بررسی نقش بام های سبز به عنوان راهبردی در جهت ارتقای کیفیت محیط زیست شهری از منظر معماری پایدار

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه محیط زیست و منابع طبیعی، دانشگاه پیام نور، واحد تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد مدیریت در سوانح طبیعی، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 (مسوول مکاتبات): دانشجوی دکتری برنامه ریزی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده

زمینه و هدف: بام سبز یکی از رویکردهای نوین معماری و شهرسازی و برخاسته از مفاهیم توسعه‌ پایدار است که از آن می‌توان در جهت افزایش سرانه فضای سبز، ارتقای کیفیت محیط‌زیست و توسعه پایدار شهری بهره برد. استفاده کاربردی از بام­ها می‌تواند به عنوان امکان بهره‌برداری بهینه از زمین‌های شهری قلمداد شود. هدف اصلی این تحقیق بررسی نقش بام­های سبز به عنوان راهبردی در جهت ارتقا کیفیت محیط­زیست شهری از منظر معماری پایدار می­باشد.
روش بررسی: جهت دستیابی به اهداف تحقیق، پرسش­نامه­ای مشتمل بر 22 سئوال طراحی شد و در اختیار 30 نفر از متخصصان در زمینه معماری و شهرسازی قرار داده شد. سؤالات پرسش­نامه با توجه به مباحث معماری و توسعه پایدار شهری به سه گروه اصلی تاثیرات بام­های سبز شهری در ابعاد چهارگانه (اکولوژیکی، اقلیمی، زیست محیطی و اقتصادی-  فرهنگی)، تفاوت­های سیستم بام سبز فشرده و گسترده و تفاوت­های سیستم بام سبز و سیستم بام معمولی طبقه بندی شدند. جهت بررسی پایایی پرسش­نامه از روش ضریب آلفای کرونباخ استفاده گردید. در نهایت جهت تحلیل پرسش­نامه­ها سه فرضیه شکل گرفت.
یافته ها: میزان پایایی پرسش­نامه 727/0 به دست آمد که نشان دهنده پایایی مناسب آن­ بود. پس از بررسی فرضیه­ها، هر سه فرضیه مورد تایید قرار گرفت که اثر بخشی بالای بام­های سبز در جهت ارتقا کیفیت محیط­زیست از منظر معماری پایدار را نشان می‌دهد. نتایج به دست آمده از تحلیل پرسش­نامه­ها و فرضیه­ها نشان داد در مجموع از نظر 70-80 درصد متخصصان، بام های سبز در راستای ارتقای کیفیت محیط­زیست و توسعه پایدار شهری از اهمیت ویژه­ای برخوردار می­باشند و در واقع در طراحی و برنامه­ریزی، رابط ما و طبیعت به شمار می­آیند.
نتیجه گیری: بام­های سبز می­توانند اثرات منفی ساختمان­ها در اکوسیستم محلی و در پی آن مصرف انرژی در بناها را کاهش دهند و در تغییرات جریان انرژی ساختمان­ها نقشی تعیین کننده داشته و در عین حال جنبه زیبا شناختی برای ساکنان شهر داشته باشد.

کلیدواژه‌ها


 

 

 

 

 

علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره هجدهم، ویژه نامه شماره2، پاییز 1395

 

بررسی نقش بامهایسبزبهعنوانراهبردیدرجهت ارتقای کیفیتمحیطزیستشهری از منظر معماری پایدار

 

محمد رضـوانی[1]

محمد مهدی پایروند [2]

مهدی نوجوان[3]*

nojavan_mehdi@ut.ac.ir

مهدی صهبا[4]

تاریخ دریافت: 17/06/92

تاریخ پذیرش:23//12/93

 

چکیده

زمینه و هدف: بام سبز یکی از رویکردهای نوین معماری و شهرسازی و برخاسته از مفاهیم توسعه‌ پایدار است که از آن می‌توان در جهت افزایش سرانه فضای سبز، ارتقای کیفیت محیط‌زیست و توسعه پایدار شهری بهره برد. استفاده کاربردی از بام­ها می‌تواند به عنوان امکان بهره‌برداری بهینه از زمین‌های شهری قلمداد شود. هدف اصلی این تحقیق بررسی نقش بام­های سبز به عنوان راهبردی در جهت ارتقا کیفیت محیط­زیست شهری از منظر معماری پایدار می­باشد.

روش بررسی: جهت دستیابی به اهداف تحقیق، پرسش­نامه­ای مشتمل بر 22 سئوال طراحی شد و در اختیار 30 نفر از متخصصان در زمینه معماری و شهرسازی قرار داده شد. سؤالات پرسش­نامه با توجه به مباحث معماری و توسعه پایدار شهری به سه گروه اصلی تاثیرات بام­های سبز شهری در ابعاد چهارگانه (اکولوژیکی، اقلیمی، زیست محیطی و اقتصادی-  فرهنگی)، تفاوت­های سیستم بام سبز فشرده و گسترده و تفاوت­های سیستم بام سبز و سیستم بام معمولی طبقه بندی شدند. جهت بررسی پایایی پرسش­نامه از روش ضریب آلفای کرونباخ استفاده گردید. در نهایت جهت تحلیل پرسش­نامه­ها سه فرضیه شکل گرفت.

یافته ها: میزان پایایی پرسش­نامه 727/0 به دست آمد که نشان دهنده پایایی مناسب آن­ بود. پس از بررسی فرضیه­ها، هر سه فرضیه مورد تایید قرار گرفت که اثر بخشی بالای بام­های سبز در جهت ارتقا کیفیت محیط­زیست از منظر معماری پایدار را نشان می‌دهد. نتایج به دست آمده از تحلیل پرسش­نامه­ها و فرضیه­ها نشان داد در مجموع از نظر 70-80 درصد متخصصان، بام های سبز در راستای ارتقای کیفیت محیط­زیست و توسعه پایدار شهری از اهمیت ویژه­ای برخوردار می­باشند و در واقع در طراحی و برنامه­ریزی، رابط ما و طبیعت به شمار می­آیند.

نتیجه گیری: بام­های سبز می­توانند اثرات منفی ساختمان­ها در اکوسیستم محلی و در پی آن مصرف انرژی در بناها را کاهش دهند و در تغییرات جریان انرژی ساختمان­ها نقشی تعیین کننده داشته و در عین حال جنبه زیبا شناختی برای ساکنان شهر داشته باشد.

واژه­های کلیدی: بام­های سبز، معماری پایدار، محیط­زیست شهری.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

J.Env. Sci. Tech., Vol 18, Special No.2, Autumn 2016

 

 

 

 

 


Study of the Role of Green Roofs as a Strategy to Improve Urban Environmental Quality from the Sustainable

Architecture Perspective

 

Mohammad Rezvani [5]

Mohammad Mehdi Payravand[6]

Mehdi Nojavan[7]*

nojavan_mehdi@ut.ac.ir

Mehdi Sahba[8]

 

Abstract

Background and Objective: Green roof is one of the new approaches of the architecture and urban planning and derived from the concepts of sustainable development which can be used to increase the green space per capita, environmental quality and urban sustainable development. Applied usage of roofs could be considered as an optimized utilization of urban lands. The main objective of this paper is to study the role of green roofs as a strategy to improve urban environmental quality from the sustainable architecture perspective.

