شناسایی مهم‌ترین معیارهای موثر بر کیفیت بصری سیمای سرزمین

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری آمایش سرزمین دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 استادیار دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 دانشیار دانگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

چکیده

امروزه یکی از اهداف ارزیابی کیفیت بصری سیمای سرزمین، مشخص کردن شاخص‌ها و معیارهایی است که از طریق آن‌ها بتوان مناظر را حفاظت، احیا و یا بازسازی کرد. تجزیه و تحلیل روابط میان کیفیت بصری و ویژگی‌های ساختاری منظر روشی موثر در انجام ارزیابی کیفیت بصری است. عمدتاٌ مطالعاتی که بر پایه معیارهای زیبایی‌شناختی در منظر انجام می‌گیرند، در پی تعیین زیبایی یا تعالی آن نیستند بلکه در جست و جوی استخراج ترجیحات زیبایی استفاده کنندگان از منظر هستند. این مطالعات با دو رویکرد صورت می‌گیرند. در رویکرد اول مطالعه بر پایه عوامل قابل اندازه‌گیری عینی و بررسی ارتباطات متقابل میان آن‌ها و در رویکرد دوم مطالعه بر پایه شناخت عوامل ادراکی مشاهده‌گران صورت می‌گیرد. در این تحقیق، مجموعه معیارهای عینی و ذهنی حوزه آبخیز زیارت که یکی از قطب‌های گردشگری استان گلستان به شمار می‌رود از نظر ارزش زیبایی شناختی، با استفاده از رویکرد دوم اولویت‌بندی شدند. برای تعیین معیارهایی که استفاده‌کنندگان در ارزیابی زیبایی یا نازیبایی منظر مدنظر قرار می‌دهند، پرسش‌نامه ای تدوین شد و ضمن انجام مصاحبه، با استفاده از روش طبقه‌بندی رتبه‌ای معیارها اولویت‌بندی شدند. از مجموع 23 معیار عینی و ذهنی مورد بررسی در این مطالعه 5 معیاری که بالاترین امتیازها را به خود اختصاص دادند عبارتند از: بکر بودن منطقه، پاکیزگی محیط، قابلیت دید آبشار، قابلیت دید نقاط پر تنوع و تنوع رنگ در سیمای سرزمین که می‌توانند به عنوان مهم‌ترین مولفه‌های تاثیر گذار روی ارزش زیبایی شناختی منطقه مورد مطالعه معرفی شوند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات