مکانیابی مناطق مستعد انرژی زمین‌گرمایی با در نظرگرفتن ملاحظات زیست‌محیطی با استفاده از یک مدل GIS در خراسان جنوبی

نوع مقاله: مستخرج از پایان نامه

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد ارزیابی و آمایش سرزمین، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه بیرجند

2 دانشیار گروه مهندسی محیط زیست / دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست دانشگاه بیرجند

3 عضو هیئت علمی گروه جغرافیا، دانشگاه بیرجند

4 استادیار گروه مهندسی معدن / دانشگاه صنعتی بیرجند

چکیده

زمینه و هدف: افزایش روزافزون جمعیت و به‌دنبال آن افزایش تقاضا برای انرژی، کاهش منابع فسیلی و مهم‌تر از همه مسئله نگران‌کننده افزایش آلودگی‌های زیست‌محیطی، مدیران و برنامه‌ریزان بخش انرژی کشور را بر آن داشته تا هرچه بیش‌تر بر ضرورت به‌کارگیری انرژی‌های نو و سازگار با محیط‌زیست تأکید ورزند.
روش بررسی: در این پژوهش برای دستیابی به مناطق مستعد استحصال انرژی زمین‌گرمایی از دو مجموعه داده یکی مبتنی بر عملیات اکتشافی و دیگری از داده‌های زیست‌محیطی استفاده شده است. جهت تلفیق این لایه‌ها از روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره تحلیل سلسله‌مراتبی و مدل فازی در محیط GIS به‌عنوان سیستم پشتیبان تصمیم‌گیری جهت انتخاب نهایی مناطق اولویت‌دار استفاده گردید.
یافته‌ها: نتایج نشان داد در هر دو مدل فازی و AHP به‌ترتیب فردوس، گزیک و شرق سربیشه با داشتن بیش‌ترین مساحت در طبقه بسیارقوی (تا 100 درصد پتانسیل) از اولویت‌های اول برای اکتشاف، بهره‌برداری و استفاده‌های صنعتی از این انرژی برخوردارند. هم‌چنین نتایج گویای کاربرد موفقیت‌آمیز این دو مدل در مکانیابی می‌باشد.
بحث و نتیجه‌گیری: نظر به‌ این‌که منطقه فردوس با داشتن مساحتی بالغ بر 19 کیلومترمربع در مدل فازی و 19/7 کیلومترمربع در مدل AHP بیش‌ترین مساحت مستعد را به‌لحاظ بهره‌برداری انرژی زمین‌گرمایی داراست، بدیهی است که در آینده نزدیک این منطقه به‌‌لحاظ اکتشافی در ردیف اول قرار گرفته و مناطقی چون گزیک و شرق سربیشه می‌بایست در اولویت‌های بعدی مورد اکتشاف و بهره‌برداری قرار گیرند. هم‌چنین در هر دو مدل، مناطقی در طبقه قوی (80 تا 90 درصد پتانسیل) شناسایی شدند که نباید از نظر دور بمانند؛ بدون شک انجام بررسی‌های دقیق‌تر ژئوفیزیکی جهت اطمینان یافتن از وجود یک مخزن زمین‌گرمایی در عمق، در این مناطق ضروری به‌نظر می‌رسد

کلیدواژه‌ها

موضوعات