Method: Initially, a questionnaire was designed on the base of experts’ opinions, including 22 questions. Then 30 experts in the field of urban planning and architecture were selected as the study sample. Considering architectural issues and urban sustainable development, questions were categorized according to three main scopes: 1. The effects of green roofs on the ecological, continental, environmental, and economic-cultural aspects, 2. The differences between intensive and extensive green roofs, and 3. The differences between the green roofs and common roofs. The Alpha method was used for the evaluation of the reliability, and 3 hypotheses were presented for analyzing the questionnaire.

Results: The alpha factor was gained to be 0.727, showing that the questionnaire had a proper reliability. After analyzing the hypotheses, they were confirmed. This implied the great effect of green roofs on improvement of urban environmental quality from the sustainable architecture perspective. The results showed that totally 70-80% of experts declared that the green roofs had high importance in the improving the environmental quality and sustainable urban development. Indeed, green roofs are our connector with nature in designing and planning and can reduce the negative effects of buildings in local ecosystem and consequently reduce the energy consumption. Moreover, green roofs can have a determinative role in fluctuation of energy circulation in buildings and may play an aesthetical role for the residents of cities.   

Keywords: Green roofs,,, Sustainable architecture, Urban environment.

 

مقدمه

 

شهرهای امروزی علیه ساکنان آن و نابودی محیط زیست توسعه می­یابند. بناهای کم ارتفاع همراه باغچه، جای خود را به بناهای چند طبقه و برج های قارچ گونه ی بدون نمودی از طبیعت داده اند و نواحی مجاور بناها نیز، به کاربری هایی مانند جاده ها و یا پارکینگ­ها اختصاص یافته­اند. از سوی دیگر در نواحی با درجه تراکم بالا )هم به لحاظ بنا و هم به لحاظ حجم عبور و مرور(، برای کاهش هزینه­ها و به دست آوردن سود بیشتر در ساخت بناها، درصد اختصاصی به فضاهای سبز به شیوه های مختلف به زیر بنای کل بنا افزوده می شود (1). به طور کلی در خصوص این موضوع می توان بیان نمود که سکونت بشر در زمین باعث بروز مشکلات عمده­ای برای محیط­زیست نظیر گرم شدن کره زمین، کاهش منابع طبیعی، باران های اسیدی، آلودگی آب و هوا و تخریب لایه ازن شده است. توسعه پایدار به عنوان راه­حل اصلی برای این مساله، درست در نقطه مقابل آن قرار گرفته که یکی از نمودهای آن استراتژی فضای سبز می­باشد (2). این در حالی است که احداث پارک ها و بناهای مسکونی با منظر طبیعی سبز در مقیاس وسیع با این روند توسعه پرشتاب شهر های بزرگ در خیلی از مواقع غیرممکن به نظر می رسد. در این میان شهرها می­توانند به واسطه خلاء ایجاد شده، از مزایای انواع بام های سبز هم به جهت بصری- زیبایی شناختی و هم به جهت بهبود اقلیم بشری بهره مند شوند (3). مکان بناهای شهری به عنوان نقاط میانی فضا های سبز شهری به شمار می آیند (4). در واقع بام سبز استفاده از فضاهای بدون استفاده ساختمان­های شهری در جهت ایجاد لکه­های سبز می­باشد. این امر علاوه بر جنبه­های زیبا شناختی شهر، موجب تلطیف هوا در مقیاس خرد اقلیم و کاهش آلودگی هوا و در نهایت بهبود محیط­زیست ساکنان شهر می­شود (5). البته توجه به این مساله با هر رویکردی مختص به دهه­های اخیر نمی باشد، لذا توجه به آن در طول تاریخ مد نظر بوده است.

2500 سال پیش در نواحی مسکونی، ایده ایجاد باغچه روی سقف و کشت بر روی آن توسط ایرانی­ها و بر روی بام زیگورات­ها به کار گرفته شده است (6). هم­چنین پیشینه بام های سبز و باغ های عمودی به باغ های معلق بابل و در امپراطوری روم در واکنش به فشار جمعیتی در مناطق شهری بر می گردد .(7) از سویی، رومی ها درختان را بر بالای ساختمان های حکومتی از قبیل مقبره های آگوستوس و هادرین قرار می­دادند.(8)  وایکینگ ها دیوارها و بام های خانه­های­شان را با لایه ای از چمن در برابر باد و باران  محافظت می کردند .(9) اما جنبش زیست محیطی بام سبز با مفهوم جدید و امروزیش در دهه شصت میلادی به دلیل منافع زیست محیطی، سبز کردن بام ها را آغازکرد و مورد توجه علاقه مندان محیط زیست قرار گرفت. به عبارتی در قرن گذشته بام ها به دلیل منافع کاربردی شان و امروزه به دلیل منافع زیست محیطی شان سبز می شوند. تحقیقات صورت گرفته در زمینه بام­های سبز بیانگر این مساله می­باشد که امروز بیش از پیش پژوهش­های صورت گرفته در رشته­های دانشگاهی در خصوص بام های سبز مورد توجه قرار گرفته، به طوری که مقالات منتشر شده در این موضوع به افزون بر 32 حوزه مختلف نظیر علوم گیاهی، زیست شناسی، آب شیرین و ... تقسیم بندی گردیده است (10). 

بام سبز یکی از رویکرد های نوین معماری و شهر سازی و برخاسته از مفاهیم توسعه ی پایدار است که از آن می توان در جهت افزایش سرانه فضای سبز، ارتقای کیفیت محیط زیست و توسعه پایدار شهری بهره برد. استفاده کاربردی از بام ها می تواند به عنوان امکان بهره برداری بهینه از زمین های شهری قلمداد شود (11). ضرورت بررسی بام های سبز با توجه به موضوعات محیط زیستی در معماری و شهرسازی از اهمیت ویژه ای در راستای ارتقای کیفیت محیط زیست و توسعه پایدار شهری برخوردار است. براساس سیاست های کاهش آثار نامطلوب شهرسازی برمحیط زیست، با هدایت این  فعالیت ها از طریق ارتقاء آگاهی می توان تا اندازه ای در بهبود وضعیت محیط زیست موثر بود؛   هم­چنین هزینه های متفاوت استقرار بام های سبز بر پایه نوع، مصالح و محیط نسبت به بام های معمولی، عدم احتساب بام سبز به عنوان بخشی از سیستم سبز پایدار، در کنار سایر خط مشی های برنامه ریزی و طراحی فضاهای شهری، ارزان بودن انرژی در ایران و عدم تمایل مصرف کنندگان در جهت کاهش هزینه های حامل انرژی، عدم بستر سازی حقوقی برای تشویق سرمایه گذاری در این بخش (12) و نبود اطلاع رسانی و آگاه کردن مسوولان و کارشناسان و مدیران میانی شهرداری ها در خصوص منافع بام­ های سبز، ما را به این جهت سوق     می­دهد. لذا در این تحقیق با بررسی بام های سبز به اهمیت و نقش این بام ها به عنوان راهبردی در جهت ارتقا کیفیت محیط زیست شهری پرداخته می­شود.

بامهایسبز و نقش آن­ها در محیط زیست شهری                              

توسعه و اجرای یک بام سبز شامل ایجاد فضای پوشیده از گیاه بر روی یک سقف سازه‌ای ساخت دست بشر است. واژه سقف یا بام در این تعریف، به معنای هر نوع سطح پیوسته برای حفاظت از ساکنین در برابر عوامل طبیعی می‌باشد. فضای پوشیده از گیاه می­تواند روی زمین یا بالای سطح زمین باشد. به عنوان مثال بر روی یک بالکن، به عنوان یک بام معلق بر روی یک طبقه میانی ساختمان، یا در ارتفاع زیاد از سطح زمین و در بالای یک ساختمان قرار گرفته باشد (13). ساخت انواع باغ بام­ها نیازمند برنامه‌ریزی و دانش خاص آن است. بام‌های سبز از نظر قابلیت نگهداری و کنترل وزن خاک، باران و برف و تعبیه مسیرهای پیاده نیازمند فناوری فراتر از سیستم معمولی مهندسی بام می‌باشد. یک بام سبز از سه قسمت تشکیل شده است:

1- سقف ساختمان یا آن چیزی که هم اکنون بر بام همه ساختمان ها وجود دارد و بر روی آن لایه عایق مثل قیر گونی، ایزوگام یا هر عایق دیگری کشیده شده و احیاناً روی آن موزاییک، آسفالت یا سنگفرش شده است.

2- باغ بام که یک لایه محافظت کننده است و سقف و عایق رطوبتی را از لایه خاک و گیاهان جدا می‌کند.

3- خاک و کود و سیستم آبیاری باغ که هر کدام با دقت در محل خود قرار می‌گیرند (6).

دو نوع سیستم­ بام سبز وجود دارد که از نقطه نظر دست اندرکاران صنعت به عنوان بام سبز  فشرده یا متمرکز (intensive) و گسترده یا وسیع (extensive) مشخص شده است (14). بام­های متمرکز، با وزن بیشتر، هزینه­های کلی بیشتر، دامنه­ گیاهان قابل کشت بیشتر و ملزومات نگهداری بیشتر شناخته می­شوند و بام های سبز گسترده با وزن کم و هزینه نگهداری پایین مشخص می­شوند. محیط رشد در این بام­ها معمولا از مخلوط معدنی شن، ماسه، آجر خرد شده، لیکا، کود گیاهی، مواد آلی و مقداری خاک تشکیل شده است که از لحاظ عمق محیط قابل کشت، بین 50 تا 150 میلی­متر متغیر است. در طبقه بندی دیگری، بام­های سبز را از نظر دسترسی به دو گروه بام­های سبز قابل دسترسی و غیر قابل دسترسی تقسیم بندی می­نمایند. یک بام سبز قابل دسترسی، یک فضای بیرونی باز است که افراد می­توانند از آن به عنوان باغچه استفاده نمایند. این دسته از بام­ها معمولا شامل سطوح قابل کشت، جعبه­های کاشت، راه عبور و مرور، محل­های توقف و نشستن، تجهیزات و آبرسانی، محل­های بازی و سایبان­هاست. بام­های غیر قابل دسترسی می­توانند صاف، خمیده یا شیب دار با شیب کمتر از 30 درجه  باشند. سقف­های شیب دار و منحنی شکل برای جلوگیری از لغزش محیط رشد و لایه­های گیاهی کاشته شده، به تسمه ها و کلاف­های افقی اضافی نیاز دارند. در اغلب موارد سقف­های قابل دسترسی، با سقف­های متمرکز و سقف­های غیر قابل دسترسی، با سقف­های گسترده مطابقت دارند (13). بام­های سبز شهری با بهبود کیفیت هوا، کاهش حجم فاضلاب سطحی، کاهش اثرات جزایر حرارتی شهری، برقراری تعادل حرارتی در محیط داخلی و خارجی بنا، خلق زیستگاه طبیعی، تنوع زیستی و افرایش طول عمر بهره برداری از عایق بام، گام مثبتی در جهت بهبود کیفیت محیط شهری می­باشند. پس از بررسی منابع و مطالعات صورت گرفته در زمینه بام­های سبز، مزیت­های بهره گیری از بام­های سبز شهری در ابعاد اکولوژیکی، اقلیمی، زیست محیطی و اقتصادی- فرهنگی در جدول (1) خلاصه شده است:


جدول 1- مزیت­های بهره گیری از بام­های سبز شهری

Table 1- Advantage of urban green roofs

ردیف

عنوان

توضیحات

منابع

1

تاثیرات اکولوژیکی بام های سبز شهری

تنوع زیستی و زیستگاه پرندگان

(15)

2

تاثیرات اقلیمی

تعدیل اثرات جزایر حرارتی شهرها (کاهش 12 درجه سانتی گرادی از میزان بیرونی هوا)

(2 و 6)

اثر خنک کنندگی و کاهش هزینه تهویه مصنوعی(لایه های خاک به عنوان محافظ بام عمل می­کنند)

(17 و 18)

کاهش اثر باد سرد (کارآیی انرژی ساختمان تا 50 درصد افزایش می­یابد)

(19)

تاثیر در بهبود کیفیت هوا (پالایش ذرات معلق در هوا)

(20 و 21)

3

تاثیر در کیفیت محیط­زیست شهری

دی اکسید کربن و تبادل اکسیژن (با حذف دی اکسید کربن موجب تولید اکسیژن می­شود)

(22)

تاثیر در کاهش سر و صدا (عایق کردن ساختمان در برابر صدا به میزان 8 دسی بل)

(23)

کاهش حجم رواناب حاصل از بارندگی (توانایی جذب 50 تا 100 درصدی آب باران را دارند)

(14 و 24)

کاهش اثرات تشعشع الکترو مغناطیسی (لایه  cm 16 باعث کاهش برد تشعشع 2 گیگاهرتزی می­گردد)

(23)

4

ابعاد اقتصادی- فرهنگی

افزایش طول عمر بهره برداری از عایق پشت بام (حفاظت از پوسته یا عایق بام و عدم نفوذ پذیری آب)

(25)

تفریح و سلامتی (فعالیت­های اوقات فراغت  برای تحمل فشارهای استرس زا)

(26)

 


روش بررسی

 

همان طور که اشاره شد در تحقیق حاضر به بررسی نقش بام­های سبز به عنوان راهبردی در جهت ارتقا کیفیت محیط­زیست شهری از منظر معماری پایدار پرداخته شده است. این تحقیق از لحاظ هدف، از نوع کاربردی و از نظر روش، توصیفی و تحلیلی است که با استفاده از روش پیمایشی انجام شده است. به منظور بررسی اثربخشی بام­های سبز، ابتدا بر اساس نظرات متخصصان و استادان در زمینه مورد مطالعه، پرسش­نامه­ای مشتمل بر 22 سوال طراحی شد. از آن­جا که در این تحقیق، هدف بررسی نقش بام­های سبز به عنوان راهبردی در جهت ارتقا کیفیت محیط­زیست شهری از منظر معماری پایدار و ارایه راه­های ارتقاء شناخت بیشتر از بام­های سبز به منظورکاهش اثرات زیست محیطی می باشد، سوالاتی که در پرسشنامه مورد پرسش قرار گرفتند، به سه گروه اصلی تاثیرات بام­های سبز شهری در ابعاد چهارگانه (اکولوژیکی، اقلیمی، زیست محیطی و اقتصادی-  فرهنگی)، تفاوت های سیستم بام سبز فشرده و سیستم بام سبز گسترده و تفاوت های سیستم بام سبز و سیستم بام معمولی طبقه­بندی شدند.

سپس براساس سوالات پرسشنامه و هدف پژوهش، جهت انجام تحقیق سه فرضیه به صورت زیر در نظر گرفته شد:

1ـ بام های سبز شهری در ابعاد چهارگانه ( اکولوژیکی، اقلیمی، زیست محیطی و اقتصادی-  فرهنگی) تاثیرات زیادی دارند.

2- سیستم بام سبز فشرده و سیستم بام سبز گسترده تفاوت زیادی در تاثیرگذاری بر ابعاد چهارگانه محیط­زیست شهری دارند.     

 3-  سیستم بام سبز و سیستم بام معمولی تفاوت زیادی در تاثیرگذاری بر ابعاد چهارگانه محیط­زیست شهری دارند.

 

پس از طراحی فرضیه­ها و پرسش­نامه­ها،30 نفر از متخصصان در زمینه معماری و شهرسازی به عنوان نمونه انتخاب شدند. نتایج حاصل از پرسش­نامه­ها در دو بخش آمار توصیفی و آمار استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. برای تعیین پایایی پرسش­نامه، از روش ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. هر چه قدر پایایی به سمت یک میل کند به همان نسبت وسیله اندازه‌گیری (پرسش­نامه) بیانگر پایایی بالا خواهد بود و بالعکس. با بررسی میزان آلفای کرونباخ که 727/0 به دست آمد، می­توان نتیجه گرفت آزمون از پایایی مناسبی برخوردار بوده است.

پس از تکمیل پرسش­نامه‌ها، برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهای Excel و SPSS استفاده شد که در دو بخش آمار توصیفی و آمار استنباطی داده‌ها مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفتند. هم­چنین جهت مشخص کردن نرمان یا غیر نرمال بودن داده‌ها از آزمون کولموگروف اسمیرنوف Z استفاده شد و جهت تحلیل داده‌ها به دلیل این­که داده‌ها غیرنرمال بودند، از آزمون نسبت (دو جمله­ای) به شرحی که در ادامه توضیح داده خواهد شد، استفاده گردید. پس از طراحی فرضیه­ها، با استفاده از تحلیل داده­ها از طریق روش­های اشاره شده، به بررسی فرضیات تحقیق پرداخته شد که در ادامه به تفصیل توضیح داده می­شود.

یافته ها

پس از توزیع و جمع آوری پرسش­نامه­هایی که بین متخصصان دارای تحصیلات در رشته معماری و شهرسازی پخش شد، ابتدا اطلاعات فردی مربوط به تفکیک جنسیت، رشته تحصیلی، میزان تحصیلات و سابقه کاری آنان مورد استخراج و بررسی قرار گرفت (جدول2). سپس به بررسی سئوالات اصلی پرسش­نامه پرداخته شد. در اکثر سؤالات ارزش وزنی پاسخ­ها ملاک قرار گرفت و گزینه نادرست در آن­ها وجود نداشت.

 

 

 

جدول 2- اطلاعات فردی پاسخ دهندگان (ماخذ: محققین)

Table 2- Individual information of respondents

درصد %

تعداد  

  جنس 

1- تفکیک جنسیت  

6/13

4

(f)   زن

7/86

26

(m) مرد

درصد %

تعداد

رشته

 

2- رشته تحصیلی

 

60

18

معماری

40

12

شهرسازی

درصد %

تعداد

مدرک

3- میزان تحصیلات

7/6

2

دیپلم

10

3

فوق دیپلم

7/76

23

لیسانس

7/6

2

فوق لیسانس و بالاتر

درصد %

تعداد

سال

 

4- سابقه کار

 

30

9

1-5

3/23

7

6-10

7/26

8

11-15

3/13

4

16-20

7/6

2

بیشتر از 20 سال

 

 

همان­طور که بیان شد، پرسش­نامه تهیه شده برای جمع آوری داده­های اصلی تحقیق شامل 22 سؤال اصلی بود که در سه گروه 1- میزان اهمیت نقش بام های سبز شهری در ابعاد چهارگانه  (اکولوژیکی، اقلیمی، زیست محیطی و اقتصادی-  فرهنگی)؛ 2- تفاوت­های سیستم بام سبز فشرده و سیستم بام سبز گسترده و 3- تفاوت­های سیستم بام سبز و سیستم بام معمولی طبقه بندی شد که جدول (3) نشان دهنده نتایج حاصل از پرسش­نامه­ها می­باشد.


 

جدول 3- بررسی پاسخ به سؤالات پرسش­نامه (ماخذ: محققین)

Table 3- Responses to questionnaire questions

میزان اهمیت خیلی زیاد (درصد)

میزان اهمیت زیاد (درصد)

میزان اهمیت کم (درصد)

میزان اهمیت خیلی کم (درصد)

شماره سؤال

میزان اهمیت خیلی زیاد (درصد)

میزان اهمیت زیاد (درصد)

میزان اهمیت کم (درصد)

میزان اهمیت خیلی کم (درصد)

شماره سؤال

3/33

40

7/16

10

12

30

50

6/16

4/3

1

30

40

20

10

13

30

3/43

20

7/6

2

30

40

20

10

14

7/26

3/53

3/13

7/6

3

20

6/46

20

4/13

15

40

50

6/6

4/3

4

10

3/43

30

7/16

16

30

50

3/13

7/6

5

7/26

3/53

3/13

7/6

17

30

50

3/13

7/6

6

20

50

20

10

18

30

6/36

20

4/13

7

20

3/46

20

7/13

19

30

50

6/16

4/3

8

3/3

7/16

50

30

20

3/33

40

20

7/6

9

30

50

6/16

4/3

21

30

6/46

20

4/3

10

4/33

3/43

6/16

7/6

22

3/23

40

7/26

10

11

 

 

که پس از جمع بندی سؤالات تحقیق در 3 گروه اشاره
شده، جدول (4) استخراج گردید.


 

جدول4- بررسی پاسخ به سؤالات اصلی پرسش­نامه بر اساس درصد (ماخذ: محققین)

Table 4- Responses to main questions of questionnaire in percental form

میزان اهمیت )خیلی زیاد

میزان اهمیت )زیاد(

میزان اهمیت )کم(

میزان اهمیت )خیلی کم(

سؤالات اصلی پرسش­نامه

 

شماره سؤال

30

50

6/16

4/3

میزان اهمیت نقش بام های سبز شهری در ابعاد چهارگانه

1

30

3/43

20

7/6

تفاوت های سیستم بام سبز فشرده و سیستم بام سبز گسترده در اثرگذاری

2

7/26

3/53

3/13

7/6

تفاوت های سیستم بام سبز و سیستم بام معمولی در اثرگذاری

3

 

 

هم­چنین برای استفاده از روش­های آماری ابتدا باید مشخص شود که داده­های جمع آوری شده از توزیع نرمال برخوردار است یا توزیع غیر نرمال. در صورت نرمال بودن توزیع داده­های جمع آوری شده، برای آزمون فرضیه­ها می­توان از آزمون­های پارامتریک استفاده نمود و در صورت غیر نرمال بودن از آزمون‌های ناپارامتریک استفاده می­شود. بدین منظور در این مرحله به بررسی نتایج حاصل از آزمون کولموگروف- اسمیرنوف در مورد هر یک از متغیرها می­پردازیم و بر اساس نتایج حاصل، آزمون­های مناسب را برای بررسی صحت و سقم فرضیات تحقیق انتخاب می­کنیم. برای این منظور داده­های دارای توزیع نرمال و غیرنرمال را به ترتیب با  و  نشان می­دهیم. با توجه به نتایج اگر مقدار سطح معنی­داری بزرگتر از مقدار خطا باشد، فرضیه صفر را نتیجه می‌گیریم و در صورتی که مقدار سطح معنی­داری از مقدار خطا کوچکتر باشد فرضیه یک را نتیجه می­گیریم. جدول (5) نتایج حاصل از آزمون داده­ها را نشان می­دهد.


 

جدول 5- نتیجه آزمون نرمال بودن متغیرها

Table 5- Result of variables normality test

ابعــاد

سطح معنی داری

مقدار خطا

تایید

نتیجه گیری

میزان اهمیت نقش بام های سبز شهری در ابعاد چهارگانه  

000/0

05/0

H1

نرمال نیست

تفاوت های سیستم بام سبز فشرده و سیستم بام سبز گسترده

009/0

05/0

H1

نرمال نیست

تفاوت های سیستم بام سبز و سیستم بام معمولی

035/0

05/0

H1

نرمال نیست

 

 

با توجه به آزمون فوق، پارامترها دارای توزیع غیر نرمال بوده و ناپارامتریک می‌باشند. بنابراین برای اثبات و یا رد فرضیات از آزمون­های ناپارامتریک استفاده می‌شود. برای بررسی وضعیت تاثیرات بام های سبز شهری در ابعاد چهارگانه (اکولوژیکی، اقلیمی، زیست محیطی و اقتصادی-  فرهنگی) از منظر معماری پایدار از آزمون ناپارامتریک نسبت (دو جمله ای) استفاده شد. این آزمون زمانی به کار می­رود که می­خواهیم نسبت خاصی را در جامعه مورد بررسی قرار دهیم. هم­چنین گاهی از این آزمون، همانند آزمون میانگین یک جامعه آماری، برای تشخیص تأثیر یا عدم تأثیر یک متغیر در پدیده­ای معین استفاده می­شود. معمولاً در طراحی فرض های این آزمون  بیانگر عدم تأثیر  و  بیانگر تأثیر متغیر می­باشد. با توجه به چهار گزینه­ای بودن سؤالات پرسش­نامه، گزینه­های خیلی کم و کم در یک گروه(q)  و زیاد و خیلی زیاد در گروه دیگر (p) قرار گرفتند. نسبت آزمون در این­جا 2 به 2 است، یعنی 50 درصد برای انتخاب گزینه­های زیاد و خیلی زیاد و 50 درصد برای انتخاب گزینه­های خیلی کم و کم. به عبارت دیگر یعنی هر فرد با احتمال 50 درصد می­تواند از بین 4 گزینه موجود، گزینه­های زیاد و خیلی زیاد را انتخاب کند. جدول (6) نتایج حاصل از آزمون دوجمله‌ای را نشان می‌دهد.

 

 

 

 

 

 


جدول 6- آزمون دوجمله ای جهت بررسی فرضیات تحقیق از منظر معماری پایدار

Table 6- Binomial test for surveying research hypothesis from the sustainable architecture perspective

مفهوم

تعداد

میانگین

انحراف معیار

حداقل آماره

حداکثر آماره

فرضیه اول

30

56/3

258/0

00/0

95/0

فرضیه دوم

30

54/3

775/0

67/1

67/4

فرضیه سوم

30

52/3

671/0

55/1

55/4

آزمون دو جمله ای

 

طبقه بندی گروه­ها

تعداد مشاهده شده

مقدار احتمال مشاهده شده

احتمال آزمون شده

سطح معنی داری

(Sig)

تاثیرات بام­های سبز شهری در ابعاد چهارگانه (اکولوژیکی، اقلیمی، زیست محیطی و اقتصادی-  فرهنگی) از منظر معماری پایدار

 

گروه اول

q

6

2/0

6/0

000/0

گروه دوم

p

24

8/0

 

 

کل

 

30

0/1

 

 

 

تفاوت­های سیستم بام سبز فشرده و سیستم بام سبز گسترده

گروه اول

q

10

3/0

6/0

003/0

گروه دوم

p

20

7/0

 

 

کل

 

30

0/1

 

 

 

تفاوت­های سیستم بام سبز و سیستم بام معمولی

گروه اول

p

7

2/0

6/0

000/0

گروه دوم

p

23

8/0

 

 

کل

 

30

0/1

 

 

                     

 

 

با توجه به نتیجه آزمون چون برای بعد مورد بررسی Sig = 0.000< α=0.05 است، در نتیجه تفاوت معناداری بین احتمال آزمون شده (6/0) و مقدار احتمال مشاهده شده (2/0) برای تأثیر بام­های سبز شهری در ابعاد چهارگانه (اکولوژیکی، اقلیمی، زیست محیطی و اقتصادی- فرهنگی) از منظر معماری پایدار وجود دارد. 20 درصد از افراد پاسخگو اظهار داشته­اند که بام­های سبز تأثیرخیلی کم و کم در ابعاد چهارگانه دارد. اما با توجه به جدول فوق مشاهده می­شود 80 درصد افراد اظهار داشته­اند که بام­های سبز شهری تأثیر زیاد و خیلی زیادی در ابعاد چهارگانه دارند. در نتیجه با توجه به میانگین امتیاز کسب شده (56/3) توسط افراد که بالاتر از مقدار متوسط (3) است و این نکته که 80 درصد افراد موافق با تأثیر زیاد و خیلی زیاد بام­های سبز می­باشند، بنابراین بام­های سبز شهری نقش مهمی را در ابعاد چهارگانه (اکولوژیکی، اقلیمی، زیست محیطی و اقتصادی-  فرهنگی) ایفا می­کنند.

برای آزمون دوجمله ای جهت بررسی ویژگی و تفاوت­های سیستم بام سبز فشرده و سیستم بام سبز گسترده از منظر معماری پایدار با توجه به نتیجه آزمون چون برای بعد مورد بررسی Sig = 0.003< α=0.05 می­باشد، در نتیجه تفاوت معناداری بین احتمال آزمون شده (6/0) و مقدار احتمال مشاهده شده (3/0) برای تأثیر ویژگی و تفاوت­های سیستم بام سبز فشرده و سیستم بام سبز گسترده از منظر معماری پایدار وجود دارد. 30 درصد از افراد پاسخگو اظهار داشته­اند که ویژگی و تفاوت­های سیستم بام سبز فشرده و سیستم بام سبز گسترده تأثیر خیلی کم و کمی در معماری پایدار دارد. اما با توجه به جدول فوق مشاهده می­شود 70 درصد افراد اظهار داشته­اند بررسی ویژگی و تفاوت­های سیستم بام سبز فشرده و سیستم بام سبز گسترده تأثیر زیاد و خیلی زیادی از منظر معماری پایدار دارد. در نتیجه با توجه به میانگین امتیاز کسب شده (54/3) توسط افراد که بالاتر از مقدار متوسط (3) است و این نکته که 70 درصد افراد موافق با تأثیر زیاد و خیلی زیاد تفاوت دو نوع سیستم بام سبز مذکور می­باشند، لذا سیستم بام سبز فشرده و سیستم بام سبز گسترده از منظر معماری پایدار تاثیرگذاری متفاوتی دارند.

هم­چنین برای آزمون دوجمله­ای جهت بررسی نارسایی­ها و تفاوت­های سیستم بام سبز و سیستم بام معمولی از منظر معماری پایداربا توجه به نتیجه آزمون، چون برای بعد مورد بررسی Sig = 0.000< α=0.05 است، در نتیجه تفاوت معناداری بین احتمال آزمون شده (6/0) و مقدار احتمال مشاهده شده (2/0) برای تاثیر تفاوت­های سیستم بام سبز و سیستم بام معمولی از منظر معماری پایدار وجود دارد. 20 درصد از افراد پاسخگو اظهار داشته­اند تفاوت­های سیستم بام سبز و سیستم بام معمولی تأثیر خیلی کم و کمی در معماری پایدار دارد. اما با توجه به جدول فوق مشاهده می­شود 80 درصد افراد اظهار داشته­اند تفاوت­های سیستم بام سبز و سیستم بام معمولی تأثیر زیاد و خیلی زیادی از منظر معماری پایدار دارد. بنابراین با توجه به میانگین امتیاز کسب شده (52/3) توسط افراد که بالاتر از مقدار متوسط (3) است و این نکته که80 درصد افراد موافق با تأثیر زیاد و خیلی زیاد تفاوت­های سیستم بام سبز و سیستم بام معمولی در ابعاد چهارگانه محیط­زیست شهری  می­باشند، می­توان نتیجه گرفت که سیستم بام سبز و سیستم بام معمولی تفاوت­های زیادی در تاثیرگذاری از منظر معماری پایدار دارند.

بحث و نتیجه گیری

با توجه به نتایج به دست آمده، هر سه فرضیه تحقیق مورد تایید قرار گرفتند. در مجموع 80 درصد متخصصان موافق با تأثیر زیاد و خیلی زیاد بام­های سبز در ابعاد چهارگانه (اکولوژیکی، اقلیمی، زیست محیطی و اقتصادی-  فرهنگی) می­باشند. پس می توان نتیجه گرفت بام­های سبز شهری تاثیرات بسیار زیادی در ابعاد چهارگانه محیط­زیست شهری دارند. 70 درصد متخصصان اظهار داشته­اند که سیستم بام سبز فشرده و سیستم بام سبز گسترده تفاوت­های زیاد و خیلی زیادی در تاثیرگذاری از منظر معماری پایدار دارند، بنابراین تفاوت­های سیستم بام سبز فشرده و سیستم بام سبز گسترده درتاثیرگذاری از منظر معماری پایدار بسیار زیاد می­باشند. هم­چنین 80 درصد متخصصان اظهار داشته­اند که سیستم بام سبز وسیستم بام معمولی تفاوت­های بسیاری در تأثیر گذاری از منظر معماری پایدار دارند. بنابراین نتایج حاصل از بررسی فرضیه سوم نشان دهنده تفاوت­های زیاد سیستم بام سبز و سیستم بام معمولی در تاثیرگذاری بر ابعاد چهارگانه محیط­زیست شهری می­باشند. از طرفی، نتایج نشان دهنده تفاوت و تاثیر گذاری زیاد بام­های سبز گسترده و فشرده بر محیط­زیست شهری و آگاهی خوب معماران و شهرسازان در این زمینه می­باشد. اما هم­چنان محدویت­ها و مشکلات زیادی در این زمینه قابل مشاهده می­باشند که می­توان به موارد زیر اشاره کرد:

1- عدم شناخت کافی از مزایای بام‌های سبز در بین مدیران و برنامه­ریزان شهری (کارفرمایان) و انتقال آن به سرمایه‌گذاران خصوصی در بخش ساخت‌وساز و عامه مردم

2- کمبود انگیزه در بخش دولتی و خصوصی

3- موانع اقتصادی مرتبط با هزینه‌های اضافی فناوری بام سبز و عدم شناخت منافع اقتصادی در درازمدت

4- عدم قبول خطر‌های احتمالی به دلیل برخی ابهامات در مسایل فنی و نو بودن فناوری بام‌های سبز و

5- عدم وجود زیرساخت‌های لازم و تسهیلات حقوقی در این زمینه. 

با توجه به مشکلات ذکرشده، در کشور ما کاربرد بام سبز تا به امروز متداول نبوده که این امر استفاده و کاربرد آن را در کشور ضرورت می­بخشد. لذا آشنایی کارفرمایان (معماران و شهرسازان) با انواع مزیت ها از جمله صرفه‌جویی­های بلندمدت در انرژی و نحوه اجرای آسان آن‌ها با توجه به انواع مختلف سیستم گسترده و فشرده و انتقال این آگاهی­ها به سرمایه‌گذاران خصوصی در بخش ساخت‌وساز و عامه مردم می‌تواند راه را برای این مهم مسطح نماید. امروزه به واسطه پیشرفت‌های تکنولوژیکی، ایجاد و کاربرد بام­های سبز هم در مواد و مصالح و هم در اجرا آسان شده است. البته با توجه به تمام مزایای گسترده محیط­زیستی بام­های سبز و گسترش بیش از پیش آن، باید اذعان کرد که بعضی از موانع بر سر راه گسترش بام­­های سبز تنها خاص ایران نیست، بلکه ناشی از مبهم بودن بعد اقتصادی و اجتماعی آن نیز هست. هم­چنین   هزینه های متفاوت استقرار بام­های سبز بر پایه نوع، مصالح و محیط نسبت به بام­های معمولی، عدم احتساب بام سبز به عنوان بخشی از سیستم سبز پایدار در کنار سایر خط مشی­های برنامه­ریزی و طراحی فضاهای شهری، ارزان بودن انرژی در ایران و عدم تمایل مصرف­کنندگان در جهت کاهش هزینه­های حامل انرژی، عدم بسترسازی حقوقی برای تشویق سرمایه‌گذاری در این بخش، نبود اطلاع‌رسانی و آگاه کردن مسوولان و کارشناسان و مدیران میانی شهرداری­ها در خصوص منافع بام­های سبز، از جمله موانع پیش روی گسترش استفاده از بام­های سبز می­باشد. علاوه بر مشکلات و موانعی که به صورت عام بر سر راه توسعه بام سبز وجود دارد، هنوز زیرساخت‌های لازم و تسهیلات حقوقی نیز در این زمینه در کشور ایجاد نشده است) هم­چون ضوابط الزام‌آوری که در بعضی شهرهای اروپایی وضع شده است.(

از این رو  با توجه به موانع موجود برسر راه توسعه بام‌های سبز و با استفاده از تجربیات جهانی، پیش‌نیازهای توسعه بام‌های سبز با توجه به انواع مختلف آن را می‌توان به صورت زیر خلاصه نمود:                               

1-  تعیین گونه‌های گیاهی متناسب با محیط، مقاوم، ارزان و متناسب با سیستم­های متفاوت آن

2- همکاری و ارتباط با مراکز تحقیقاتی و پژوهشی و حمایت از پایان‌نامه‌های کاربردی در این زمینه توسط ارگان­ها و مؤسسات مرتبط با شهر     

 3- همکاری شهرداری ها با سازمان‌های غیردولتی، غیرانتفاعی و NGO های حفاظت از محیط­زیست در زمینه توسعه بام­های سبز و استفاده از تجارب دیگر کشورها )مانند تجربه ژاپن که با اراضی ارزشمند و تراکم ساختمانی بسیار بالا، کاربرد عملی باغچه بام با هدف تفریحی را به شدت دنبال می‌کند(

4- بسترسازی حقوقی برای بام­های سبز مانند کارهایی که در کشورهایی چون اتریش (لینز) و ژاپن صورت گرفته که ایجاد بام­های سبز را در مواردی الزامی کرده است.

در نهایت با توجه به نتایج و به منظور ارتقاء سطح بالای فرهنگ استفاده از بام‌های سبز از منظر توسعه پایدار و نیز ابعاد مختلف محیط­زیستی با توجه به انواع مختلف آن، پیشنهادات اساسی زیر ارایه می­گردد: 

1- افزایش آگاهی عمومی در مورد اهمیت مسایل کیفیت محیط­زیست شهری و لزوم مشارکت همه مردم در آن و نیز  انجام مطالعاتی کاربردی در زمینه گسترش بام­های سبز و انجام چند نمونه با توجه به انواع مختلف آن

2- همکاری معاونت­های فضای سبز با نهادها و توسعه‌دهندگان شخصی در جهت رفع نیازها و مشکلات موجود) از طریق ارایه مشاوره، در اختیار قرار دادن گونه­های گیاهی مناسب و ...) و عرضه­ی طرح­هایی در جهت ایجاد بام­های سبز ارزان و متناسب با شرایط محیطی از طریق ارایه تسهیلات مالی و       

3- آگاه کردن مدیران و مسوولین میانی شهرداری­ها در خصوص منافع بام­های سبز با توجه به آزادی عمل بیشتر در خصوص مزیت­های حاصل از انواع مختلف و با رویکردهای متفاوت، برگزاری همایش­هایی در این زمینه و ارایه طرح­هایی برای جلب استقبال بخش خصوصی در جهت سرمایه‌گذاری و تبلیغ بام­های سبز، توسعه زیرساخت‌های لازم مورد نیاز به طور گسترده و فروش لوازم، تجهیزات و در نهایت تدوین سیستم نرم‌افزاری جامعی در مورد مشاوره و دسترسی به تجهیزات مورد نیاز.

پس از بررسی و تحلیل فرضیه­ها، هر سه فرضیه تحقیق مورد تایید قرار گرفت. نتایج حاصل از تایید فرضیه­ها اثر بخشی انواع بام های سبز در جهت ارتقا کیفیت محیط­زیست از منظر معماری پایدار را نشان می‌دهد. لذا بام­های سبز با توجه به موضوعات محیط­زیستی در معماری و شهرسازی از اهمیت ویژه­ای در راستای ارتقای کیفیت محیط­زیست و توسعه پایدار شهری برخوردار هستند و در تمام ابعاد اکولوژیکی، اقلیمی، زیست محیطی و اقتصادی- اجتماعی آثار قابل‌توجهی دارند و در واقع در طراحی و برنامه­ریزی رابط ما و طبیعت به شمار می‌آیند و می‌توانند از اثرات منفی ساختمان­ها در اکوسیستم محلی کاسته و در پی آن مصرف انرژی در بناها را کاهش دهند و در تغییرات جریان انرژی ساختمان­ها نقشی تعیین‌کننده داشته باشند.

در نهایت می­توان گفت در نخستین گام، آشنایی کارفرمایان با انواع مزیت­ها از جمله صرفه­جویی­های بلندمدت در انرژی و نحوه اجرای آسان آن‌ها می‌تواند راه را برای استفاده بیشتر از بام­های سبز در کشور مسطح کرده و هدایت این فعالیت­ها از طریق ارتقاء آگاهی تا اندازه­ای در بهبود وضعیت محیط­زیست موثر واقع شود. از سوی دیگر به دلیل ارزش افزوده بالای زمین در کلان‌شهرهای ایران و به ویژه تهران، رشد عمودی شهر، پایین بودن مساحت فضای سبز با توجه به استانداردهای بین‌المللی و توزیع نامناسب آن در سطح محله، استفاده از فناوری بام سبز بر روی بام­های کلان‌شهرهای ایران و به ویژه تهران گزینه مناسبی به نظر می­رسد.

 

 منابع

1-      Frazer L (2005) Paving paradise, Environmental Health Perspectives 113: 457–462.

2-      Saadatian O, Sopian NK, Sallah E, Lim CH, Riffat S, Saadatian E, Toudeshki A, Sulaiman MY (2013) A review of energy aspects of green roofs, Renewable and Sustainable Energy Reviews, 23: 155-168.

3-      Kralli MN, Kambezidis HD and Cassios CA (1996) “Green Roofs” policy in cities with environmental problems, Fresenius Environmental Bulletin, 5 (7-8): 424–429.

4-      Canadian Mortgage and Housing Corporation (2004) Greenbacks from Green Roofs: Forging a New Industry in Canada.

5-      Online: http://www.cmhcschl. gc. ca/ en/imquaf/himu/wacon/wacon_088. cfm.

6-      گلابچی. محمود و گلابچی. محمدرضا، 1392، مبانی طراحی ساختمان های بلند، انتشارات دانشگاه تهران.

7-      رضویان. محمد تقی، غفوری پور. امین و رضویان. ماهان، 1389، بام های سبز. فصلنامه جغرافیایی آمایش محیط، شماره دهم.

8-      Farrar L (1996) Gardens of Italy and the Western Provinces of the Roman Empire from the 4th Century BC to the 4th Century AD, BAR International Series No. 650.

9-      Pieper J (1987) "The Nature of Hanging Gardens"; in Daidalos #23, March 15, 1987, pp. 94-109.

10-  Donnelly M (1992) Architecture in the Scandinavian Countries, the MIT Press, Cambridge, MA.

11-  Blank L, Vasl A, Levy Sh, Grant G, Kadas G, Dafni A, Blaustein L (2013), Directions in green roof research: A bibliometric study, Building and Environment, 66: 23-28.

12-  سازمان پارک ها و فضای سبز شهر تهران، 1389، توسعه عمودی فضای سبز ”بام­های سبز“، ستاد توسعه عمودی فضای سبز، شهرداری تهران.

13- نهرلی، داود، عبداللهی. مهدی و ولی بیگی. مجتبی، 1390، بررسی عوامل محدود کننده توسعه بام­های سبز در ایران بر پایه تحلیل سلسله مراتبی. مجله محیط شناسی. شماره  60، صص 89- 98.

14-  Dunnett NP, Kingsbury N (2004) Planting Green Roofs and Living Walls, Portland (OR): Timber Press.

15-  VanWoert ND, Rowe DB, Andresen JA, Rugh CL, Fernandez RT and Xiao L (2005) Green Roof Storm water Retention: Effects of Roof Surface, Slope, and Media Depth. Environmental Quality, 34: 1036-1044.

16-  Johnston J and Newton J (1992) Building Green: A Guide to Using Plants on Roofs, Walls, and Pavements. The London Ecology Unit; London.

17-  Gaudet C (1985) Sunspots, Landscaping for Energy Efficiency, Harrow smith Volume X: 1, No. 61, June/July 1985, p. 24.

18-  Niachou (2001) Analysis of the green roof thermal properties and investigation of its energy performance, Energy and Buildings, 33: 719–729.

19-  Feng Ch, Meng Q, Zhang Y (2010) Theoretical and experimental analysis of the energy balance of extensive green roofs, Energy and Buildings, 42: 959-965.

20-  Minke G and Witter G (1982) Haeuser mit Gruenem Pelz, Ein Handbuch zur Hausbegruenung; Verlag Dieter Fricke GmbH, Frankfurt, Germany.

21-  Akbari H, Pomerantz M. and Taha H (2001) Cool surfaces and shade trees to reduce energy use and improve air quality in urban area, Solar Energy, 70: 295–310

22-  Rowe D B (2011) Green roofs as a means of pollution abatement, Environmental Pollution, 159: 2100-2110.

23-  Peck S and Kuhn M (2003) Design Guidelines for Green Roofs, Canada Mortgage and Housing Corporation, Ottawa, and the Ontario Association of Architects, Toronto.

24-  Minke G (2007) Inclined Green Roofs- Ecological and Economical Advantages, Passives Heating and Cooling Effect, CESB 07 PRAGUE Conference. Internet address: www. cesb.cz/cesb07_proceedings/096_Minke.pdf Accessed May 4, 2010.

25-  Berndtsson JC (2010) Green roof performance towards management of runoff water quantity and quality: A review, Ecological Engineering, 36: 351-360.

26-  Liesecke HJ, Krupka B and Brueggemann H (1989) Grundlagen der Dachbegruenung, Zur Planung, Ausfuhrung und Unterhaltung von Extensivbegruenungen und Einfachen Intensivbegruenungen, Patzer Verlag, Berlin, Hannover, Germany.

27-  The New York Times, “Scientists Watch Cities Make their Own Weather,” August 15, 2000. Re natur, company, Germany. 1996 to 2000. Interviews conducted by the author Ulrich RS and Parsons R," Influences of Passive Experiences with Plants on.

 



1- استادیار گروه محیط زیست و منابع طبیعی، دانشگاه پیام نور، واحد تهران، ایران.

2- کارشناس ارشد مدیریت در سوانح طبیعی، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

[3]*- (مسوول مکاتبات): دانشجوی دکتری برنامه ریزی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

[4]- کارشناس ارشد مدیریت در سوانح طبیعی، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

1- Assistant Professor, Department of Environmental and Natural Resources, University of Payam Noor, Tehran, Iran.

2- MS.c in Natural Disaster Management, Graduate Faculty of Environment, University of Tehran, Tehran, Iran.

3- PhD student, Graduate Faculty of Environment, University of Tehran, Tehran, Iran. * (Corresponding Author)

[8]- MS.c in Natural Disaster Management, Graduate Faculty of Environment, University of Tehran, Tehran, Iran.

1-      Frazer L (2005) Paving paradise, Environmental Health Perspectives 113: 457–462.

2-      Saadatian O, Sopian NK, Sallah E, Lim CH, Riffat S, Saadatian E, Toudeshki A, Sulaiman MY (2013) A review of energy aspects of green roofs, Renewable and Sustainable Energy Reviews, 23: 155-168.

3-      Kralli MN, Kambezidis HD and Cassios CA (1996) “Green Roofs” policy in cities with environmental problems, Fresenius Environmental Bulletin, 5 (7-8): 424–429.

4-      Canadian Mortgage and Housing Corporation (2004) Greenbacks from Green Roofs: Forging a New Industry in Canada.

5-      Online: http://www.cmhcschl. gc. ca/ en/imquaf/himu/wacon/wacon_088. cfm.

6-      گلابچی. محمود و گلابچی. محمدرضا، 1392، مبانی طراحی ساختمان های بلند، انتشارات دانشگاه تهران.

7-      رضویان. محمد تقی، غفوری پور. امین و رضویان. ماهان، 1389، بام های سبز. فصلنامه جغرافیایی آمایش محیط، شماره دهم.

8-      Farrar L (1996) Gardens of Italy and the Western Provinces of the Roman Empire from the 4th Century BC to the 4th Century AD, BAR International Series No. 650.

9-      Pieper J (1987) "The Nature of Hanging Gardens"; in Daidalos #23, March 15, 1987, pp. 94-109.

10-  Donnelly M (1992) Architecture in the Scandinavian Countries, the MIT Press, Cambridge, MA.

11-  Blank L, Vasl A, Levy Sh, Grant G, Kadas G, Dafni A, Blaustein L (2013), Directions in green roof research: A bibliometric study, Building and Environment, 66: 23-28.

12-  سازمان پارک ها و فضای سبز شهر تهران، 1389، توسعه عمودی فضای سبز ”بام­های سبز“، ستاد توسعه عمودی فضای سبز، شهرداری تهران.

13- نهرلی، داود، عبداللهی. مهدی و ولی بیگی. مجتبی، 1390، بررسی عوامل محدود کننده توسعه بام­های سبز در ایران بر پایه تحلیل سلسله مراتبی. مجله محیط شناسی. شماره  60، صص 89- 98.

14-  Dunnett NP, Kingsbury N (2004) Planting Green Roofs and Living Walls, Portland (OR): Timber Press.

15-  VanWoert ND, Rowe DB, Andresen JA, Rugh CL, Fernandez RT and Xiao L (2005) Green Roof Storm water Retention: Effects of Roof Surface, Slope, and Media Depth. Environmental Quality, 34: 1036-1044.

16-  Johnston J and Newton J (1992) Building Green: A Guide to Using Plants on Roofs, Walls, and Pavements. The London Ecology Unit; London.

17-  Gaudet C (1985) Sunspots, Landscaping for Energy Efficiency, Harrow smith Volume X: 1, No. 61, June/July 1985, p. 24.

18-  Niachou (2001) Analysis of the green roof thermal properties and investigation of its energy performance, Energy and Buildings, 33: 719–729.

19-  Feng Ch, Meng Q, Zhang Y (2010) Theoretical and experimental analysis of the energy balance of extensive green roofs, Energy and Buildings, 42: 959-965.

20-  Minke G and Witter G (1982) Haeuser mit Gruenem Pelz, Ein Handbuch zur Hausbegruenung; Verlag Dieter Fricke GmbH, Frankfurt, Germany.

21-  Akbari H, Pomerantz M. and Taha H (2001) Cool surfaces and shade trees to reduce energy use and improve air quality in urban area, Solar Energy, 70: 295–310

22-  Rowe D B (2011) Green roofs as a means of pollution abatement, Environmental Pollution, 159: 2100-2110.

23-  Peck S and Kuhn M (2003) Design Guidelines for Green Roofs, Canada Mortgage and Housing Corporation, Ottawa, and the Ontario Association of Architects, Toronto.

24-  Minke G (2007) Inclined Green Roofs- Ecological and Economical Advantages, Passives Heating and Cooling Effect, CESB 07 PRAGUE Conference. Internet address: www. cesb.cz/cesb07_proceedings/096_Minke.pdf Accessed May 4, 2010.

25-  Berndtsson JC (2010) Green roof performance towards management of runoff water quantity and quality: A review, Ecological Engineering, 36: 351-360.

26-  Liesecke HJ, Krupka B and Brueggemann H (1989) Grundlagen der Dachbegruenung, Zur Planung, Ausfuhrung und Unterhaltung von Extensivbegruenungen und Einfachen Intensivbegruenungen, Patzer Verlag, Berlin, Hannover, Germany.

27-  The New York Times, “Scientists Watch Cities Make their Own Weather,” August 15, 2000. Re natur, company, Germany. 1996 to 2000. Interviews conducted by the author Ulrich RS and Parsons R," Influences of Passive Experiences with Plants on.