زیست محیطی / اولویت های کشور میزبان

در اولویت اول کنترل آلودگی هوا و در اولویت دوم کنترل آلودگی آب مطرح است.

اگر پروژه به اجرا در نیاید چه آثاری خواهد داشت.

اگر این پروژه به اجراء در نیاید از جنبه های اجتماعی و اقتصادی منجر به آلودگی های محلی موجب افزایش شکنندگی محیط زیست منطقه و به خطر افتادن سلامت مردم محلی می شود

اثرات مستقیم اجراء‌پروژه چیست(نظیر اشتغال زایی،‌ افزایش سرمایه)

هیچ گونه تغییری در اشتغال زایی یا از دست رفتن شغل ایجاد نخواهد شد ولی در عوض هزینه های سوخت صنعت کاهش می یابد.

 

دیگر اثرات اجرای پروژه‏ شامل آموزش، تعلیم و

 

بهره برداری از بویلری با راندمان بالا به کارکنان انتقال داده می شود.

جدول 16- مالی(11)

هزینه کل اجراء‌پروژه

هزینه کل :

هزینه تهیه پروژه

هزینه اجرا پروژه

180 میلیون ریال

80 میلیون ریال

100 میلیون ریال

ریز هزینه ها :‌

ماشین آلات

امور ساختمانی

نصب و راه اندازی

سایر

 

362 میلیون ریال

0 میلیون ریال

100 میلیون ریال

3 میلیون ریال

میزان سرمایه گذاری

100% در سال اول

هزینه جاری سالانه

50 میلیون ریال

 

جدول 17- منبع مالی(11)

سرمایه گذاری مشترک

خیر

وام دراز مدت

ــــــــ

وام کوتاه مدت

چهار ساله

مشخص نیست

ـــــــ

نیاز به کمک مالی CDM وجود دارد

بلی

کدام کشور خریدار کربن است

فعلا در قالب این پایان نامه مشخص نشده است

شاخص قیمت کاهش نشر کربن

(USD / CER)

USD / ton 11

کاهش قیمت کربن حذف شده در طول عمر پروژه

دلار  3924756 =   11 دلار × 356796 تن

 

 

جمع بندی ونتیجه گیری


-   دولت براساس طرح هایی که در قالب مکانیسم توسعه پاک (CDM)در مجامع جهانی باید ارایه دهد حداکثر زمان بازگشت سرمایه را نباید بیش از 5 سال درنظرگیرد، بنابراین اقدامات بهینه سازی برحسب بازارهای داخلی برای این صنعت مقرون به صرفه است و هم زمان نیز سیاست های دولت باید برآن باشد تا قیمت های انرژی را واقعی سازد

-  میزان بازگشت سرمایه طبق مکانیسم فوق کاملا مناسب و اقتصادی می باشد چون در هر 5 سناریو در کم تر از 5 سال حاصل شده است.

- در صنعت مورد مطالعه هرچه قیمت انرژی مزبور بیش تر و براساس قیمت های جهانی تعیین گردد، زمان بازگشت سرمایه کوتاه تر و ارزش خالص فعلی (Net Present Value) بیش تر خواهد بود. پس دولت باید با واقعی سازی قیمت سوخت گاز طبیعی منطقه ای (یعنی هرمترمکعب حدود 2200 ریال) برای مصرف کنندگان صنایع افزایش دهد تا صنایع با جدیت و تلاش بیشتری نسبت به بهینه سازی لازم طبق مکانیسم توسعه پاک یا اهداف پروتکل کیوتو اقدام نموده و میزان انتشار گازهای گلخانه ای خود را کاهش دهند .

-  بهترین سناریو برای کشور سناریویی است که قیمت سوخت گاز طبیعی جهانی و بر حسب دلار باشدو دوره بازگشت سرمایه کوتاه ترین زمان را نشان دهد که در این تحقیق سناریو پنجم بهترین سناریو است.

 

پیشنهادات 

-        تحقیقات مشابه در خصوص مصرف انرژی الکتریکی در صنعت چوب و کاغذ به عمل آید

-        خریداران خارجی برای مبادله کوپن و سرمایه گذاری شناسایی و لیست کاملی از آن ها و نیز از زمینه های فعالیت آن ها تهیه گردد.

با این که مکانیسم توسعه پاک یک طرفه ) Unilateral CDM ( می تواند راه کار مناسبی برای برخی پروژه ها در ایران  باشد اما با توجه به عدم تجربه کافی ایران نسبت به بازار کربن و عدم شناخت از ریسک های موجود در این فرایند، مشارکت خارجی در پروژ های اولیه CDM وکسب تجارت کافی لازم است.

 

 

منابع

  1. کرباسی، عبدالرضا، 1378، سیاستگزاری در بخش انرژی کشور جهت کنترل انتشار GHGs، کارگاه تخصصی گازهای گلخانه ای و تغییر اقلیم. منابع آب وزارت نیرو
  2. www.cdm.ccchina.gov.cu
  3. www.cdm.unfcc.int
  4. www.cdmguide.org
  5. ipcc, 2004, Climate Change Convention.
  6. ipcc, 2005, Emissions scenarios for IPCC: and update, in climate change 2002, the supple memtary report to the IPCC scientific assessment.
  7. Mastuhashi, R., and others, 2006, Clean development mechanism projects and part falio risks”, institute of environmental studies, Granduate school of frontier sciences, University of Tokyo.
  8. سازمان بهینه سازی انرژی ایران، 1376، مدیریت بار در کارخانه چوکا، گزارش معاونت امور انرژی دفتر بهینه سازی مصرف انرژی
  9. سازمان بهینه سازی مصرف سوخت کشور، 1384، مدیریت مصرف انرژی در کارخانه چوب و کاغذ ایران
  10. www.chouka.com
  11. www.softprocorp.com  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



[1]- دکتری مهندسی محیط زیست، دانشکده محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران،ایران*(مسئول مکاتبات).

[2]-  دانشیار، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران

3- استاد، دانشکده بهداشت، گروه بهداشت حرفه ای، دانشگاه علوم پزشکی تهران.

4-استادیار گروه مهندسی محیط زیست دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم وتحقیقات خوزستان

1- Department of Environmental Engineering,Graduate school of Environment and Energy, Science and Research Branch Islamic Azad University,Tehran,Iran

[5]- Faculty of Environment, Tehran University

3- Professor of Public Health Science , Occupational Health, Tehran University of Medical Science

4-Assistant Professor of Environmental Engineering,Islamic Azad university,khozestan,Iran

  1. کرباسی، عبدالرضا، 1378، سیاستگزاری در بخش انرژی کشور جهت کنترل انتشار GHGs، کارگاه تخصصی گازهای گلخانه ای و تغییر اقلیم. منابع آب وزارت نیرو
  2. www.cdm.ccchina.gov.cu
  3. www.cdm.unfcc.int
  4. www.cdmguide.org
  5. ipcc, 2004, Climate Change Convention.
  6. ipcc, 2005, Emissions scenarios for IPCC: and update, in climate change 2002, the supple memtary report to the IPCC scientific assessment.
  7. Mastuhashi, R., and others, 2006, Clean development mechanism projects and part falio risks”, institute of environmental studies, Granduate school of frontier sciences, University of Tokyo.
  8. سازمان بهینه سازی انرژی ایران، 1376، مدیریت بار در کارخانه چوکا، گزارش معاونت امور انرژی دفتر بهینه سازی مصرف انرژی
  9. سازمان بهینه سازی مصرف سوخت کشور، 1384، مدیریت مصرف انرژی در کارخانه چوب و کاغذ ایران
  10. www.chouka.com
  11. www.softprocorp.com