گسترۀ پراکنش و خصوصیات بوم شناختی ول حفار کردی ( (Ellobius lutescens Thomas, 1897در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه ازاد اسلامی

2 عضو هیات علمی دانشگاه اراک، گروه محیط زیست

3 دانشگاه گرگان

4 دانشگاه تهران

چکیده

ول حفار کردی (Ellobius lutescens) از جوندگان زیرزمین زی و حفاری محسوب می گردد که دامنه پراکنش وسیعی در کشور دارد. پراکنش جهانی این گونه به بخش هایی از منطقه قفقاز و آناتولی به ویژه ایران، ترکیه، ارمنستان، ترکمنستان و آذربایجان محدود می گردد. در این پژوهش که طی بهار 1391 تا اواخر بهار 1395 انجام پذیرفت محدوده پراکنش ول حفار کردی در قسمت های شمال غربی ایران نزدیک مرز ترکیه تا قسمت های جنوب غربی ایران (استان فارس) ثبت گردید که با نقشه های ارائه شده در مقالات و کتاب های منتشر شده متفاوت می باشد. بررسی ویژگی های بوم شناختی و زیستی این گونه نشان داد که افراد این گونه دو دوره تولیدمثلی (اواسط اسفند ماه تا اواخر اردیبهشت ماه و اوایل مهرماه تا اواخر آذرماه) را پشت سر می گذارند. به طور متوسط در هر وهله تولیدمثلی تعداد 5 نوزاد به ازای هر ماده به دنیا می آیند که در بدو تولد نوزادان لخت و کاملا بی دفاع می باشند. معمولا در هر شبکه لانه ایجاد شده تعداد چهار فرد که عضو یک خانواده می باشند مشاهده می گردد. همچنین در این بررسی تعداد 65 نمونه از 15 استان کشور زنده گیری شده و متغیرهای ریختی از قبیل وزن، طول کلی بدن، طول پای عقب ثبت شده و رها سازی گردیدند. نتایج داده های ریخت سنجی نشان می دهد ماده ها کمی از نرها بزرگتر می باشد (34/3 ±75/73) همچنین جمعیت های قرار گرفته در بخش های جنوب غربی کشور وزن متوسط بیشتری در مقایسه با جمعیت های شمال غرب دارند (25/2 ±59/53). به نظر می رسد علت این مساله طولانی تر بودن دوره رشد و امکان تغذیه بیشتر می باشد به طوری که در این مناطق حتی سه وهله تولیدمثلی نیز در بین جمعیت ها به ثبت رسید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات